Lib Dem lideri Davey: Başbakanlığa adayım, sınır yok

İngiltere'de Liberal Demokrat Parti (Lib Dem) lideri Sir Ed Davey, yalnızca bir koalisyon hükümetinin küçük ortağı olmayı hedeflemediğini belirterek "Başbakanlığa adayım" dedi.

Davey, hükümetin bu ayın ilerleyen günlerinde onay vermesi beklenen tartışmalı Jackdaw gaz sahasını da desteklediğini açıkladı. Davey, sahanın "iklim testini geçtiğini" ve yenilenebilir enerjiye geçişle uyumlu olduğunu savundu.

Parti içinde bazı isimler, Davey'nin vizyon ve hırs eksikliği taşıdığını, kalabalık siyasi arenada yeterince öne çıkamadığını dile getiriyordu. Davey, bazı milletvekillerinin partinin beklenen etkiyi yaratamamasından duyduğu "hayal kırıklığını" kabul etti ve salı günü kongrede yapacağı konuşmada cesur politikalar açıklayacağı sözünü verdi.

2024 seçim başarısı ve anketlerdeki düşüş

Davey, 2024 genel seçimlerinde Liberal Demokratları rekor 72 milletvekili sayısına taşıdı. Parti, İngiltere'nin güneyinde Muhafazakarlardan (Tory) önemli kazanımlar elde etti. Ancak o tarihten bu yana ulusal anketlerde İşçi Partisi, Muhafazakarlar, Yeşiller ve Reform UK'nin ardında dördüncü ya da beşinci sıraya geriledi.

Buna rağmen Davey, partisinin bir sonraki genel seçimde "şu an kimsenin hayal ettiğinden çok daha iyi bir sonuç alma tarihi fırsatına" sahip olduğunu savundu. Davey, "Çünkü sağ kanat bölünmüş durumda ve 200 yılı aşkın İngiliz parlamento seçim tarihinde görülmemiş biçimde parçalanmış" dedi. Bu fırsatı değerlendirmeleri halinde bir sonraki parlamentoda "büyük bir güç" olacaklarını söyledi.

Çoğunluk için gereken 326 milletvekili sayısına ulaşamayan bir partiye destek verip "kral yapıcı" olmak isteyip istemediği sorulan Davey, "Hırsımızın bir sınırı yok" yanıtını verdi ve ekledi: "Başbakanlığa adayım. Ama yapmamız gereken, bu başarıyı bölge bölge, seçim bölgesi seçim bölgesi inşa etmek."

Davey, Reform UK ile koalisyon hükümetine girmeyeceğini net biçimde ortaya koydu ve Muhafazakarlarla anlaşma yapabileceği yönündeki iddiaları reddetti. BBC'ye konuşan Davey, "Nigel Farage'ı durdurmak ve Kemi Badenoch'un 10 Numara'nın anahtarlarını Farage'a vermesini engellemek ahlaki sorumluluğumuz var. Sağda böyle bir koalisyon oluşabilir ve bunu durdurmalıyız" dedi.

İşçi Partisi ile koalisyon kurup kurmayacağı sorusuna ise "varsayımsal" durumlarla ilgilenmediğini söyledi.

Davey, Liberal Demokratların Birleşik Krallık genelinde destek kazanmasını istediğini belirtti. Ancak BBC'ye verilen bilgiye göre partinin stratejisi, 2024'te ikinci sırada geldiği 27 seçim bölgesine odaklanmış durumda. Bu bölgelerin 20'si Muhafazakarların elinde bulunuyor.

Jackdaw sahası ve enerji politikası

Davey, açıklamalarını Brighton açıklarındaki rüzgar çiftliğini ziyaret etmeden hemen önce yaptı. Bu projeye, on yıl önce Muhafazakar-Lib Dem koalisyon hükümetinde enerji bakanı olduğu dönemde onay verdiğini söyledi.

Davey, Jackdaw sahasını desteklemenin partisinin iklim değişikliğiyle mücadele tutumuyla çelişmediğini savundu. Davey'e göre geçiş sürecinin bir parçası olarak uzun süre gaza ihtiyaç duyulacak ve Jackdaw "iklim değişikliği testini geçti".

Davey, alternatifin dünyanın dört bir yanından sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) taşımak olduğunu, bunun Aberdeen'ın yaklaşık 150 mil kuzeydoğusundaki Kuzey Denizi gazını kullanmaktan daha sorunlu olacağını belirtti. Gazın sıvılaştırılması ve yeniden gaza dönüştürülmesi sırasında çok enerji harcandığını, bunun karbon ayak izini büyüttüğünü söyledi. Davey, bu yöntemin hem iklim açısından daha iyi olduğunu hem de Hazine'ye (Exchequer, Birleşik Krallık maliye bakanlığı) vergi geliri sağladığını ifade etti.

Ancak Davey, Rosebank petrol sahası konusunda "kararın henüz net olmadığını", çünkü bu sahanın karbon emisyonlarını azaltma testini geçemeyebileceğini söyledi.

Davey, Liberal Demokratların hem iklim hem de enerji faturalarını düşürmek için petrol ve gazdan uzaklaşma taahhüdünü sürdürdüğünü vurguladı. "Başkan Trump'ın çılgın İran savaşı sayesinde insanlar çok daha yüksek ödüyor" diyen Davey, fosil yakıtların yıllar içinde ne kadar pahalı olabileceğini gösterdiğini belirtti. Enerji faturalarını düşürmenin ve ekonomiyi büyütmenin yolunun fosil yakıtlara daha az bağımlı olmaktan geçtiğini söyledi.