Mark Cocker, Guardian'ın doğa günlüğünde 1.000. yazısına ulaştı

İngiltere'nin önde gelen gazetelerinden The Guardian'ın 1904'ten beri yayımlanan "ülke günlüğü" (country diary) köşesinde yazan Mark Cocker, 1.000. yazısını tamamladı. Cocker, bu köşe için ilk yazısını 1987 sonbaharında Norwich yakınlarında bir tarlada izlediği ve kışa hazırlık olarak meşe palamudu gömen bir alakargayı anlatarak kaleme almıştı.

Cocker, bir sonraki yazısında Peak District'teki Flint Clough çevresinde değişen kuş yaşamını ele alacak. 12 yaşındayken odasında kuş kitapları okuyarak nadir kuşlara hayran kalan Cocker, o dönemde guguk kuşu, altın yağmurcun, halkalı ardıç kuşu ve artık İngiltere'de neredeyse tükenmiş olan dağ isketesi gibi türleri gözlemleyebiliyordu. Son ziyaretinde ise çocukken hayal bile edemeyeceği yırtıcı kuşlarla karşılaştı: çok sayıda şahin, iki doğan, Derbyshire'da ilk kez gördüğü iki saz delicesi ve birkaç kızıl çaylak.

360 kelimede doğanın özü

Guardian'ın ülke günlüğü, 1904'te Cheshire'dan emekli tekstil işçisi Thomas Coward'ın doğa yazılarıyla başladı. Bugün Cornwall'dan Cairngorms'a kadar yaklaşık 30 yazarın katkıda bulunduğu köşede çiftçiler, bilim insanları, doğa korumacılar, bir papaz, bir sazcı ve bir yabani ot toplayıcısı gibi çeşitli isimler yer alıyor. Cocker da bu yazarlardan biri olarak genellikle Derbyshire'daki yerel bölgesinden iki haftada bir yazı yazıyor.

Cocker, Kuzey Norfolk'taki Holkham ulusal doğa rezervinde bekçi olarak çalışarak ve ailesinden üniversiteye giden ilk kişi olarak İngilizce eğitimi alarak yeteneklerini geliştirdi. Ancak ona göre bu görünüşte kolay ama zor zanaatı, yani 360 kelimeyle kırsal yaşamın çarpıcı bir hikâyesini anlatmayı öğrenmesi 10 yılını aldı. "Kısa olduğu için doğru yapmak uzun bir çıraklık gerektiriyor" diyen Cocker, bunu bir haikuya benzetti: "Konuyu uykusundan uyandırıp doğrudan temaya girmelisiniz. Sonra en iyi günlükler bunu başka bir şeye bağlar."

Cocker, bu ay yeni denemelerle birlikte son günlüklerini içeren "The Nature of Seeing" (Görmenin Doğası) kitabını yayımladı. Ona göre doğayı takdir etmek için gereken yakın gözlem, tüm yazı türlerine fayda sağlayan bir disiplin. Margaret Atwood'dan Vladimir Nabokov'a kadar pek çok edebiyatçının da yaban hayatına tutku duyduğunu hatırlatıyor.

Yazmaya başlamadan önce çöp toplayıcısı, yol süpürücüsü ve patates toplayıcısı olarak çalışan Cocker, parasız bir öğrenciyken yerel sanat koleji için çıplak poz vermişti. Kariyerindeki dönüm noktası ise bir doğa korumacı arkadaşının Guardian'a yazdığı ve kriket maçlarıyla ilgili önemsiz günlüklerin fazlalığından şikâyet ettiği mektupla geldi. Cocker, o dönemde sıkça yazmaya başladı; çıvgın, gümüş benekli mavi kelebek ve atmaca üzerine yazılar yazdı. Daha sonra efsanevi Göller Bölgesi yazarı Enid Wilson hastalanınca düzenli yazar oldu. İkisinin yazıları toplam 76 yıla yayılıyor. Kısa süre önce Phil Gates'in 40 yıla yakın süren katkısının ardından emekliye ayrılmasıyla Cocker, köşenin en uzun süre yazan ismi oldu.

Ülke günlüğü editörü Paul Fleckney, Cocker için "Mark günlük için bir armağan" dedi ve ekledi: "Ondan aldığınız şey, büyük resme bir göz atarak aşırı ayrıntılı bilgi ve bunu ikna edici bir dille yazması. Altında doğal dünyaya duyduğu derin bir sevgi ve nadir bir yılmazlık var."

İklim ve biyolojik çeşitlilik krizinde günlüğün önemi

Cocker, iklim ve biyolojik çeşitlilik krizlerinin yaşandığı, aşırı tüketimin insanlığı tehdit ettiği bir dönemde, mütevazı yapısına rağmen ülke günlüğünün zamanının geldiğine inanıyor. "Günlüğe anlam yüklendi çünkü artık tüm yaşamı tehdit eden yaklaşan kriz duygusunun bir deposu haline geldi" diyen Cocker, kapitalizmin yoğunlaşması, sağın yükselişi, göç, iklim değişikliği, kuraklık, açlık ve aşırı nüfus gibi sorunların hepsinin tek bir üst anlatıyla, yani diğer canlılarla ilişkimizle bağlantılı olduğunu savunuyor. Ona göre günlük, büyük fikirlerin paylaşıldığı değerli bir felsefi alan haline geldi.