İsveç'te göçmen politikası sertleşti: Çocuklar bile sınır dışı ediliyor

İsveç'te göçmen politikaları son dört yılda belirgin şekilde sertleşti. Ülkenin göçmen dairesi, savaşın sürdüğü İran'a tek başına gönderilmek istenen Emanuel adlı bir bebek, dört yaşındaki otizmli çocuk Raif ve 25 yıldır ülkede yaşayan demans hastası 74 yaşındaki bir İngiliz vatandaşı gibi vakalarla gündeme geldi. Yetkililer Raif'in sınır dışı edilme kararını kamuoyu baskısı sonrası geri aldı, ancak benzer katı kararlar art arda gelmeye devam ediyor.

Göçmenlik ve suçun birleştirilmesi

Başbakan Ulf Kristersson, çocukları da kapsayan sert göçmenlik kararlarına ilişkin olarak "Her kişisel kaderin 'tek tek durumuna göre yasayı değiştiremeyiz" dedi. İsveç'te 13 Eylül Pazar günü genel seçim yapılacak. Anketlere göre merkez sol muhalefet az bir farkla önde. Ancak hükümet değişse bile, son dört yılda ana akım siyasete yerleşen aşırı sağcı fikirlerin etkisini kolayca kaybetmeyeceği belirtiliyor.

Seçim öncesi son dönemdeki tartışmalar, 2022 seçimlerinin ardından kurulan azınlık hükümetine dayanıyor. Aralık 2022'de üç muhafazakâr parti ile aşırı sağcı İsveç Demokratları arasında imzalanan Tidö anlaşması, aşırı sağla işbirliğine karşı konulan mesafeyi ortadan kaldırdı. Anlaşma ile göç, suç, iklim, enerji, eğitim ve sağlık politikalarında önemli değişiklikler yapıldı. İsveç Demokratları'na bakanlık verilmedi, ancak politika üzerinde geniş bir etki alanı tanındı.

İsveç İnsan Hakları Enstitüsü, 2026 yıllık raporunda ülkede insan haklarının gerilemesinden duyduğu "ciddi endişeyi" dile getirdi. Sivil haklar kuruluşu Civil Rights Defenders da hükümetin artık haklardan değil kontrolden bahsettiğini, göçmenlik ile suçun iç içe geçirildiğini ve çocukların bile sorun, risk ve maliyet olarak görüldüğünü savunuyor.

Yeni göç kuralları kimleri etkiliyor?

İsveç'te oturum izni ve vatandaşlık kuralları son yıllarda sıkılaştırıldı. Yeni gelir eşikleri, emeklilik gelirinin maaş sayılmaması gibi düzenlemeler nedeniyle uzun süre ülkede yaşamış kişiler de ülkeden ayrılmak zorunda kalabiliyor. Araştırma kurumları, üniversiteler, teknoloji ve sağlık şirketlerinde çalışan nitelikli göçmenlerin de benzer şekilde ülkeye artık istenmediklerini öğrendikleri belirtiliyor. Ülkedeki göçmen karşıtı söylem ve ceza politikalarının çocuklara kadar uzandığı, 14 yaşındaki çocuklar için hapishane inşa edilmesinin planlandığı kaydediliyor.

Araştırmaya göre İsveçlilerin yalnızca %15'i Donald Trump'ı onaylıyor. Buna karşın Trump'ın etnonasyonalist fikirlerine benzer yaklaşımlar İsveç siyasetinde geniş yer buluyor. Ülkenin göçmenlik dairesinin kararlarına karşı kamuoyu baskısı bazı davalarda geri adım sağlasa da genel politik çizgi değişmiyor. Seçim sonuçları ne olursa olsun, sert göçmenlik politikalarının İsveç siyasetindeki etkisini sürdüreceği değerlendiriliyor.