Los Angeles'ta insanlar ve ayılar birlikte yaşamayı öğreniyor

Los Angeles'ın dış mahalleleri ormanlık alanlara doğru genişledikçe bölge sakinleri siyah ayılarla daha sık karşılaşıyor. California'da uzun süredir yaşayan siyah ayılar, kış uykusuna yatmadan önce meşe palamudu, karınca ve çam fıstığıyla beslenerek kilo alıyor. Ancak insan yerleşimlerine yaklaşan ayılar için çöp kutuları, yüzme havuzları, kümesler ve meyve ağaçları daha cazip hale geliyor.

California Üniversitesi Los Angeles'ta (UCLA) insan-yaban hayatı etkileşimini inceleyen doktora öğrencisi Wilson Sherman, siyah ayıların son derece uyumlu ve her şeyi yiyebilen canlılar olduğunu belirtiyor. Sherman'a göre insan-ayı karşılaşmaları 1990'lardan bu yana artıyor. California'da şu anda 50 bin ile 70 bin arasında siyah ayı yaşıyor. Bunların birkaç yüzü, şehrin kuzeyindeki Angeles Ulusal Ormanı'nda bulunuyor.

Havuzda yüzen ayılar ve sosyal medya

Brian Gordon ve ortağı, dört yıl önce bölgenin ayı başkenti olarak bilinen Monrovia'ya taşındı. Evleri, Angeles Ulusal Ormanı'nın başladığı noktadan önceki son konut. Evi satın alırken arka bahçelerinden bir ayı ailesi geçtiğini gördüler. Çift, o günden bu yana havuzlarını düzenli olarak bir ayı ailesiyle paylaşıyor ve bu anları PoolBearLife adlı bir Instagram hesabında paylaşıyor. Görüntülerde suda burunları görünen yavru ayılar, ağaçlara tırmanıp düşerken izleniyor.

Gordon, ayılar konusunda internette gördükleriyle sınırlı bilgiye sahip olduğunu, başta gereksiz bir korku duyduğunu ancak zamanla onlara alıştıklarını anlatıyor. Çöp kutularını temiz tuttuklarını, ayıları cezbedecek şeyleri ortadan kaldırdıklarını ve her şeye rağmen ayılara mesafe bıraktıklarını söylüyor.

Sherman'a göre ideal durumda, doğal alanlara komşu yerleşimlerin ayılar için mümkün olduğunca çekici olmaması gerekiyor. Dışarıda bırakılan evcil hayvan maması, koi havuzları, meyve dolu ağaçlar ve yüzme havuzları ayıları çekiyor. İnsan gıdası daha lezzetli olduğu için değil, kalori yoğunluğu yüksek olduğu için ayılar için daha kolay kilo kaynağı oluşturuyor. İnsan çevresine yakın yaşayan ayıların daha sık ve daha yüksek oranda ürediği belirtiliyor.

İklim krizi ve yangınların etkisi

Isınan yazlar doğal besin kaynaklarını azaltarak ayıları daha geniş alanlara yöneltiyor. 2025'teki Eaton ve Palisades yangınları da doğal besin kaynaklarının azalmasıyla ilişkilendirildi ve Los Angeles yakınındaki ayıları mahallelere yöneltti. California Balık ve Yaban Hayatı Dairesi'nde görevli araştırmacı Alex Heeran, insan-ayı karşılaşmalarının her yıl yaz sonu ve sonbahar başında zirve yaptığını söylüyor. Eylül ayı, ayıların kış öncesi aşırı beslenme dönemi olan hiperfaji nedeniyle oldukça hareketli geçiyor. Heeran'a göre 2026, bildirilen ayı karşılaşmalarında rekor yıl olma yolunda ilerliyor.

Karşılaşmalar bazen tırmanarak bir ayının itlaf edilmesine ya da başka bir yere taşınmasına yol açabiliyor. Bu nadir görülüyor ve yetkililer bu noktaya gelinmesini önlemeye çalışıyor. Bu yılın başlarında Monrovia'da "Blondie" adlı bir anne ayı, iki kez bölge sakinlerine vurarak hafif yaralanmalara neden olduğu gerekçesiyle itlaf edildi. O dönemde iki yavrusu bulunuyordu ve yavrular şu anda koruma altında büyütülüyor. Karar kentte tepkiyle karşılandı; sakinler alternatif bir plan için harekete geçti ancak bu çaba Blondie anısına düzenlenen bir yürüyüşe dönüştü.

Sherman, son on yılda yaygınlaşan kapı zili kameralarının çektiği ayı görüntülerinin sosyal medyada yayılmasının iki yönlü bir etki yarattığını belirtiyor. Bu görüntüler yaban hayatına yönelik empatiyi artırarak koruma çalışmalarını destekleyebiliyor; ancak ayıları fazla sevimli gösterme riski de taşıyor. Siyah ayılar tehlike veya tehdit hissetmedikçe saldırgan değil, yine de zarar verebiliyor ve onlara mesafe bırakmak en doğrusu.

Eylül sona ererken ayı ve Los Angeles sakinleri arasındaki karşılaşmalar mevsimsel olarak azalacak. Ancak bahar geldiğinde şehrin dış mahallelerinde yaşayanlar puma, geyik ve çakalların yanı sıra ayılarla yeniden komşu olacak.