Kuzey İrlanda'da ısınma yağı fiyatları çocuk bakıcılarını zorluyor

Kuzey İrlanda'da ev ısıtma amaçlı kullanılan yağın fiyatları yüksek seyretmeye devam ediyor. Bölgede çocuk bakıcılığı yapan Rachel Jeffers, artan maliyetlerin kayıtlı çocuk bakıcıları üzerinde "ciddi" bir mali ve operasyonel yük oluşturduğunu belirtti.

İran'daki savaşın enerji fiyatlarını yükseltmesi, ada genelinde olduğu gibi Kuzey İrlanda'da da haneleri doğrudan etkiliyor. Tüketici Konseyi Kuzey İrlanda'nın (CCNI) verilerine göre 24 Eylül'de 500 litre ev ısıtma yağının ortalama fiyatı 561,83 sterlin oldu.

Tyrone Kontluğu'ndaki Stewartstown'da yaşayan Jeffers, hem yağ fiyatlarının hem de gıda ve sigorta giderlerinin büyük ölçüde arttığını ifade etti. Altı yaşındaki kızı ve yedi yaşındaki oğlunun yanı sıra okul sonrası bir çocuğa, gün boyu ise okul öncesi üç çocuğa baktığını söyleyen Jeffers, ısınma yağı maliyetinin geçen yıla göre iki katına çıktığını aktardı.

Geçen hafta 500 litre yağı 560 sterline aldığını belirten Jeffers, deposunun "neredeyse dolmadığını", ancak fiyatların tam doldurmak için şu an çok yüksek olduğunu söyledi. Kış aylarında küçük çocukların evde sıcak kalabilmesi için ısıtmayı bütün gün açık tutmak zorunda kaldığını, yazın da sıcak suyun ısıtma yağıyla sağlandığı için sistemi kullanmaya devam ettiğini dile getirdi.

Jeffers henüz bakıcılık ücretlerine zam yapmadı, ancak bu konuyu ailelerle konuştuğunu belirtti. Ücret artışının veliler için de mali yük olacağını söyleyen Jeffers, ailelerin neredeyse kendi ailesinin bir parçası haline geldiğini ve bu nedenle kendini kötü hissettiğini ifade etti. Artan maliyetlerin kendi ailesini de etkilediğini, çocuklarını piyano ve futbol gibi okul sonrası etkinliklere göndermeyi yeniden değerlendirdiğini sözlerine ekledi.

Fiyatlar savaş öncesine göre yüzde 80 arttı

CCNI'nin haftalık yağ fiyatı takip aracı 300, 500 ve 900 litre için tipik fiyatları gösteriyor ve her perşembe güncelleniyor. CCNI Enerji Birimi Başkanı Raymond Gormley, ev ısıtma yağının İran savaşı başlamadan önceki döneme kıyasla yaklaşık yüzde 80 daha pahalı olduğunu söyledi.

Gormley, 300 litrenin şu an yaklaşık 347 sterlin olduğunu, savaş öncesinde ise 202 sterlin olduğunu belirterek aradaki farkın 146 sterlin olduğunu kaydetti. Bu artışın kısa sürede bütçelere yansımasının zor olduğunu ifade eden Gormley, fiyatların Orta Doğu'daki gelişmelere bağlı olduğunu söyledi. Barış görüşmeleri veya ateşkes olması halinde fiyatların yavaş da olsa düşebileceğini, savaşın sürmesi halinde ise yalnızca yukarı yönde hareket edeceğini belirtti.

Gormley, yağ fiyatlarının "manşet odaklı" olduğunu, fiyatların bir hafta içinde hafifçe düştüğünü ancak çıkışın inişten daha hızlı gerçekleştiğini dile getirdi. Tüketicilere günlük fiyatları takip etmelerini ve satın alma öncesinde birkaç tedarikçiden fiyat almalarını önerdi.

Stormont yönetiminin uygun hanelere ev ısıtma yağı masrafı için 100 sterlinlik kupon sağlayan destek programına başvurular 9 Eylül'de açıldı. Mart ayında ilk kez duyurulan ödeme için yaklaşık 340 bin düşük gelirli hanenin uygun olması bekleniyordu. Topluluklar Bakanlığı'na 23 Eylül öğle itibarıyla toplam 123.987 başvuru ulaştı.

Ev Isıtma Yağı Destek Programı'na kabul edilen başvuru sahiplerinin, başvurudan sonraki 10 iş günü içinde ödeme kartını alması bekleniyor. Program 31 Mart 2027'ye kadar açık kalacak. Toplam geliri 30.000 sterlin veya altında olan haneler ya da emeklilik kredisi ve PIP dahil belirli yardımları alan kişiler programa başvurabiliyor. Başvuruların yüzde 75 veya daha fazlasının otomatik işlenmesi bekleniyor; bazı kişilerin uygunluklarını göstermek için ek bilgi sunması gerekebilir.