İsveç Başbakanı Kristersson seçim yenilgisi sonrası istifa etti

İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, ülkenin genel seçiminde iktidardaki sağ blokun merkez sol muhalefet tarafından az farkla yenilgiye uğratılmasının ardından istifa etti.

Kristersson istifa kararını perşembe günü öğleden sonra X hesabından yaptığı açıklamayla duyurdu. Pazar günü yapılan seçimin ön sonuçları, yaklaşık 10 milyon nüfuslu ülkede iki blok arasında yaklaşık 50 bin oy farkı olduğunu gösterdi.

Sosyal Demokratlar'ın lideri Magdalena Andersson başkanlığındaki muhalefet partilerinin, 349 sandalyeli Riksdag'da (İsveç parlamentosu) 176 sandalye kazanması bekleniyor.

Muhafazakar bir siyasetçi olan Kristersson, hükümette göç karşıtı aşırı sağcı İsveç Demokratları (SD) tarafından destekleniyordu ve seçimi kazanması halinde bu partiye kabinede görev sözü vermişti.

İsveç Seçim Kurumu verilerine göre Kristersson'un sağ blokunun Riksdag'da 173 sandalye kazanması bekleniyor.

Sonuçların önümüzdeki günlerde resmi olarak onaylanması ve bu hafta sonu kesinleşmesi bekleniyor.

İsveç'te sağda dört, solda dört olmak üzere iki büyük siyasi blok bulunuyor; bu nedenle ülkede koalisyon ve azınlık hükümetleri sık görülüyor.

Başbakan istifa ettikten sonra Riksdag Başkanı tüm partilerle görüşmeler yaparak bir sonraki lider adayını öneriyor ve bu aday milletvekilleri tarafından oylanıyor.

Kristersson açıklamasında, "Artık yeni bir hükümete giden yolun bir sonraki aşamasını Meclis Başkanı yönetecek. Bu çalışmanın hemen başlayabilmesi için başbakanlık görevimden affımı talep ediyorum" ifadelerini kullandı.

Andersson iktidara dönüş için görüşmelere başladı

Instagram'da yayınladığı konuşmada Andersson, "İsveç halkı ülkemiz için yeni bir yön oyu verdi" dedi.

Sosyal Demokratlar, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana İsveç hükümetlerine düzenli olarak liderlik etti ve geçen yüzyılın büyük bölümünde ülkenin egemen siyasi gücü oldu.

Partinin lideri Andersson'un dört yıllık muhalefetin ardından iktidara dönmesi bekleniyor. Andersson, Sol Parti, Merkez Parti ve Yeşiller Partisi ile hükümet kurma konusunda görüşmeler başlattı.

Ancak vergiler gibi konularda partiler arasındaki büyük görüş ayrılıkları nedeniyle müzakerelerin uzaması olası görülüyor.

İsveç'te 2022 seçiminin ardından hükümet 37 günde kurulmuş, 2018'de ise bu süreç 134 gün sürmüştü.

İstifa açıklamasında Kristersson, muhalefetin bir sonraki hükümeti kurma koşullarının "karmaşık" olduğunu belirterek, "çünkü partilerin seçim günü öncesindeki çeşitli açıklamaları engel oluşturabilir" dedi.

Sağ blok, Kristersson'un Ilımlılar Partisi'nin yanı sıra SD, Hristiyan Demokratlar ve Liberaller'den oluşuyor.

SD, 1980'lerde Nazi sempatizanları tarafından kurulmuş ve onlarca yıl ana akım siyaset tarafından dışlanmıştı.

Ancak parti 2000'li yılların ortasından bu yana imajını yeniledi ve 2022'de göç ile şiddet suçları konularına odaklanan bir kampanyayla İsveç'in ikinci büyük partisi olarak önemli bir eşiği geçti.

Parti, göç politikasında sert bir sıkılaştırma uygulayan mevcut merkez sağ koalisyona dışarıdan destek vermişti. Kristersson, görevde kalması halinde SD'yi hükümete dahil etme sözü vermişti.

Ancak parti için sürpriz bir gerileme yaşandı; SD, 2010'da parlamentoya girmesinden bu yana ilk kez oy kaybetti ve 2022'ye kıyasla üç puan geriledi.

Ön oy sayımı pazar akşamı oy verme işleminin kapanmasının ardından başladı ve bu hafta boyunca sürdü.

Çarşamba günü seçim kurulları, geç teslim edilen erken oylar ile seçim gününden önce ulaşmayan yurt dışı oylarını saymaya başladı.