Kadınların koşamayacağı denilen 800 metre nasıl yıldızlaştı

Kadınlar 800 metre, 32 yıl boyunca Olimpiyat Oyunları programından çıkarıldı. Sporcuların 'çok narin' olduğu iddiasıyla alınan bu karar, bugün atletizm pistinin en çok konuşulan yarışlarından birinin doğuşuna zemin hazırladı. BBC Sport, bu mesafeyi bugüne taşıyan kadın sporcularla konuştu.

Hikaye 1928 Amsterdam Olimpiyatları'nda başlıyor. Bu oyunlar, kadınların atletizmde ilk kez yarışmasına izin verilen olimpiyat oldu. Programa 100 metre, yüksek atlama, disk atma, 400 metre engelli ve o dönem tartışma yaratan 800 metre eklendi. Alman atlet Karoline Lina Radke, 800 metrede altın madalya kazanan ilk kadın oldu. Ancak Radke, aynı zamanda 32 yıl boyunca bu başarıya ulaşan son kadın olarak kaldı.

Yarış, sporcuların aşırı yorgunluk yaşadığı yönündeki haberlerin ardından programdan çıkarıldı. Daha sonra bu iddiaların asılsız olduğu ortaya çıktı. Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC), kadınların iki tur mesafesi için fazla narin olduğuna karar verdi.

1964'te yeniden sahne alındı

Aradan neredeyse 100 yıl geçti. Bugün 800 metre, büyük organizasyonlarda manşet yarışı haline geldi. Son dönemde Britanyalı Olimpiyat 800 metre şampiyonu Keely Hodgkinson ile İsviçreli Avrupa şampiyonu Audrey Werro arasındaki mücadele izleyicileri kendine bağladı.

1964 Tokyo Olimpiyatları'nda Ann Brightwell (kızlık soyadı Packer), kadınlar 800 metre finalini kazanarak altın madalya aldı ve yeni bir dünya rekoru kırdı. 2 dakika 01,1 saniyelik derecesiyle bu mesafede olimpiyat altını kazanan ilk Britanyalı kadın oldu. Brightwell, o dönem öğretmenlik yaptığını ve antrenmanlarını işine göre planladığını söyledi.

Brightwell, BBC Sport'a yaptığı açıklamada, 'Erkekler kadınların bu kadar öne çıkan yarışlarda mücadele etmesinden memnun değildi... Biz çok narin ve hassas kabul ediliyorduk' dedi. 1928'den sonra kadınlar orta mesafe yarışları on yıllar boyunca gölgede kaldı. 800 metre nihayet 1960'ta Olimpiyat programına geri döndü. Dört yıl sonra 22 yaşındaki Brightwell ilk olimpiyatına gitti.

Brightwell'in 2:01,1'lik derecesi yaklaşık üç yıl boyunca ayakta kaldı. 1967'de Avustralyalı Judy Pollock, 2:01,0 ile rekoru kırdı. Sıradaki hedef iki dakikanın altına inmekti. 1971'de Almanya'dan Hildegard Falck, iki dakika barajını aşan ilk kadın oldu. Sekiz yıl sonra 22 yaşındaki Christina Boxer-Cahill, 1:59,05 ile bunu başaran ilk Britanyalı kadın oldu.

Boxer-Cahill, 'Rekorlar harikadır, madalyalar en iyisidir ama bir barajı aştığınızda duygu muhteşem oluyor' dedi. 1971'den 1983'e kadar kadınlar 800 metre dünya rekoru altı kez kırıldı. Rekor halen Çek atlet Jarmila Kratochvilova'ya ait: 1 dakika 53,28 saniye. 1983'te Münih'te koşulan bu derece, dönemin doping rejiminin yardımıyla kırıldığı iddialarıyla sorgulandı; Kratochvilova suçlamaları şiddetle reddetti. 2017'de Avrupa Atletizm Federasyonu, 2005 öncesi rekorların silinmesini önererek bu derecelerin tartışmalı olduğuna dair güçlü bir sinyal verdi.

Yeni nesil rekoru zorluyor

1988 Seul Olimpiyatları'nda Boxer-Cahill, 1500 metrede dördüncü oldu; kendisinden önce biten Rus atlet daha sonra doping nedeniyle men cezası aldı. Boxer-Cahill, 'Doğu Bloku döneminde koşuyordum... Bazı performansların üzerinde bir gölge var' ifadelerini kullandı.

Bugün ise tablo değişti. Brightwell'e göre artık iki değil, birçok kadın sporcu her yarışta iki dakikanın altına iniyor. Kratochvilova'nın 43 yıllık rekoru giderek daha kırılgan görünüyor. Avrupa şampiyonu Werro, Zürih Elmas Ligi'nde rekorun yalnızca 0,42 saniye uzağında koştu.

800 metre salon dünya rekortmeni Hodgkinson, bu yıl BBC Sport'a açık hava rekorunu kırmaya hiç bu kadar yakın hissetmediğini söyledi. Hodgkinson, cuma günü Londra'da düzenlenen kadınlara özel atletizm etkinliği Athlos'ta 800 metrede yarışan altı sporcudan biri. Boxer-Cahill, 'Dünya rekorunun önümüzdeki bir iki yıl içinde, umarım bu sezon kırılacağını düşünüyorum... 2026 kadınlar 800 metre yılı olur' dedi.