İskoçya'da yüzlerce istasyonda motorin 2 sterlini aştı

BBC İskoçya News'ün analizine göre İskoçya'daki yüzlerce akaryakıt istasyonunda motorinin litre fiyatı 2 sterlini geçti. Ülkenin kırsal ve ada bölgelerinde fiyatlar, merkezi kuşakta bulunan süpermarket pompalarına kıyasla litre başına 50 peniye kadar daha yüksek seyrediyor. Nakliyeciler artan maliyetin işletmeleri için "yıkıcı" olduğunu belirtirken, bir kamyonu doldurmanın haftalık maliyetinin 250 sterlin arttığını söylüyor.

BBC İskoçya News'ün analizine göre, Borders'tan Shetland'a uzanan en az 226 istasyonda bir litre motorin 2 sterlinin üzerinde satılıyor. En yüksek fiyatların bir kısmı ada ve kırsal bölgelerde görülüyor: Hebridler'de 238,8 peni ve 223 peni; Kuzey Adaları'nda ise 209,0 peni ve 208,9 peni.

Orta Doğu'daki süregelen çatışma ve Rusya-Ukrayna savaşı ham petrol maliyetini yükselterek akaryakıt ve enerji fiyatlarını artırdı. İngiltere hükümeti, İngiliz halkını ve işletmeleri korumaya devam ettiğini ve bu yıl akaryakıt vergisinde (fuel duty) artış olmayacağını açıkladı.

Yol taşımacılığı sektörü ek maliyetlerden şikayetçi

South Uist merkezli nakliyeci Norman MacAskill, 40 yıl önce sektöre girdiğinde bir kamyonun deposunu doldurmanın litre başına 32 peniye mal olduğunu, bugün bunun 2,22 sterline çıktığını söyledi. MacAskill, "Kamyon işleten herkes ay sonunda yakıt faturasını görünce tamamen yıkılıyor. Dünyada bu maliyet artışına dayanabilecek hiçbir işletme yok" dedi.

MacAskill'in firması N D MacAskill & Son, Inverness, Dingwall ve Stirling çevresinde, ayrıca daha uzak bölgelerde canlı hayvan taşımacılığı yapıyor. "Kuzey İskoçya'dan Kuzey İngiltere'ye canlı hayvan taşıyoruz. Bu işte yakıt gideri yıkıcı boyutta" ifadelerini kullandı.

Orkney'de Sinclair Haulage'ı işleten Dave Neil, işletmesinin yaz öncesine göre haftada 400 sterlin daha fazla motorin harcadığını belirtti. Neil, artan maliyeti müşterilerine ek ücret olarak yansıtmak zorunda kaldığını söyledi: "Muhtemelen en adil yol bu. Yakıt fiyatı düştüğünde bu ek ücreti kaldırabiliriz."

Road Haulage Association (RHA - Karayolu Taşımacılığı Birliği), yakıt maliyetinin operatörlere araç başına haftada yaklaşık 250 sterlin ek yük getirdiğini açıkladı. Birlik, İngiltere hükümetine Ocak, Mart ve Nisan aylarında planlanan akaryakıt vergisi artışlarının iptal edilmesi ve otobüs, kamyon ile minibüsler için "zorunlu kullanıcı indirimi" getirilmesi çağrısında bulundu.

Managing director Richard Smith, "Bu başka yerlerde uygulanıyor. İspanya, Fransa ve İtalya ticari araç operatörlerine zaten motorin indirimi veriyor. Artık bizim de yetişmemizin zamanı geldi" dedi.

National Farmers' Union Scotland (İskoçya Ulusal Çiftçiler Birliği), artan fiyatların çiftçiler ve küçük tarım işletmeleri için bir başka istenmeyen maliyet olduğunu belirtti. Bir sözcü, "Yakıt, tarım işletmeleri için önemli bir girdi maliyetidir ve doğrudan gıda üretim maliyetine yansır. Birçok çiftçi şu anda hasat ve diğer yoğun sonbahar işlerini yürütüyor; yakıt kullanımını azaltma imkanı yok" dedi.

Hane bütçeleri ve sivil toplum kuruluşları da etkilendi

Kiltarlity'den küçük tarım işletmecisi ve müzisyen Amy Henderson, artan maliyetlerin moral bozucu olduğunu söyledi. Henderson, "Hayat zaten yeterince zor" diyerek otomobilini mi yoksa kamyonetini mi kullanacağına dair "lojistik kararlar" almak zorunda kaldığını belirtti. Gösteri ücretlerini belirlerken de bu maliyeti hesaba katmak zorunda olduğunu ekledi.

Inverness merkezli yardım kuruluşu New Start Highland, bağışlanan eşyaları ihtiyaç sahiplerine ulaştırmak için kamyonet kullanıyor. Kuruluşun icra direktörü James Dunbar, "Artan yakıt fiyatları hem bir yardım kuruluşu olarak bizi hem de desteklediğimiz kişileri doğrudan etkiliyor. Nakliye, mobilya toplama ve teslimattan taşınma ve ev boşaltma hizmetlerine kadar operasyonlarımızın merkezinde yer alıyor" dedi. Dunbar, kuruluşun tamamen elektrikli filoya geçme sürecinde olduğunu ancak yakıt maliyetlerinin destekledikleri aileleri doğrudan etkilediğini sözlerine ekledi.

RAC (Sürücüler ve Otomobil Kulübü) politika direktörü Simon Williams, İngiltere ortalama motorin fiyatının hafta sonu içinde "neredeyse kesinlikle" yeni bir rekor kıracağını söyledi. Williams, "İngiltere'de ortalama motorin fiyatı 198,32 peniyle tüm zamanların en yüksek seviyesinin eşiğinde. Bir aile otomobilinin 55 litrelik deposunu doldurmanın maliyeti 109 sterline ulaştı. İngiltere şu anda Finlandiya ve Hollanda'nın önünde, litre başına 12 peni farkla Avrupa'nın en pahalı motorinini kullanıyor" dedi.

AA (Otomobil Birliği) ise kampanyalarının İngiltere hükümetini pompa fiyatı şeffaflığı oluşturmaya ikna ettiğini belirtti. Kuruluş, sürücülerin güncel pompa fiyatlarını ve daha ucuz yakıtı nerede bulabileceklerini kontrol edebilecekleri web siteleri ve telefon uygulamaları bulunduğunu ifade etti. AA, Mart 2022'de ilk kez uygulanan 5 penilik akaryakıt vergisi indiriminin kaldırılmaması gerektiğini, motorine ek indirim yapılması için de "güçlü argüman" olduğunu savundu.

İngiltere hükümeti, geçici akaryakıt vergisi indiriminin 31 Aralık'a kadar uzatıldığını duyurdu. Bir hükümet sözcüsü, "İran savaşının başlangıcından bu yana bu hükümet İngiliz halkını ve işletmeleri bu krizden korumaya devam ediyor. Bu sayede sürücüler 5 penilik akaryakıt vergisi indiriminin uzatılmasından yararlanıyor; motorin yıl sonuna kadar önceki hükümetten devralınan planlara kıyasla litre başına 11 peni daha ucuz" dedi.