Isı pompası ve yalıtım, yeni petrol sahalarından daha fazla tasarruf sağlayabilir

İngiltere'de konutların yalıtılması ve ısı pompalarına yatırım yapılması, yeni petrol arama faaliyetlerinden daha fazla yaşam maliyetini düşürebilir, istihdam yaratabilir ve ekonomiyi canlandırabilir. E3G düşünce kuruluşunun araştırmasına göre hükümetin 15 milyar sterlinlik sıcak konut planı, ülke genelinde hane halkı enerji faturalarından yılda 1 milyar sterlin tasarruf sağlayacak ve bu tasarruf özellikle düşük gelirli kesimlerde yoğunlaşacak.

Araştırmaya göre plan ayrıca ekonomiye yıllık 1,6 milyar sterlin katkı sağlayacak ve binlerce küçük işletmeye yayılmış yaklaşık 50 bin yeni istihdam yaratacak. Buna karşılık Shetland'ın batısındaki Rosebank petrol sahasının yaklaşık 1.100 doğrudan ve dolaylı istihdam yaratacağı tahmin ediliyor. Bu istihdamın Kuzey Denizi'nde ve biri yurt dışı yatırımcı olan Equinor dahil iki şirkette yoğunlaşacağı belirtiliyor.

Jackdaw ve Rosebank kararı yakında

Enerji Bakanı Miatta Fahnbulleh, çarşamba günü yaptığı açıklamada Kuzey Denizi'ndeki Jackdaw gaz sahasına yeşil ışık yakılıp yakılmayacağına ilişkin kararın "çok yakında" verileceğini söyledi. Rosebank kararının ise biraz daha uzun süreceğini belirtti. İşçi Partisi 2024 seçim bildirgesinde yeni petrol ve gaz lisanslamasını durdurma sözü vermişti; ancak Jackdaw ve Rosebank lisans sistemi içinde zaten yer aldığı için istisna olabilir. Equinor daha önce Jackdaw ve Rosebank'in birlikte zirve döneminde 3.500 istihdam yaratacağını tahmin etmişti.

Uzmanlar, yeni Kuzey Denizi petrol ve gazının yakıt fiyatlarını düşürmeyeceğini veya İran savaşının İngiltere üzerindeki etkilerini hafifletmeyeceğini, çünkü petrol ve gazın uluslararası piyasalarda satıldığını defalarca belirtti. Bazı sondaj taraftarları, İngiltere ekonomisine katkı ve hükümete vergi geliri sağlamanın lisans verilmesi için gerekçe olduğunu savunuyor. Ancak WWF ve kampanya grubu Uplift'in ilgili araştırması, sondajcıların bekleyebileceği imtiyazlar nedeniyle vergi gelirlerinin sınırlı kalabileceğini gösteriyor. Rosebank'ten ortakları Equinor, Shell ve Ithaca Energy için 25 yıllık ömrü boyunca toplam 1,5 milyar sterlin kâr elde edilebilecekken, İngiliz hükümeti vergi indirimleri ve teşvikler nedeniyle potansiyel olarak 258 milyon sterlin kaybedebilir. Kuzey Denizi'nden 2025-26'da yaklaşık 4 milyar sterlin vergi geliri elde edildi, ancak yukarı yönlü vergi indirimleri ve destek önlemleri tahmini 3,26 milyar sterline ulaştı. Kuzey Denizi hızla gerileyen bir havza olduğu için sondajdan elde edilen vergi gelirlerinin 2030'a kadar yaklaşık 100 milyon sterline düşmesi bekleniyor. Sondaj platformlarının sökülme maliyetleri de önemli bir etken: Kuzey Denizi altyapısı sökülürken vergi mükelleflerinden 12 milyar sterlin istenmesi muhtemel.

E3G'ye göre 5 milyon konutun yalıtılacağı sıcak konut planı, ülke geneline yayılacak ve tek bir bölgede yoğunlaşmayacak şekilde 15 milyar sterlinlik ek özel yatırım çekecek. Bu, Andy Burnham'ın "her posta kodunda" ekonomik büyüme vaadiyle uyumlu. E3G ayrıca planın tam olarak uygulanmasının GSYİH'yı %0,08 artıracağını tahmin ediyor. Yapay zeka modellemesi ise Rosebank'in ortalama petrol fiyatının son zirvelerden varil başına 70 dolara dönmesi varsayımıyla ömrü boyunca ortalama %0,025 katkı sağlayacağını gösteriyor. İngiliz vergi mükellefi söküm maliyetini öderse bu, olumlu etkiyi gölgede bırakabilir.

E3G kıdemli araştırmacısı James Huw Dyson, "İlk soğuk hava dalgası geldiğinde halk, hükümete faturaları yüksek tutan kirletici enerji için büyük petrol şirketlerine vergi indirimi verirken konut yalıtımını kestiği için teşekkür etmeyecek. Hükümet yaşam maliyetiyle mücadelede ve ülke genelinde yatırımda ciddiyse dikkatini konut yalıtımına ve temiz enerjinin yaygınlaştırılmasına vermeli; bu hem faturaları düşürür hem de Britanya genelinde iyi işler yaratır" dedi.

On büyük sendika perşembe günü hükümete yazarak Rosebank petrol sahasına lisans verilmesine karşı çıktı. Çok sayıda İşçi Partisi milletvekili de bu hamleye karşı çıkıyor ve 600 bilim insanı yaz boyunca bakanlara yazarak yeniden düşünmeleri çağrısında bulundu.

Enerji sektörünü temsil eden Energy UK'nin icra kurulu başkanı Dhara Vyas, "Hükümetin elektrifikasyon konusundaki hedeflerine bağlı kalması gerekiyor. Sıcak konut planını sulandırmak veya sıfır emisyonlu araç zorunluluğunda daha fazla değişiklik yapmak, uzun süredir dalgalı bir piyasaya karışık sinyaller gönderiyor; bu işletmeler üretimi kolayca yeniden artıramaz ve ne yazık ki birçoğu çoktan kapanmak zorunda kaldı" dedi.

Enerji Güvenliği ve Net Sıfır Bakanlığı, E3G'nin bulguları veya sıcak konut planının geleceği hakkında yorum yapmayı reddetti.

Jackdaw ve Rosebank'in sahibi Equinor ile Shell'in ortak girişimi Adura'nın sözcüsü, "Analizler Rosebank ve diğer planlanan Kuzey Denizi petrol gelişmelerinin onaylanmasının 2026-2035 arasında 35,3 milyar sterlinlik İngiltere ekonomik değerini destekleyeceğini gösterdi. Rosebank tek başına 8,7 milyar sterlinlik özel sektör yatırımını temsil ediyor ve bunun dörtte üçü İngiltere'de harcanacak; Jackdaw ile birlikte önümüzdeki on yılda 4,1 milyar sterlin ek vergi geliri sağlayacak" dedi.

Bu rakamlar şirketin Rosebank ve Jackdaw ötesindeki daha geniş operasyonlarını kapsıyor ve ayrıca daha geniş tedarik zinciri ile çalışanların harcamaları hakkında belirsiz varsayımlar içeriyor. Vergi geliri konusunda ise 2,4 milyar sterlinin üzerinde olduğu tahmin edilen büyük vergi indirimlerini hesaba katmıyorlar. Adura'nın tahminleri, standart Hazine uygulamasının aksine, gelecekteki gelirler için iskonto oranı öngörmüyor gibi görünüyor.