İsrail'de seçim anketleri: Aşırı sağ güçleniyor

İsrail'de 27 Ekim'de yapılacak Knesset (İsrail Parlamentosu) seçimleri öncesinde yayımlanan anketler, aşırı sağın oy oranını artırabileceğini gösteriyor. İsrail Hayom gazetesinin cuma günü yayımlanan anketine göre, Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in liderliğindeki Jewish Strength (Yahudi Gücü) partisinin 9 sandalye kazanması bekleniyor. Eski general Yair Golan'ın liderliğindeki ve İşçi Partisi'nin devamı olan The Democrats (Demokratlar) partisinin ise 8 sandalye alacağı öngörülüyor.

Ben-Gvir'in yükselişi, İsrail'in Yahudi vatandaşları arasında geniş çaplı bir sağa kayışın en uç örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor. Bu eğilim özellikle gençler arasında belirgin. 2022'deki son seçimden bu yana 500 binden fazla İsrailli oy kullanma yaşına geldi. Kanal 12 televizyonu için yapılan son ankete göre, ilk kez oy kullanacak Yahudi seçmenlerin dörtte üçü kendini sağ veya merkez sağ olarak tanımlıyor. Anket, İsrail'in Filistinli vatandaşlarını kapsamıyor.

Genç İsrailliler, küresel eğilimlerin aksine, önceki nesillere göre daha sağcı. Siyasi analist ve kamuoyu araştırmacısı Dahlia Scheindlin'e göre, yeni Knesset'in mevcut meclisten daha fazla sağcı üyeye sahip olması muhtemel. Aşırı Ortodoks ve milliyetçi dindar topluluklar İsrail'in Yahudi nüfusu içinde büyüyen bir orana sahip olsa da seçmenin yalnızca dörtte birini oluşturuyor. Bu nedenle demografik değişim, siyasi konulardaki yaş farkını tek başına açıklamıyor.

Genç seçmenler ve sağa kayış

Scheindlin, tüm İsraillilerin, özellikle de gençlerin, hükümetin sağcı olmasının yanı sıra tartışma dilinin popülist ve aşırı milliyetçi olduğu bir siyasi ortamda yaşadığını belirtiyor. Scheindlin'e göre bu nesil bu ortam içinde sosyalleşti. Demokrasi, evrensel değerler ve insan haklarına ilişkin konuların ya hiç konuşulmadığını ya da zayıflık, hatta ihanet olarak görüldüğünü ifade ediyor. Çok az sayıda politikacının barış, tavizler, müzakereler veya Filistinlilerin kendi kaderini tayin hakkından söz ettiğini ekliyor.

Anketler, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun mevcut koalisyon bloğunun aşırı Ortodokslar ve aşırı sağ ile birlikte hükümet kurmak için gereken 61 sandalye eşiğinin oldukça altında kalacağını gösteriyor. Muhalefetin, İsrail'deki Filistinli vatandaşları temsil eden partilerle ittifak kurarak iktidara gelme yolu açık görünüyor. Ancak siyasi sağa kayış nedeniyle Yahudi liderliğindeki partilerin çoğu böyle bir koalisyonu dışladı.

İsrail'deki siyasi değişim o kadar belirgin ki, The Democrats'ın kampanya görevlileri geçen hafta Kudüs'teki Mahane Yehuda pazarında fiziksel ve sözlü saldırıya uğradı. Saldırganlar görevlileri tekmeleyip yumrukladı, üzerlerine tükürdü ve bir telefon çaldı. Polis olayı izlemekle yetindi. Genç Demokratlar başkan yardımcısı Erez Uzan, partinin bu tür saldırılara karşı kampanyacıları şiddet içermeyen doğrudan eylem konusunda eğittiğini söyledi.

Uzan, İsrail siyasetinin sürekli çatışma etrafında dönmesinin etno-milliyetçi mesajların çekiciliğini artırdığını belirtiyor. Uzan, "Korku içinde büyüyoruz, her yerde savaş görüyoruz ve bu belirli bir bakış açısına yol açıyor. Son 20 yılda merkez sol kampın liderliği güvenlik konularından bahsetmekten kaçındı" dedi.

İsrail Bilimler ve Beşeri Bilimler Akademisi Başkanı David Harel, ülkenin mevcut rotasının yozlaşmış, yoksullaşmış ve mesihçi köktendincilerin egemen olduğu bir parya devlete doğru gittiğini söyledi. Harel, Hayfa'da düzenlenen bir mitingde, "Zaten 'uzatma dakikalarındayız'. Bu kez kaybedersek ikinci şans olmayacak. Çok sevdiğimiz ülke son nefesini verecek. Lütfen, lütfen, lütfen! Sadece gidin ve oy verin!" dedi.