Melanom aşısı denemesinde hastalığın geri dönme riski yüzde 42 azaldı

Yaygın kullanılan bir immünoterapi ilacıyla birlikte uygulanan kişiye özel yeni bir kanser aşısı, büyük bir klinik denemede hastaların ölme veya cilt kanserinin geri dönme riskini yüzde 42 azalttı. Araştırmacılar, sonuçların kanser tedavisinde bir dönüm noktası olabileceğini ve kişiye özel tıbbı bir adım daha ileri taşıdığını belirtiyor.

Denemede ayrıca yeni ilaç kombinasyonunun, iki yıl içinde melanomun (bir cilt kanseri türü) vücuda yayılma riskini tek başına immünoterapiye kıyasla yüzde 38 azalttığı görüldü. İlaç üreticileri MSD ve Moderna, aynı yaklaşımın böbrek, mesane ve akciğer kanseri dahil diğer tümörlere karşı da halihazırda test edildiğini açıkladı.

Bağımsız kanser uzmanları sonuçları etkileyici olarak nitelendirdi, ancak tedavinin gerçekten çoğu hastanın ortalama olarak daha uzun yaşamasına yardımcı olup olmadığını ortaya koymak için daha uzun vadeli çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

Aşı nasıl çalışıyor?

Yeni yaklaşım, tümörü ameliyatla çıkarılmış kanser hastalarını hedef alıyor. Denemeye 1.137 yetişkin katıldı ve yalnızca bağışıklık sisteminin yardımıyla vücudu etkileyen bu kişilere vücudun bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini bulup saldırmasına yardımcı olan Keytruda adlı yerleşik immünoterapi ilacı verildi. Katılımcıların yaklaşık üçte ikisine ayrıca deneysel aşı, geri kalanına ise plasebo ya da etkisiz ilaç uygulandı.

Intismeran adı verilen aşı, bazı Covid aşılarında kullanılan mRNA teknolojisini kullanıyor. Aşı her hastaya özel hazırlanıyor ve hastanın kendi tümöründen alınan bilgiler kullanılarak bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini tanıması ve geri dönmeleri halinde hedef alması için eğitiliyor. Tedaviye başladıktan iki yıl sonra, aşıyı alan hastalarda melanomun geri dönme veya vücuda yayılma olasılığı belirgin biçimde daha düşüktü.

Çalışmanın bir bölümünü Cambridge'deki Addenbrooke's Hastanesi'ndeki hastalarla yürüten danışman tıbbi onkolog Prof. Pippa Corrie, "Kişiselleştirme bir sonraki adım ve gerçekten heyecan verici, harika bir teknoloji" dedi. Corrie, "Soru, bunun gerçekten ne kadar değerli olduğunu ne kadar gösterebileceğimiz ve bu deneme ilk kanıt oldu" diye ekledi.

Denemeye katılan hastalardan biri de 2019'da melanom teşhisi konan 75 yaşındaki Tony Chapman. Göğsündeki tümör alınmış, ancak daha sonra kolunun altında bir şişlik ortaya çıkmıştı. Kendisine kanserin geri döndüğü ve ikinci bir ameliyat gerektiği söylendi. Chapman daha sonra çalışmaya katılmak için gönüllü oldu, ancak diğer tüm katılımcılar gibi immünoterapi tedavisiyle birlikte deneysel aşıyı mı yoksa plaseboyu mu aldığını hâlâ bilmiyor. "Bu, bilimi ileri taşımanın ve kendiniz için bir fayda elde etmenin gerçekten iyi bir örneği gibi görünüyordu; kaybedecek ne var ki?" diyen Chapman, üç yıl sonra artık altı ayda bir kontrolden geçiyor ve kansersiz.

İlaç üreticileri MSD (ABD'de Merck adıyla biliniyor) ve Moderna'nın hisseleri, iki şirketin yaz aylarında aşının başarısına ilk kez işaret etmesinden bu yana yükselmişti. Ancak finansal analistlerin sonuçların önceki, çok daha küçük bir denemede görülenden pek de güçlü olmadığını belirtmesinin ardından yatırımcılar perşembe günü hisse satışına gitti.

Daha uzun takip gerekiyor

Her iki şirket de artık ilaç düzenleyicilerine onay başvurusunda bulunmak için "yetkililerle temas halinde" olduklarını açıkladı. Bu başvurunun gelecek yıl içinde yapılabileceği belirtiliyor. NHS'de yaygın kullanım ise maliyete bağlı olacak; çünkü her hastanın tümörünün genetik olarak analiz edilmesi ve kendisine özel bir aşı üretilmesi gerekiyor.

Araştırmada yer almayan Londra'daki Kanser Araştırma Enstitüsü'nden Prof. Alan Melcher, sonuçları "çok etkileyici" olarak nitelendirdi. "Kanıtların önüne geçmemeliyiz" diyen Melcher, "Tek bir melanom denemesinden aynı yaklaşımın tüm kanserlerde işleyeceğini varsayamayız; genel sağkalım üzerindeki etkiyi anlamak için daha uzun takip önemli olacak" ifadelerini kullandı.

Denemenin tam sonuçlarının cumartesi günü Madrid'de düzenlenen bir kanser konferansında sunulması bekleniyor. Sonuçlar henüz bağımsız uzmanların inceleyebileceği hakemli bir tıp dergisinde yayımlanmadı.