Jackdaw gaz sahasına üretim onayı verildi

Birleşik Krallık hükümeti, Kuzey Denizi'ndeki Jackdaw gaz sahasında üretime onay verdi. Bakanlar, sahadan ilk gazın bu ayın sonuna kadar çıkarılabileceğini ve milyonlarca eve ısıtma sağlayacağını açıkladı. Hükümet ayrıca yeni bir enerji zenginlik fonu kurulduğunu duyurdu. Ancak çevre kampanyacıları kararın iklim değişikliğiyle mücadeleyi zorlaştıracağını ve ülkenin enerji güvenliğine "anlamlı bir katkı" yapmayacağını savunuyor.

Muhafazakâr Parti lideri Kemi Badenoch, başbakanı Jackdaw konusunda "kararsızlık" göstermekle suçladı ve yeni petrol ve gaz lisanslarına getirilen yasağın kaldırılması çağrısında bulundu. Başbakan Andy Burnham ise Badenoch'un partisinin önceki kararı "berbat ettiğini" söyledi.

Saha nerede, kim işletiyor?

Jackdaw, Aberdeen'in 241 kilometre doğusunda yer alıyor. Sahayı, Shell ile Norveç devlet enerji şirketi Equinor'un ortak girişimi olan Adura işletiyor. Şirket, Jackdaw'ın Birleşik Krallık gaz üretiminin yaklaşık %6'sını karşılayacağını, bunun 1,4 milyon eve yeteceğini belirtiyor. İthalat dahil edildiğinde bu oran toplam talebin yaklaşık %2'sine denk geliyor. Gaz, işlenmek üzere mevcut Shearwater platformuna, ardından Aberdeenshire'daki St Fergus gaz terminaline boru hattıyla taşınacak.

Hükümet, 11 yıl sürmesi beklenen üretim ömrü boyunca Jackdaw'ın gaz arzını destekleyeceğini, yüzlerce işi koruyacağını ve ekonomiye 2,9 milyar sterlin katkı sağlayacağını bildirdi. Enerji Bakanı Miatta Fahnbulleh, gazın bu ay evlere ve iş yerlerine ulaşacağını söyledi; ancak BBC Radio Scotland'a verdiği mülakatta bunun bu kış enerji faturalarını düşürmeyeceğini kabul etti. Fahnbulleh, kararın "yenilenebilir ve nükleer enerjiye geçiş sürerken Birleşik Krallık'ın daha yüksek emisyonlu ithal yakıt kullanımını en aza indirmeye yardımcı olacağını" belirtti ve kararın yasal olarak bağlayıcı iklim taahhütleriyle uyumlu olduğunu savundu.

Hükümet, petrol ve gaz çıkarımından elde edilen vergi geliriyle, yenilenebilir ve düşük karbonlu enerji projelerine yatırım yapacak bir enerji zenginlik fonu kuracağını da duyurdu. Fonun başlangıç büyüklüğü 2 milyar sterlin olacak. İskoçya Birinci Bakanı John Swinney, kararın kuzeydoğu İskoçya için bir miktar belirlilik sağlamasını umduğunu söyledi. Swinney, enerjiden elde edilen ekonomik faydanın İskoçya'da hissedilmesi ve faturaları düşürmek için kullanılması gerektiğini vurguladı. İskoç Muhafazakâr Parti lideri Russell Findlay ise kararı İskoçya'nın petrol ve gaz çalışanları için bir zafer olarak nitelendirdi.

Rosebank kararı bekleniyor

Jackdaw'ın yanı sıra, Shetland açıklarında yer alan ve Birleşik Krallık'ın bilinen en büyük işletilmemiş petrol sahası olan Rosebank'te üretimin başlayıp başlayamayacağına ilişkin karar henüz verilmedi. Adura'nın CEO'su Neil McCulloch, Jackdaw kararını "önemli ve olumlu bir adım" olarak değerlendirdi ve dikkatin artık Rosebank'e çevrildiğini söyledi. Şirket, Rosebank'te %80 hisseye sahip; kalan %20 Londra merkezli Ithaca Energy'de bulunuyor. Sahanın 300 ila 500 milyon varil petrol içerdiği tahmin ediliyor. Jackdaw gazının büyük bölümünün Birleşik Krallık'ta tüketilmesi beklenirken, Rosebank'in petrolü tankerlerle uluslararası piyasalarda satılacak.

Edinburgh'daki Oturum Mahkemesi, Ocak 2025'te çevrecilerin başvurusu üzerine Jackdaw ve Rosebank için verilen izinlerin hukuka aykırı olduğuna hükmetmişti. Hâkim Lord Ericht, geliştiricilerin sahaların iklim değişikliği üzerindeki etkisine dair daha ayrıntılı bir açıklama sunması gerektiğini belirtmişti. Karar, şirketlerin yeni çevresel etki değerlendirmeleri hazırlarken üretim dışındaki hazırlık çalışmalarına devam etmesine izin vermişti.