İskoç Ulusal Yatırım Bankası 138 milyon sterlin net zarar açıkladı

İskoç Ulusal Yatırım Bankası (Scottish National Investment Bank), geçen mali yılda 138 milyon sterlin net zarar açıkladı. Devlete ait banka, zararın büyük bölümünün, aralarında ilk yatırımı olan Glasgow merkezli lazer şirketi M Squared'ın da bulunduğu üç erken dönem yatırımının çökmesinden kaynaklandığını bildirdi.

Gelir ve zarar dengesi

Banka, geçen yıl 32 milyon sterlin gelir elde etti ve 20 milyon sterlinlik işletme maliyetini rahatça karşıladı. Ancak 2025-26 mali yılı raporuna göre net zarar 138 milyon sterlini buldu. Bu tutarın 65 milyon sterlini, M Squared Lasers, elektrikli araç şarj firması Trojan Energy ve uydu ve dijital şirket Krucial'ın iflasından kaynaklanan gerçekleşmiş zararlardan oluştu. Ayrıca roket üreticisi Orbex ve medikal teknoloji firması Pneumowave’in idareye devredilmesiyle 85 milyon sterlinlik gerçekleşmemiş zarar kaydedildi.

Banka, geçen yıl İskoç girişimlerine rekor düzeyde 374 milyon sterlin yatırım yaptı ve işletme maliyetleri bütçenin altında gerçekleşti.

Yönetimden açıklamalar

Bankanın kurulduğu 2020’den bu yana başkanlığını yürüten Willie Watt, zararların “acı verici” olduğunu ancak dersler çıkarıldığını söyledi. Watt, “Bu mali yılda gördüğümüz gerçekleşmiş ve gerçekleşmemiş zararlar, olmak istediğimiz yerde olmadığımızı gösteriyor. Bu rakamlar banka için acı verici olsa da, özellikle başarısız olan işletmeler ve onların ekipleri için daha da zor” dedi.

Zorlu ekonomik koşullara dikkat çeken Watt, “daha sıkı finansal koşullar, temkinli piyasa hissiyatı ve daha zorlu fon toplama süreçleri” yaşandığını belirtti. Watt, “Son beş yılda çok şey öğrendik ve yatırım süreçlerimizi sürekli iyileştirip sıkılaştırıyoruz. Yatırım stratejimizde belirlenen daha katı kriterlerle birlikte potansiyel yatırımlara yönelik daha sıkı değerlendirmeler yapıyoruz” diye konuştu.

Genel Müdür David Ritchie ise zararları “üzücü ve hayal kırıklığı yaratan” olarak nitelendirdi ancak “ticari disiplinli bir kalkınma bankasının İskoçya’ya fayda sağlayabileceğini” göstermeye kararlı olduğunu söyledi.

Başarısız yatırımlar

.

Bankanın başarısız yatırımları arasında şunlar yer alıyor:

• M Squared Lasers: Glasgow merkezli teknoloji firması, 2020’de bankanın kuruluşunda Nicola Sturgeon tarafından “İskoçya’daki hırslı ve yenilikçi şirketlere harika bir örnek” olarak övülmüştü. Şirket, 2025’te 64 milyon sterlin borçla iflas etti.
• Trojan Energy: Aberdeen merkezli elektrikli araç şarj firması, geçen yıl yaklaşık 30 milyon sterlin borçla iflas etti.
• Krucial: Uydu teknolojisi üzerine çalışan Glasgow merkezli start-up, geçen yıl kapandı.
• Orbex: Kuzeybatı Highland’da planlanan uydu fırlatma tesisi için kurulan şirket tasfiye edilecek ve varlıkları satılacak.
• Pneumowave: Glasgow merkezli medikal teknoloji firması, Temmuz ayında tasfiye memuru atadı.

Banka, 2020’de kurulduğundan bu yana 53 girişime 1,2 milyar sterlinin üzerinde yatırım yaptı ve üçüncü taraf yatırımlarda 1,9 milyar sterlin toplanmasına yardımcı oldu. İskoç hükümetinin eski baş bakanlık müsteşarı Sir John Elvidge tarafından hazırlanan bağımsız bir rapor, bankanın 2025-26 mali yılı sonuna kadar yaklaşık 110 milyon sterlin zarar etmesinin beklendiğini ortaya koydu. Elvidge, bankanın bu zararlardan ders çıkarmasının önemli olduğunu ancak başarısız yatırımların boyutunun yeni kurulan bir kurum için beklenenden daha yüksek olmadığını söyledi.