Kraliçe bile Olimpiyat altın maçını izleyemedi

19 Ağustos 2026, Büyük Britanya kadın hokey takımının Rio de Janeiro'daki Olimpiyat finalinde Hollanda karşısında penaltılarla tarih yazmasının üzerinden tam 10 yıl geçti. Britanya'da 9 milyon kişi bu tarihi anı nefesini tutarak izlerken, Balmoral'daki kraliyet ailesi de aynı heyecanı yaşıyordu.

Kraliçe gerilime dayanamadı

Kraliçe II. Elizabeth'in gelini olan Edinburgh Düşesi Sophie, BBC Radio 5 Live için yaptığı özel bir programda o anları anlattı: "Akşam yemeğinde oturuyordum ve 'neler oluyor?' diye düşünüyordum. Masaya yardım eden biri bana sürekli skoru fısıldıyordu. Sonunda Majesteleri 'Tanrı aşkına, git artık' dedi. Ben de kütüphaneye koştum ve maçı izledim." Düşes, penaltı atışları sırasında çığlık atarak zıpladığını, Kraliçe'nin kapıda belirdiğini ve "penaltıları izlemeye dayanamayıp tekrar uzaklaştığını" söyledi.

Kraliçe'nin gerilime dayanamaması, o anın ne kadar heyecanlı olduğunu gösteriyor. Maçın normal süresi 3-3 bitti; penaltılarda Helen Richardson-Walsh ve Hollie Pearne-Webb'in golleriyle Büyük Britanya, ilk kez kadınlarda Olimpiyat altın madalyasına uzandı.

Hollanda karşısında tarihi zafer

Rio 2016'daki bu zafer, Britanya kadın hokey takımının ilk Olimpiyat altını olurken, ülke adına erkeklerde 1988'den beri ilk Olimpiyat şampiyonluğuydu. Turnuvada oynadığı 8 maçı da kazanan ve 21 gol atan Britanya, favori gösterilmiyordu; çünkü rakibi Hollanda, 2008 ve 2012 Olimpiyat şampiyonu, dünya bir numarası ve dünya şampiyonuydu. Takım kaptanı Kate Richardson-Walsh, teknik direktör Danny Kerry ve oyuncular, o gün kendilerine güveniyordu. Takımda bazı batıl inançlar da vardı: Herkes otobüste aynı koltuğa oturuyordu, Kerry her maçta aynı (yıkanmış) pantolonu giyiyordu, Sophie Bray ise turnuva boyunca kıyafetini yıkamadı.

Helen Richardson-Walsh, maç öncesi tünelde Hollandalı oyuncuların davranışlarını görünce zaferin kendilerinde olduğunu anladığını söyledi: "Onlar bağırıp çağırıyorlardı, normalde yapmadıkları şeyler yapıyorlardı. Biz ise dosdoğru ileriye bakıyorduk, gözlerimiz çelik gibiydi. O an 'bu iş tamam' dedim."

Altın sonrası düşüş

2016 zaferinden sonra takım Tokyo 2020'de bronz madalya kazandı ancak Paris 2024'te madalya alamayarak hayal kırıklığı yarattı. 2021'den bu yana Britanya kadın hokeyi, 2022 Commonwealth altını dışında büyük turnuvalarda madalya kazanamadı. Erkekler ise 2022'den beri Pro League'de üç kez madalya aldı ve 2023'te Avrupa ikincisi oldu.

İngiltere Hokey Federasyonu (England Hockey) CEO'su Rich Beer, performanstaki düşüşe rağmen altta yatan verilerde ilerleme gördüklerini belirtiyor. Ancak ismi açıklanmayan eski bir milli oyuncu, 2016 zaferinin ardından İngiltere Hokey Federasyonu'nun bu başarıyı büyüme için kullanamadığını söyledi: "2016'da kazanmaya hazır değildik. Ticari, pazarlama ve katılım altyapısı yoktu." Beer ise 2018'de Lee Valley'de 100 bin seyircinin izlediği Kadınlar Dünya Kupası'nı düzenlediklerini ve genç kulüp katılımının arttığını söyleyerek savunma yapıyor: "Elimizden geleni yaptık, tabii ki. Ancak görünürlüğü sürdürmek, Olimpiyat sporlarının en büyük zorluklarından biri." Federasyon ayrıca yayın haklarını geri alarak maçları paravanlı ödeme duvarından çıkardı ve daha geniş kitlelere ulaşmaya çalışıyor.

Hokeyde taban dengesizliği

Sport England verilerine göre, 2016'dan bu yana kadınların hokey katılımı arttı: 2024-25 sezonunda düzenli oynayan kadın sayısı 84.200 ile 2016'ya göre 7 bin daha fazla. Ancak bu artış, kadın futbolu ve rugby gibi diğer sporlardaki patlamanın gerisinde kaldı. 16 yaş altı çocuklarda ise haftalık katılım 2017-18'de 452.800'den 2024-25'te 288.000'e düştü. Beer, devlet okullarında hokey sopalarını çocukların eline vermeye çalıştıklarını ancak federasyon olarak sınırlı kaynakları olduğunu belirtti.

Hokeyin hâlâ özel okul sporu olarak algılandığına dikkat çeken Beer, "Olimpiyat altını kazandık ve bazı gazeteler hâlâ 'neşeli hokey sopaları' başlığı attı. Bu gerçekten çok uzak," dedi. İngiltere Hokey Federasyonu, topluluk kulüplerine, devlet okulu programlarına ve ücretsiz öğretmen eğitimlerine yatırım yaparak bu algıyı değiştirmeye çalışıyor. Ayrıca devlet okullarından yetenekli gençlere koçluk ve gelişim fırsatları sunan 'Project 2011' adlı bir program başlattı. Ancak Beer, hokeyin futbol gibi ticari sporlarla rekabet edecek kaynaklara sahip olmadığını kabul ediyor.