İsrail'de seçim: sandıklar açıldı, Netanyahu'nun koltuğu tehlikede

İsrail'de 7 Ekim 2023'teki Hamas saldırılarından bu yana düzenlenen ilk genel seçimde sandıklar açıldı. 120 sandalyeli Knesset (İsrail parlamentosu) için yapılan oylamada, anketlerin çoğu Başbakan Benjamin Netanyahu'nun koalisyonunun çoğunluğu kaybedeceğine işaret ediyor. Ancak anketlere göre muhalefet bloğunun da hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşması zor görünüyor.

Seçim, İsrail'in en sağcı hükümetine liderlik eden 76 yaşındaki Netanyahu için hem siyasi hem de kişisel açıdan kritik. Netanyahu'nun üç ayrı yolsuzluk davasında yargılanması sürüyor. ABD Başkanı Donald Trump, süregelen davalarla ilgili olarak önceden af çağrısında bulunmuş ve Netanyahu adına İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'a mektup yazmıştı. Davalar devam ediyor.

Seçimin arka planı

Hamas militanlarının üç yıl önce Gazze'den çıkarak yaklaşık 1.200 kişiyi öldürdüğü 7 Ekim saldırısı, İsrail tarihinin en ölümcül günü olarak kayıtlara geçti. Ölenlerin çoğu sivildi. Bu seçim, geniş kesimlerce Netanyahu'nun o günden bu yana sergilediği liderliğin referandumu olarak görülüyor.

İsrail ordusunun (IDF) uluslararası alanda yoğun eleştiri alan Gazze saldırıları en az 75 bin kişinin ölümüne yol açtı. Bir BM komisyonu, akademisyenler, hukukçular ile İsrailli ve uluslararası hak örgütleri bu saldırıları soykırım olarak nitelendirdi. Saldırılar İsrail'i dünya sahnesinde yalnızlaştırdı.

7 Ekim saldırılarının ardından üç yıl süren bölgesel çatışma yaşandı. Bu yıl İran'a karşı ABD ile birlikte yürütülen savaş, halen süren küresel bir enerji krizine yol açtı ve çoğu Lübnan ile İran'da olmak üzere binlerce kişinin ölümüne neden oldu.

Netanyahu hükümeti döneminde işgal altındaki Batı Şeria'da da yerleşimci şiddetinde benzeri görülmemiş bir artış yaşandı. Aşırılık yanlısı yerleşimciler ve onları destekleyen siyasetçiler, Netanyahu hükümetine verdikleri desteği kabinedeki konumlarını genişletmek için kullandı.

Yerleşim yerlerinin genişletilmesi Netanyahu'nun seçim kampanyasının temel unsurlarından biri oldu. Ancak bu politika, İsrail'in uluslararası alanda artan yalnızlığının da başlıca nedenleri arasında. Geleneksel müttefiklerinin çoğu "yerleşimci teröristleri" kınadı ve yaptırım planlarını duyurdu.

Netanyahu'nun ana rakibi Gadi Eisenkot

Seçimin Netanyahu'ya karşı en güçlü adayı Gadi Eisenkot, günün erken saatlerinde İsrail'in güneyindeki Ofakim kasabasında bir sandık merkezinde seçmenlerle bir araya geldi. Eski genelkurmay başkanı Eisenkot, kırk yıl boyunca İsrail ordusunda çeşitli kademelerde görev yaptı. Şimdi en büyük muhalefet partisi Yashar'ın başında bulunuyor.

Seçim sonuçlarının ne zaman açıklanacağına ilişkin takvim henüz netleşmedi. İsrail'de oy sayımının ardından partilerin koalisyon görüşmeleri süreci başlıyor.