İrlandalı müzisyen Dónal Lunny 79 yaşında hayatını kaybetti

İrlanda'nın en tanınmış geleneksel müzisyenlerinden ve çok enstrümanlı sanatçılarından Dónal Lunny, 79 yaşında hayatını kaybetti. Lunny, İrlanda geleneksel müziğinin canlanmasına ve gelişmesine katkıda bulunan isimlerden biri olarak gösteriliyordu.

Lunny, üç önemli grubun kurucu üyesiydi: The Bothy Band, Planxty ve Moving Hearts. Ayrıca televizyon dizileri, belgeseller ve filmler için müzik besteledi ve dizi müzikleri yazdı.

Son yıllarda Kate Bush, Rod Stewart, Elvis Costello, Clannad ve Dire Straits'in solisti Mark Knopfler gibi çağdaş sanatçılarla çalıştı. U2'nin solisti Bono, Lunny'yi adanın "Quincy Jones'u" olarak nitelendirmişti.

1947'de County Offaly'deki Tullamore'da doğan Lunny, beş yaşındayken County Kildare yakınlarındaki Newbridge'e taşındı. Müziğin çocukluğundan itibaren hayatının keyifli bir parçası olduğunu söylemişti.

Planxty'den Riverdance'a uzanan kariyer

İrlanda yayın kuruluşu RTÉ'ye göre Christy Moore ile ilk kez 1959'da tanıştı ve iki okul arkadaşı arasındaki müzikal bağ onlarca yıl sürdü. Lunny, Moore, Liam O'Flynn ve Andy Irvine ile birlikte Planxty'nin kurucu üyesi oldu ve İrlanda geleneksel müziğinin yeniden tanımlanmasına katkı sağladı. Grup, 1971-1973 arasında üç albüm çıkardı; Lunny bu albümlerde bouzouki, gitar, klavye ve bodhrán çaldı.

1973'te Mulligan Records plak şirketini kurdu ve 17 albümün yapımcılığını üstlendi. Şirket, Boomtown Rats, The Radiators ve Agnes Bernell gibi sanatçıların müziklerini yayımladı.

Lunny, 1975'te The Bothy Band'e katıldı ve Matt Molloy, Tríona Ní Dhomhnaill, Kevin Burke, Paddy Glackin ve Paddy Keenan ile birlikte geleneksel İrlanda müziğinin sınırlarını genişletmeye katkıda bulundu.

1981'de İrlanda'da düzenlenen Eurovision Şarkı Yarışması'nın ara gösterisi için Lunny ve Bill Whelan, Timedance adlı barok etkili geleneksel müzikten oluşan üç bölümlü bir suite besteledi. 1994'te İrlanda'da yeniden düzenlenen yarışmanın ara gösterisi için Whelan, Lunny ile birlikte oluşturduğu temelin üzerine inşa etti. Bu gösteri daha sonra Michael Flatley'nin başrolünde yer aldığı, dünyanın en başarılı sahne gösterilerinden biri haline gelen Riverdance'e dönüştü.

1992'de Lunny, övgüyle karşılanan Bringing It All Back Home adlı televizyon dizisinin yapımcılığını ve müzik direktörlüğünü üstlendi. Aidan Quinn ve James Caan'ın rol aldığı This Is My Father gibi filmlerin müziklerini de besteledi.

Lunny, 2018'de BBC Radio 2 Folk Awards'ta, geçen yıl da RTÉ Radio 1 Irish Folk Awards'ta yaşam boyu başarı ödülü aldı. Son dönemdeki kamusal etkinliklerinden biri, Ağustos'ta Belfast'ta düzenlenen Fleadh Cheoil na hÉireann'da sahne almasıydı.

Kendisiyle uzun yıllar çalışan müzisyen ve besteci Neil Martin, BBC'nin Evening Extra programına yaptığı açıklamada kaybı "çok büyük" olarak nitelendirdi ve Lunny'yi "olağanüstü bir figür" olarak tanımladı. Martin, "1960'ların ortasından bu yana geleneksel müzik dünyasındaki önemli her harekette Dónal merkezinde yer alıyordu" dedi.

İrlanda Geleneksel Müzik Arşivi (ITMA) yaptığı açıklamada Lunny'nin İrlanda müziği üzerindeki etkisinin "çok büyük" olduğunu belirterek yeni armonik ve ritmik olanaklar açtığını ifade etti. Kurum, sanatçının kariyerinin "yaratıcılık, dostluk ve işbirliği" üzerine kurulu olduğunu kaydetti.

Lunny'nin ardından çocukları Oisin, Cora Venus ve Sora Chan ile partneri Una O'Boyle kaldı. Kardeşi Manus da tanınmış bir müzisyen ve yapımcı. Lunny, 2000'lerin başında müzikal iş ortağı Sinéad O'Connor ile kısa süreli bir ilişki yaşadı; çiftin 2004 doğumlu oğulları Shane, 2022'de 17 yaşındayken öldü, ardından annesi de 2023'te vefat etti.