İskoçya'da tarım iklime göre değişiyor: Çay ve sera dönemi

İskoçya'nın Angus bölgesinde ailesine ait çiftlikte 2007'den bu yana çay yetiştiren Susie Walker-Munro, ülkedeki az sayıda çay üreticisinden biri. Walker-Munro, asitli toprağın kaliteli çay üretimi için ideal koşullar oluşturduğunu söylüyor. En pahalı ürününün paketi yaklaşık 40 sterline satılan çayın, süpermarket markalarının yerini yakın zamanda alması beklenmiyor.

Kuraklık, şiddetli yağışlar ve hastalıklar, dünya genelinde çay üreticileri için zorluk yaratırken, bazı uzmanlar İskoçya'nın görece istikrarlı ikliminin ülkedeki çay sektörüne avantaj sağlayabileceğini belirtiyor. Walker-Munro, Forfar yakınlarındaki aile çiftliğinin duvarlarla çevrili bahçesinde yetişen Kinnettles Gold çayından ikram ederken, 57 derece kuzey enleminde yer alan İskoçya'da ekvatora yakın ülkelerdeki gibi yıl boyu hasat yapılamayacağını ifade ediyor. Ancak yağışlı havanın üretimi artırabileceğini de ekliyor. "Verimimiz asla yüksek olmayacak" diyen Walker-Munro, iklim değişikliğiyle birlikte yağışın yeterli olması durumunda verimin bir miktar artabileceğini söylüyor.

Çeşitlendirme ve sera tarımı öne çıkıyor

Walker-Munro çayın İskoçya için hiçbir zaman büyük bir ürün olacağına inanmıyor. Ancak diğer uzmanlar, çiftçilerin iklim değişikliğine uyum sağlamak ve ürün çeşitliliğini artırmak zorunda kalmasıyla çayın gelecekteki seçeneklerden biri olabileceğini belirtiyor. Hollanda gibi ülkelerin hâlihazırda benimsediği seraların İskoçya'da da yaygınlaşabileceği ifade ediliyor. Walker-Munro, seraların daha fazla çay yetiştirmek için iyi bir yol olabileceğini söylüyor. Nourish Scotland adlı kampanya kuruluşundan Pete Ritchie ise seraların domates, salatalık, patlıcan ve kavun gibi Akdeniz sebzelerinin üretimine de imkân tanıyacağını belirtiyor. Ritchie, yüzyılın ilerleyen dönemlerinde rüzgâr çiftliklerinden elde edilecek yenilenebilir enerjinin seraların ısıtılmasını nispeten ucuz kılacağını ve hava yoluyla taşımacılığı azaltacağını ifade ediyor.

Bilim insanları geleceğin bitkilerini test ediyor

Dundee'deki James Hutton Institute (James Hutton Enstitüsü), 75 yıl sonra oluşması beklenen koşulları yapay olarak oluşturarak bitkileri test ediyor. İklim modellemeleri, bu yüzyılın sonunda İskoçya'da yazların daha sıcak ve kurak, kışların ise daha ılıman ve yağışlı geçeceğini gösteriyor. Enstitünün yeni gelişmiş bitki büyütme merkezi, bir iklim simülatörü işlevi görüyor. Merkez, bitkilerin ışık, su ve besin alımını kontrol ederek stres koşullarına nasıl tepki verdiklerini test ediyor ve iklim değişikliğine en dayanıklı türleri seçmeyi amaçlıyor. Son üç aydır bakla üzerinde deney yapılıyor ve bitkiler her gün fotoğraflanarak bilim insanlarının gelişimini izlemesi sağlanıyor. Dr. Robert Hancock, sıcak veya kurak iklim gibi belirli ortamlara yönelik ürün ıslahından, daha genel dayanıklılığa sahip ürünlere geçilmesi gerektiğini söylüyor. Hancock, "Bu ürünleri şimdi ıslah etmeye başlamalı ve İskoç tarımının nasıl görüneceğini anlamalıyız" diyor.

İskoçya Genç Çiftçiler Birliği başkanı David Murdoch ise teknolojinin gelecekte daha büyük rol oynayacağını, hassas tarım, yapay zekâ ve otomasyonun artacağını belirtiyor. Murdoch, geleneksel becerilerin her zaman önemli olacağını ancak teknolojiyi benimsemenin rekabet gücünü koruduğunu ifade ediyor. İskoçya Kırsal Koleji (SRUC) müdürü Prof. Wayne Powell, iklim değişikliğinin Avrupa'nın tarım haritasını yeniden çizdiğini ve İskoçya'nın Avrupa'nın en önemli iklime dayanıklı gıda bölgelerinden biri olabileceğini söylüyor.