Kuzey İrlanda'da yetişkinlere ADHD hizmeti yok: yılda 4 bin sterlin özel tedavi

Kuzey İrlanda'da yetişkinlere yönelik kamu tarafından finanse edilen bir Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (ADHD) tedavi yolu bulunmuyor. Bu nedenle bazı yetişkinler özel tedavi için yılda binlerce sterlin ödemek zorunda kalıyor.

BBC News'e konuşan Rebecca Bryson, kendisi ve eşi Colum Coyle'un ADHD tedavisi için yılda yaklaşık 4.000 sterlin harcadığını söyledi. Bryson, üç işletme sahibi olduğunu ve bu maliyeti karşılayabildiğini belirterek, "Çoğu insanın sahip olmadığı bir para. Birden fazla işte çalıştığım için bizde var" dedi.

Bryson, durumu "son derece adaletsiz ve insanlık dışı" olarak nitelendirdi. "Kanser veya kırık bir kemik gibi başka bir tıbbi durumum olsaydı ve tedavi isteseydim beni geri çevirmezlerdi" diye konuştu.

Kuzey İrlanda'da durum

Kuzey İrlanda'da resmi olarak yetkilendirilmiş bir yetişkin ADHD hizmeti bulunmuyor. Sağlık tröstleri yönlendirmeleri mevcut kaynaklar dahilinde yönetiyor, bu da uzun bekleme listelerine yol açıyor.

Birleşik Krallık'ın diğer bölgelerinde durum farklı. İngiltere'de bazı bölgelerde yasal seçim hakkı bulunuyor; yerel bekleme süresi uzunsa pratisyen hekim hastayı başka bir NHS onaylı sağlayıcıya yönlendirebiliyor.

İskoçya'da tek bir merkezi ADHD hizmeti yok; yerel ortaklar hizmetleri planlıyor. Galler'de ise hizmetler yerel sağlık kurulları tarafından yetkilendiriliyor ve Galler hükümeti nöroçeşitlilik iyileştirme programı kapsamında kapasiteyi artırmaya çalışıyor.

35 yıllık pratisyen hekim Dr Allen McCullough, ADHD teşhisi konusunda yaşanan zorlukları anladığını söyledi. McCullough, "Yerel bölgemde yetişkin ADHD hizmetine yönlendirme yapabiliyorum, ancak orada kimsenin olmadığını bilerek yapıyorum" dedi.

Bazı pratisyen hekimlerin, özelde teşhis konulan hastalar için ilaç yazma konusunda endişeleri olduğunu belirten McCullough, "Bu hastalardan bazıları özelde tedavi görüyor ve kiminle görüştükleri veya teşhisi yapan kişinin niteliği hakkında bilgi almıyoruz. İlaç yazdığınızda sorumluluk sizde olur" diye konuştu.

28 yaşındaki Jordan Young, ADHD hizmetlerine erişmekte zorlandığını belirtti. "Birçok farklı yere başvurdum. Kapıların kapalı olduğu, kimseyi almadıkları söylendi" dedi. Young, "Ninem olmasaydı özele gitmezdim. Beni kendi özel sağlık sigortasına dahil etti" diye ekledi.

Alliance Partisi milletvekili Peter McReynolds, yetişkin ADHD hastalarının Sağlık Bakanlığı tarafından "tamamen unutulduğunu" söyledi. McReynolds, 2024'ten bu yana yetkilendirilmiş bir hizmet için çaba harcadığını ve üç sağlık bakanıyla görüştüğünü belirtti.

Sağlık Bakanlığı sözcüsü ise sağlık tröstlerinin yönlendirmeleri mevcut kaynaklarla yönettiğini, talebin kapasiteyi aşmaya devam ettiğini ve bunun özel teşhis arayışına yol açtığını kabul etti. Sözcü, gelecekteki hizmet yetkilendirme kararlarının genel karşılanabilirlik çerçevesinde alınması gerektiğini vurguladı.