Küresel borçlanma maliyetleri yeni rekor seviyelere yükseldi

ABD, İngiltere, Almanya ve Japonya gibi dünyanın en büyük ekonomilerinde uzun vadeli borçlanma maliyetleri, enflasyon endişeleri, yüksek devlet borçları ve yapay zekâya (YZ) yapılan büyük harcamalar nedeniyle tüm zamanların en yüksek seviyelerine ulaştı.

ABD’nin 30 yıllık borçlanma faizi Salı günü yüzde 5,33’e çıkarak Haziran 2007’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü. İngiltere’de ise uzun vadeli borçlanma maliyeti yüzde 5,85’e yükseldi. Benzer hareketler Almanya ve Japonya’da da görüldü.

Enflasyon ve petrol fiyatları etkili

Devlet tahvili faizleri olarak bilinen getiriler, doğrudan tüketicilerin mortgage, araba kredisi ve kredi kartı gibi borçlanma maliyetlerini etkileyebiliyor. Son dönemdeki artışın ana nedeni, yatırımcıların enflasyonun yeniden yükselebileceğinden endişe etmesi.

Orta Doğu’daki gerginlikler nedeniyle Brent petrolün varil fiyatı Salı günü 90 doların üzerine çıktı. Bu yükseliş, ABD Başkanı Donald Trump’ın Umman’a, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için İran’la yapılan görüşmelere “engel olması” halinde bombalama tehdidinde bulunmasının ardından geldi.

Devlet borçları ve yapay zekâ yatırımları

Oxford Economics Baş analisti John Canavan, BBC’ye yaptığı açıklamada, yüksek petrol fiyatlarından kaynaklanan enflasyon riski, yüksek devlet borçları ve yapay zekâya aktarılan devasa meblağların ne zaman getiri sağlayacağına dair belirsizliğin borçlanma maliyetlerindeki artışta rol oynadığını söyledi. Bu durumun mortgage faizleri ve taşıt kredisi faizlerinde artışa yol açabileceğini belirtti.

Yatırımcılar, enflasyon yüksekse veya ileride yüksek olmasını bekliyorsa genellikle daha yüksek getiri talep ediyor. Hükümetler ve şirketler harcamaları için borçlanmak üzere tahvil satıyor ve karşılığında faiz ödüyor.

Canavan, enflasyon korkusunun yanı sıra dünya genelinde tahvil yatırımcılarının birçok hükümetin mali politikalarına ve harcama planlarına karşı “geri adım” attığını söyledi. İngiltere Başbakanı Andy Burnham’ın, hükümetin mevcut borçlanma limitlerine bağlı kalacağına dair tahvil piyasalarına güvence vermesi dikkat çekti.

Canavan, ABD’deki uzun vadeli borçlanma maliyetlerinin de son haftalarda “rekor hızda” artan kurumsal borçlanmadan kaynaklandığını, bunun büyük kısmının yapay zekâ ve veri merkezlerinin geliştirilmesi için yapıldığını söyledi. Yapay zekâya akıtılan yüz milyarlarca dolarla ilgili belirsizlik ve potansiyel riskler nedeniyle yatırımcılar daha yüksek getiri talep ediyor.