Marine Le Pen'in siyasi kariyeri yeniden canlandı ve tehdidi her zamankinden büyük

Fransa, savaştan yara alarak çıkan hayatta kalanları sever. Charles de Gaulle, François Mitterrand ve Jacques Chirac, siyasi başarısızlıklarının ardından cumhurbaşkanı olmayı başardılar. Marine Le Pen'in de sıradaki isim olma ihtimali oldukça yüksek.

Paris temyiz mahkemesinin, dolandırıcılık suçundan getirilen seçim yasağını kaldırmasıyla, aşırı sağcı lider önümüzdeki yılki Fransa cumhurbaşkanlığı yarışında çifte çekiciliğe sahip. 1998'den bu yana aralıksız seçilmiş görevlerde bulunmasına rağmen, her zamanki gibi bir 'dışarıdan biri' ve siyasi seçkinlerin baş belası olarak yarışacak. Ayrıca, eski bakanlar da dahil olmak üzere üst düzey Fransız siyasi figürlerinin son görüşmelerde ona verdiği isimlerle 'mucizevi kurtulan', 'cesur anne' ve 'mücadeleci büyükanne' olarak poz verebilir.

Le Pen, genç yardımcısı Jordan Bardella'dan çok daha zorlu bir aday olacak. Diğer adaylar Bardella'ya karşı temkinliydi ama ondan korkmuyorlardı. Oysa dirilen Le Pen'den korkuyorlar.

Parti sloganı 'Rönesans'

Partisi Ulusal Birlik'in (RN) yeni seçim sloganı 'Rönesans'. Parti, Le Pen'in siyasi kariyerinin yeniden doğuşunun Fransa'nın yeniden doğuşunun habercisi olduğunu söylüyor.

İnsan neredeyse Le Pen'in 7 Temmuz'da dolandırıcılık suçlamasından beraat ettiğini düşünebilir; ama öyle olmadı. Hakimler esasen seçimlere kimin cumhurbaşkanı olacağına mahkemelerin değil seçmenlerin karar vermesi gerektiğine hükmetti. Geçen yıl Paris ceza mahkemesinin verdiği beş yıllık seçim yasağını, zaten geçirilen süreye indirdiler.

Le Pen, AB fonlarından 4 milyon avrodan fazla parayı kötüye kullanmaktan iki kez hüküm giymiş biri. Yüksek mahkemeye yapacağı son temyiz başvurusu hızla görülür ve reddedilirse, önümüzdeki bahar seçim kampanyasında ayak bileğinde elektronik kelepçeyle dolaşmak zorunda kalabilir.

Yine de, af sonrası yapılan iki anket, ikinci turda tüm hayal edilebilir rakiplerini yenebileceğini gösteriyor.

Bardella'nın zayıflığı

Önceki anketler Bardella için de neredeyse aynı derecede iyiydi, ancak onun yarışı sürdüremeyeceğine dair nedenler vardı. Geleneksel olarak iki hafta süren ikinci tur kampanyası, adayların sadece Fransa'yı yönetme değil, aynı zamanda temsil etme kapasitelerini de sınar. Seçmenler 'cumhurbaşkanlığı ağırlığına' sahip olup olmadıklarını merak eder. Eylül'de 31 yaşına girecek Bardella, 19 yaşında üniversiteden ayrıldığından beri RN parti görevlisi. Seçmenler bu yetenekli ama lafebesi genç adamı Vladimir Putin ya da Donald Trump ile karşı karşıya hayal edebilir miydi?

Bu 'cumhurbaşkanlığı ağırlığı' meselesi özellikle yaşlı seçmenler için önemli. Kayıtlı 50 milyon Fransız seçmenin yüzde 28'i 65 yaşın üzerinde. Gençlere kıyasla çok daha yüksek oranda sandık başına gidiyorlar.

Son Ifop anketi, ikinci turda Le Pen'in, Emmanuel Macron'un merkezci mirasını taşıyacak adayların en güçlüsü olan eski başbakan Édouard Philippe'i yüzde 54'e 46 yenerek geçeceğini gösteriyor. 65 yaş üstü seçmenler arasında da neredeyse aynı farkla önde. Bu, herhangi bir ulusal seçimde RN'nin 'gri oy'da öne geçtiği ilk anket.

Bardella da yaşlı seçmenler arasında popülerdi ancak genç ve yaşlı üzerindeki çekiciliği solmaya başlamıştı. İtalyan göçmeni işçi sınıfı bir aileden geliyordu ama Nicolas Sarkozy'ye benzer şekilde gösterişli bir hayata ilgi duymaya başlamıştı; söylentilere göre İtalya'nın kalıntı soylularından bir mirasçıyla aşk yaşıyordu.

Le Pen zengin bir ailede doğdu ve siyaset işinin içinde büyüdü ancak kendini kalın sesli bir halk savunucusu, en iyi arkadaşıyla yaşayan bekar bir büyükanne, kedi yetiştiricisi ve hepsinden önemlisi bir hayatta kalan olarak konumlandırıyor.

Ekonomi ve 'Marinomics'

Yaşlı seçmenler için kritik olan bir diğer konu ekonomik istikrar. Le Pen'in 2017 ve 2022'deki ekonomik TV münazaralarındaki zayıf performansı Macron'un onu yenmesine yardımcı oldu.

RN'nin ekonomi politikaları hâlâ yüksek sosyal harcamalar ve düşük vergiler, serbest piyasa ve devlet müdahalesi gibi tutarsız bir karmaşa. Bardella, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni'den ilham alarak partiyi daha geleneksel sağcı, düşük vergili bir politikaya ve AB'ye daha reformist bir yaklaşıma kaydırmaya çalıştı.

Ancak Le Pen'in dönüşü 'Marinomics'e ve AB'yi içeriden çökertme politikasına dönüş anlamına geliyor. Fransa 3,5 trilyon avro borç ve sürekli mali krizin eşiğinde sallanırken, aşırı sağcı bir hükümet olasılığı yaşlı ve daha varlıklı seçmenleri rahatsız edebilir.

Le Pen'in buna bariz bir yanıtı olacak: Macron sizi iki kez zeki halk söylemiyle kandırdı, bakın sizi nereye getirdi: 1 trilyon avro daha fazla borç. Sıradan bir kadına şans verin. Daha kötüsünü yapamam.

Cumhurbaşkanı Le Pen ya da Cumhurbaşkanı Bardella, Fransa'yı ve AB'yi tehlikeli yeni bir bölgeye taşıyacaktır. En azından Bardella, bu kadar aşırı bir şekilde AB karşıtı olmanın ve sloganlarla yönetmeye çalışmanın zorluğunun farkında görünüyordu. Le Pen ise değil.

Önümüzdeki Mayıs ayında Le Pen'in cumhurbaşkanı olması kesin değil. Ancak ailenin siyasete karıştığı yetmiş yılda ilk kez güçlü bir olasılık. Merkez sağ, sol ve merkez partiler için güvenlik battaniyesi – 31 yaşındaki biraz daha pragmatik Cumhurbaşkanı Bardella ihtimalinin mantıksızlığı – ellerinden alındı.

Mujtaba Rahman, siyasi risk araştırma ve danışmanlık şirketi Eurasia Group'un Avrupa genel müdürüdür.