Kanada, ABD ekonomisini ve Trump'ı vurmak için nasıl misilleme yapabilir?

ABD Başkanı Donald Trump'ın gümrük tarifeleriyle başlayan ticaret savaşında Kanada, ekonomik baskı yapabileceği birçok alana sahip. Ülke, üretiminin yaklaşık yüzde 70'ini ABD'ye satıyor ve Amerikan ekonomisiyle derin bağları bulunuyor. Kanada Başbakanı Mark Carney, "dolar karşılığı dolar" stratejisiyle çelik, süt ürünleri, beyaz eşya, tarım ekipmanları, elektronik ve kağıt ürünlerine yönelik karşı önlemler hazırlıyor. Peki Kanada'nın bu ticaret savaşında kullanabileceği başka hangi kozlar var?

Enerji ve Kritik Mineraller

Kanada, ABD'nin doğal gaz ve elektrik ithalatının büyük bölümünü, ham petrol ithalatının ise yaklaşık yüzde 60'ını karşılıyor. Carney, enerji ihracatını durdurmayı şimdilik düşünmediklerini söylese de Ontario Premier'i Doug Ford, enerji vergisi seçeneğinin masada olduğunu belirtti. Ford, geçen yıl Amerika'ya yapılan elektrik ihracatına yüzde 25 vergi getirilebileceğini açıklamıştı; bu hamle Michigan, Minnesota ve New York'ta 1,5 milyon haneyi ve işletmeyi etkileyebilirdi.

Kanada ayrıca dünyanın en büyük potas üreticisi; potas, gübre üretiminde kritik bir bileşen. Ford, "Trump'ın arabaları petrolsüz çalıştırmasını, sebze ve meyveleri potassız yetiştirmesini görmek isterim" diyerek ABD'nin bu kaynağa bağımlı olduğunu vurguladı. Ülke ayrıca lityum, nikel ve grafit gibi kritik mineraller açısından zengin rezervlere sahip ve bu minerallerin ihracatında ABD en büyük pazar konumunda. Ford, Ontario'dan ABD'ye "tek bir kum tanesi bile gitmeyeceğini" söyleyerek bu alanda da baskı yapabileceklerinin sinyalini verdi.

Alkol Boykotunun Etkisi

Kanada daha önce de ekonomik misilleme yapabileceğini gösterdi. Geçen yıl ABD gümrük tarifelerine yanıt olarak çoğu eyalet, likör mağazalarında Amerikan alkolünü satıştan kaldırdı. Bu boykot, ABD'nin şarap ihracatında yıllık bazda yüzde 78'lik bir düşüşe neden oldu ve 357 milyon dolarlık kayıp yaşandı. Amerikan viski ihracatı da yüzde 70'in üzerinde geriledi. 13 eyaletin 11'inde hâlâ süren bu boykot, Trump yönetimini oldukça rahatsız ediyor.

Kanadalılar ayrıca ABD'ye seyahat etmeyerek de ekonomik baskı oluşturuyor. Nisan ayında yapılan 800 bin daha az seyahat, ABD'ye yaklaşık 3,3 milyar Kanada doları kaybettirdi. Bazı Amerikan şehirleri ve eyaletleri, Kanadalı turistleri geri çekmek için özel kampanyalar ve indirimler başlattı.

Siyasi Baskı ve Seçim Dinamiği

Ticaret savaşının zamanlaması ve Kanada'nın siyasi iradesi de müzakere aracı olabilir. Kanada'nın en büyük ihracat pazarları arasında yer alan Michigan ve Maine'de yaklaşan ABD ara seçimleri önemli bir koz. Yale Bütçe Laboratuvarı'na göre Trump'ın küresel tarifeleri Amerikalı ailelere yılda yaklaşık 1.100 dolara mal olacak. Carney, otomobil ve otomobil parçalarına getirilecek yeni tarifelerin Michigan, Ohio, Kentucky ve Alabama'daki işçilere zarar vereceğini belirtti.

Anketlere göre Kanadalıların yüzde 76'sı hükümetin ABD ile yürüttüğü sert müzakere politikasını destekliyor. Ford, ABD'deki ekonomik etkiyi artırmak için Cumhuriyetçi eyaletleri hedef alabileceklerini ima etti ve "İzin verilseydi, kapı kapı dolaşırdım" diyerek ara seçimlere kadar işi götürebileceklerini belirtti.