Letonya cumhurbaşkanı: Avrupa Ukrayna'daki hava savaşına hazır değil

Letonya Cumhurbaşkanı Edgars Rinkēvičs, Avrupa'nın Ukrayna'daki insansız hava aracı (drone) ve hava savaşı gelişmelerini takip edemediğini, çatışmanın genişlemesi halinde NATO ülkelerinin çoğunun Rus füze saldırısını püskürtemeyeceğini açıkladı. Washington DC'de The Guardian'a konuşan Rinkēvičs, Ukrayna'daki drone teknolojisinin "yıldırım hızıyla" ilerlediğini ve mevcut hava savaşı hazırlıklarının gelecek yılın ortasında geçersiz hale gelebileceğini belirtti.

"Hava savunması, drone savunması ve balistik füze savunmasında ciddi sorunlar görüyoruz" diyen Rinkēvičs, "Açık konuşalım: Bu sorun Ukrayna'da var. Tüm Avrupa ve NATO'da da var" ifadelerini kullandı.

Rinkēvičs, "Rusya o topraklarda birkaç füze kullanmaya karar verirse, bugün birçok ülkenin bununla başa çıkması ciddi bir zorluk olur" diye ekledi.

Patriot füzesi tedarikinde gecikme

Ukrayna ve Avrupalı müttefikleri, kritik önemdeki Patriot ve diğer hava savunma füzelerinin tedarikinde gecikmeyle karşı karşıya. ABD Kongre Bütçe Ofisi değerlendirmesine göre, ABD İran savaşında kritik önleyici füze stoklarının neredeyse üçte ikisini tüketti ve stokların yenilenmesi en az beş yıl sürebilir. ABD, Patriot üretiminin bir kısmını Ukrayna ve Avrupa'ya devretmeyi değerlendirdi ancak şu ana kadar anlaşma sağlanamadı.

Rinkēvičs, "Bu ABD hükümetine ve şirkete bağlı" dedi; görüşmelerin sürdüğünü, lisanslama konusundaki bazı teknik sorunların zorluk yarattığını kabul etti. "Avrupa'da bazı kapasitemiz var ama kabul edelim: Patriot bu iş için en iyisi olmasa da hâlâ en iyilerden biri" diye konuştu.

Önümüzdeki hafta New York'ta yapılacak Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda Donald Trump'ın üst düzey Avrupalı liderlerle görüşmesi bekleniyor. NATO müttefikleri, Rusya'nın Ukrayna savaşını tırmandırma riskine ilişkin uyarılarını artırdı.

Polonya Başbakanı Donald Tusk perşembe günü yaptığı konuşmada, Rusya'nın önümüzdeki aylarda Ukrayna'yı destekleyen NATO ülkelerine drone veya füze saldırıları düzenleyebileceğini, bunun ittifakın 5. madde kapsamındaki kolektif savunma taahhüdünü test etmeyi amaçladığını söyledi. Tusk, Rusya'nın "NATO'nun bütünlüğünü zayıflatmaya" çalışacağını ve "5. maddenin teorik kaldığını, pratikte işlemediğini" göstermeye çalışacağını belirtti.

Baltık ülkeleri temkinli

Trump, Tusk'un endişelerine ilişkin soruya "Bence Ukraynalı müttefiklere zaten saldırdılar. Yaklaşık beş yıldır Ukraynalı müttefiklere saldırıyorlar" yanıtını verdi. Ardından muhafazakâr Hukuk ve Adalet Partisi'nin desteklediği Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki'ye desteğini açıkladı.

Rusya'nın doğu kanadında yer alan Baltık ülkeleri ise uyarılarını yumuşattı; Moskova'nın Sovyetler Birliği döneminde elinde tuttuğu toprakları geri almak için konvansiyonel savaş başlatma niyetine dair bir işaret olmadığını belirttiler. Ancak Rinkēvičs, Rusya'nın yerel seçimlerin ardından önümüzdeki aylarda seferberliği artıracağını, kışı Ukrayna'da "baskı kurmak" ve Ukrayna'yı destekleyen ülkeleri destekten vazgeçirmek için kullanacağını söyledi.

Sabotaj eylemleri, siber saldırılar ile drone ve füze olaylarının hepsinin Rusya'nın Avrupa'nın Ukrayna'ya desteğini test ettiğini gösterdiğini belirten Rinkēvičs, "Konvansiyonel bir askeri işgali dışlamam ama diğer tüm olasılıklar konusunda çok dikkatli olmalıyız" dedi.

Salı günü bir NATO uçağı Litvanya üzerinde bir Rus drone'unu düşürdü. Polonya ise perşembe günü Rusya'nın batı Ukrayna'ya saldırısı nedeniyle savaş uçaklarını havalandırdı ve Lublin ile Rzeszów-Jasionka havalimanlarını kapattı.