Londra'da bir belediye vergi artışını 150'ye çıkarmayı değerlendiriyor

Londra'nın batısındaki Hammersmith ve Fulham belediyesi, merkezi hükümet kesintilerinin ardından mevcut hizmetleri sürdürebilmek için belediye vergisini (council tax) yüzde 150'ye kadar artırmayı değerlendiriyor. Belediyenin kabine toplantısında kabul edilen ve pazartesi günü yayımlanması beklenen rapora göre, böyle bir artış Band D konutlarda oturan haneler için 2027/28 mali yılında haftalık 29,11 sterlin ek maliyet anlamına geliyor.

Hammersmith ve Fulham, geçen yıl yürürlüğe giren ve kaynakların zengin bölgelerden tutumluluk döneminden en çok etkilenen yerlere yönlendirilmesini amaçlayan İşçi Partisi'nin "adil fonlama" (fair funding) değerlendirmesi kapsamında hükümet hibesinin yarısından fazlasını kaybettiğini bildirdi. Bakanlar, bu düzenlemenin "tarihsel olarak düşük" belediye vergisi oranlarına sahip yerel yönetimlerin Whitehall'dan aldığı nakdi keseceğini, böylece bu belediyelerin açığı kapatmak için faturaları ulusal ortalamalara yaklaştırmak zorunda kalacağını savunuyor.

Hammersmith ve Fulham'ın yanı sıra Westminster, Kensington ve Chelsea, Wandsworth, City of London ile Windsor ve Maidenhead belediyelerine, kesintilerin ardından bütçelerini dengelemek için gelecek yıl yüzde 5'lik sınırın üzerinde vergi artışı yapma yetkisi verildi.

Şu anda Band D bir hane, Greater London Authority (GLA) ek ücreti olarak bilinen 510,51 sterlinlik City Hall katkısı dahil yıllık 1.519 sterlin ödüyor.

Belediyenin gelirindeki düşüş

Belediyenin 2025/26 mali yılında 150,5 milyon sterlin hükümet fonu aldığı, ancak bu tutarın önümüzdeki dört yıl içinde yarıdan fazla kesilerek 72,4 milyon sterline düşeceği belirtiliyor.

Raporda, belediye vergisinin belediye kısmında (GLA katkısı hariç) yapılacak artış senaryoları şöyle sıralanıyor: Yüzde 100 artışta Band D yıllık 2.018 sterlin, bütçe açığı 46,1 milyon sterlin ve haftalık 19,40 sterlin ek ödeme. Yüzde 125 artışta Band D yıllık 2.270,25 sterlin, bütçe açığı 20,6 milyon sterlin ve haftalık 24,25 sterlin ek ödeme. Yüzde 150 artışta ise Band D yıllık 2.522,50 sterlin, mevcut varsayımlarla bütçe büyük ölçüde dengeleniyor ve haftalık 29,11 sterlin ek ödeme yapılıyor.

Maliye ve reformdan sorumlu kabine üyesi Rowan Ree, belediyenin yeni fonlama formülü kapsamında "yaşayan hafızadaki en büyük mali zorlukla" karşı karşıya olduğunu belirtti.

İşçi Partisi belediyesi ile hükümet arasında fonlama tartışması

Geçen yılın başında Angela Rayner tarafından belirlenen kurallar uyarınca kaynağın zengin kırsal bölgelerden, tutumluluk döneminden en çok etkilenen kentsel belediyelere yönlendirilmesi öngörülüyordu. Bakanlar, değişikliğin "geride kalmış" bölgelerdeki belediyelerin ek ihtiyaçlarını ve daha zayıf vergi toplama gücünü tanıyan daha adil bir sistem oluşturduğunu savunuyor.

Ancak Hammersmith ve Fulham'daki İşçi Partili meclis üyeleri, önemli yoksunluk bölgeleri bulunan ilçede "acımasız" maliyet kesintileriyle faturaları düşük tuttuklarını savunuyor. Belediyenin kapsayıcı ekonomik büyüme stratejisi Upstream London'ın ilçeye 6 milyar sterlinden fazla yatırım çektiği ve 17.200 iş imkânı yarattığı ifade ediliyor. Formülden etkilenen Londra belediyeleri, kusurlu yoksunluk ölçütlerinin hükümetin "fon ihtiyaca göre dağıtılmalı" hedefini zayıflatma riski taşıdığını öne sürüyor.

Kensington ve Chelsea, Westminster ve Wandsworth belediyelerinin Muhafazakâr liderleri, ağustos ayında Andy Burnham'a yazdıkları mektupta önerilerin yeniden değerlendirilmesini istedi.

Konut, Topluluklar ve Yerel Yönetim Bakanlığı sözcüsü, "Yerel yönetimler belediye vergisini hangi düzeyde belirleyeceğine kendisi karar verir; ancak vergi mükelleflerini önceliklendirmeleri gerektiği konusunda netiz" açıklamasını yaptı. Sözcü, gelecek yıl için belediye maliyesine 78 milyar sterlinden fazla kaynak ayrıldığını ve paranın büyük bölümünün tahsissiz olduğunu, böylece yerel liderlerin önceliklerine göre harcama yapabileceğini belirtti.