Jersey hükümetinden ailelere yönelik 2027-2030 bütçesi

Jersey hükümeti 2027-2030 dönemine ilişkin bütçesini açıkladı. Bütçede, geçim sıkıntısı yaşayan ailelere destek amacıyla çeşitli hedefli önlemler yer alıyor.

Bu önlemler arasında iki-üç yaşındaki çocuklar için ücretsiz kreş bakım süresinin haftada 15 saatten 20 saate çıkarılması ve ebeveyn desteğinin yeni doğan ya da evlat edinen aileler için iki katına çıkarılarak 1.800 sterline yükseltilmesi bulunuyor.

Sağlık Bakanlığı'na ayrılan fon da artırıldı: 2026'daki 381 milyon sterlinden 406 milyon sterline çıkarıldı. Bu, sağlık bütçesinde 25 milyon sterlinlik bir artışa karşılık geliyor.

Geçen yıl Maliye Politikası Paneli, Jersey'in kazandığından daha fazla harcama yaptığını belirtmişti. Hazine Bakanı Alan Maclean BBC'ye yaptığı açıklamada yeni bütçenin bu durumu düzeltme yolunda "doğru yönde atılmış bir adım" olduğunu söyledi.

Öne çıkan önlemler

• İki-üç yaş arası çocuklar için ücretsiz kreş bakımı haftada 15 saatten 20 saate çıkarılacak
• Ebeveyn desteği 887,25 sterlinden 1.800 sterline yükseltilecek
• Düşük ve orta gelirli hanelerdeki her okul çağı çocuk için 2027'de 250 sterlin aile destek ödemesi yapılacak
• Ücretsiz okul yemekleri Jersey Premium finansman planındaki ortaokul öğrencilerine de genişletilecek

Başbakan Lyndon Farnham bütçenin önsözünde, birçok hane için geçim maliyetinin en acil sorun olmaya devam ettiğini yazdı. Konut, çocuk bakımı ve günlük yaşam giderlerinin aile bütçeleri üzerinde baskı oluşturduğunu belirten Farnham, işletmelerin de artan maliyetler ve giderek rekabetçi bir ortamla karşı karşıya olduğunu ifade etti.

Maclean, önlemlerin ada sakinlerine anlamlı bir katkı sağlayıp sağlamayacağı sorusuna "Umarım öyle olur. Doğru yönde bir adım" yanıtını verdi. "Elbette çok daha fazlasının yapılması gerekiyor ama biz mevcut kaynakları en çok ihtiyaç duyanlara yönlendirmeye çalıştık" dedi.

Bakan, önlemlerin yalnızca ailelere yönelik olmadığını belirterek emekli maaşının yüzde 4,7 oranında artırıldığını ve gelir eşiğinin hemen üzerindeki aile dışı kişilere yardımcı olan toplum maliyeti ikramiyesinin de bulunduğunu söyledi.

Sağlık harcamaları ve hastane finansmanı

Önceki bütçede Sağlık Bakanlığı'nın fonu 60 milyon sterlin artırılmıştı; dönemin Hazine Bakanı Elaine Millar bunu "endişe verici" olarak nitelendirmişti. Planlanan artış bu kez daha düşük olsa da Maclean, sağlığın "açık ara en büyük harcama yapan bakanlık" olduğunu vurguladı. "Doğru paranın doğru sonucu vermesi için ciddi bir analiz yapmamız gerekiyor" dedi.

Maclean ayrıca, yıllık cirosu 750 milyon avro (631 milyon sterlin) ve üzeri çok uluslu şirketlere uygulanan küresel kurumlar vergisi oranı Pillar Two'dan elde edilecek gelirin yeni acil hastanenin inşasına aktarılacağını belirtti. Maclean, bu kaynağın Overdale'deki hastane inşaat maliyetine yönlendirileceğini, bunun da daha fazla borçlanma ve rezerv kullanma ihtiyacını azaltacağını söyledi.

Maclean, bütçeyi "geçiş dönemi bütçesi" olarak tanımladı ve 2028-2030 döneminde kamu maliyesinin uzun vadede sürdürülebilir olması için yapısal değişiklikler yapılması gerekeceğini ifade ediyor. Bütçe, Meclis üyeleri tarafından aralık ayında görüşülüp oylanacak.