Jio'nun halka arzı Hindistan'da ucuz interneti bitirebilir

Hindistan'ın en büyük telekom şirketi Jio Platforms, 3,2 milyar dolarlık halka arzının (IPO) ardından çarşamba günü borsada işlem görmeye başlıyor. Meta ve Google'ın desteklediği şirketin bu arzı, ülke tarihinin en büyük hisse satışı oldu. Hindistan piyasalarının zorlu bir döneminden geçmesine rağmen arza yurt dışı fon yöneticileri, yerli kurumlar ve küçük yatırımcılardan yoğun talep geldi. Aboneliklerin 21 Ekim'de açılmasından saatler sonra teklifler, satışa sunulan payları aştı.

Asya'nın en zengin iş insanı Mukesh Ambani'ye ait olan Jio, yarım milyar kişinin ucuz mobil veri kullandığı Hindistan'ın en etkili şirketlerinden biri. Şirket 2016'da Hindistan'ın kalabalık telekom pazarına çok düşük tarifelerle girdi ve milyonlarca kişiyi internete bağladı. Ancak bu giriş, sektörde büyük bir sarsıntıya yol açtı. Bir zamanlar 17 operatörün bulunduğu pazar, üç şirketten oluşan bir oligopole dönüştü. Eleştirmenler, güçlü sermayeye sahip şirketin rakiplerini iflasa sürükleyen bir fiyat savaşı yürüttüğünü savunuyor.

Halka arz, fiyatlama stratejisinde dönüm noktası olabilir

Jio'nun kuruluşundan sonraki üç yıl içinde müşteri veri kullanımı elli kat arttı ve veri fiyatları sert biçimde düştü. Bu agresif indirimler sayesinde şirket 2026 itibarıyla yaklaşık 553 milyon mobil aboneye ulaştı. Kablosuz geniş bant pazarının yüzde 50'sini, sabit geniş bant pazarının ise yüzde 40'ından fazlasını elinde tutuyor. Aracı kurum Emkay Global'e göre Jio, Hindistan'daki kablosuz veri trafiğinin yüzde 60'ını taşıyor ve Çin dışında en büyük 5G abone tabanına sahip.

Ancak analistler, halka arzın Jio'nun fiyatlandırma stratejisinde bir dönüm noktası olabileceğini belirtiyor. KamayaKya Wealth Management'ın kurucu ortağı Nitya Shah, "Jio'nun ucuz tarifeleri pazar payı silahı olarak kullandığı dönem sona eriyor" dedi. Shah'a göre borsaya kote bir Jio, azınlık hissedarlarına hesap vermek zorunda kalacak ve bu da fiyatları düşük tutma teşvikini yapısal olarak azaltacak.

Aracı kurum Motilal Oswal da Jio'nun büyümesinin artık indirimli tarifelerle abone kazanmaya değil, 5G'ye geçiş, tarife revizyonları ve sabit kablosuz geniş bantın yaygınlaştırılması yoluyla abone başına daha fazla gelir elde etmeye bağlı olacağını bildirdi. Şirketin hisse satışı, rakiplerin de fiyat artırmasının önünü açabilir. Shah, bu değişimin en büyük kazananının sektörün en zayıf bilançosuna sahip Vodafone Idea olabileceğini söyledi.

Tüketici için faturalar artabilir

Hindistanlı tüketiciler için yeni zamlar, birkaç yıl önce sektör genelinde yapılan tarife artışının ardından gelecek. Analistler, fiyata duyarlı müşterilerin en ucuz tarifelere geçmesiyle yeni bir zam dalgasının pazarda hareketlilik yaratabileceğini belirtiyor.

Jio'nun halka arzı aynı zamanda yatırımcılara Hindistan'ın veri talebine ve şirketin eğlence, bulut bilişim, oyun ve finansal hizmetler alanlarındaki büyüyen dijital ekosistemine yatırım imkânı sunuyor. Hindistan, düşük tarifeler ve artan akıllı telefon kullanımıyla dünyanın en büyük ikinci mobil veri tüketicisi konumunda. Jio'da müşteri başına aylık veri kullanımı 2024'teki 28,7 GB'dan 2026'da 42,3 GB'a yükseldi. Bazı tahminlere göre bu on yılın sonunda kullanımın 65 GB'a çıkması bekleniyor.

Jio Platforms'un halka arzı, Reliance Holding'in 20 yılı aşkın süredir yaptığı ilk hisse satışı olması nedeniyle de dikkat çekiyor. 1958'de küçük bir baharat ve polyester iplik ticareti girişimi olarak başlayan Reliance, uzun vadeli servet yaratma performansıyla tanınıyor ve küçük yatırımcılar arasında güçlü bir itibara sahip.