Iran'da ünlü şarkıcıya 74 kırbaç cezası onandı

İran'da bir temyiz mahkemesi, başörtüsü zorunluluğuna uymadan sahne alan ünlü şarkıcı Parastoo Ahmadi'ye verilen 74 kırbaç cezasını onadı. Avukatların açıklamasına göre ceza kesinleşti.

29 yaşındaki Ahmadi, Aralık 2024'te YouTube kanalından canlı yayınlanan konserinde kolsuz bir elbise giymişti. Videoda başörtüsü takmıyordu. Video milyonlarca izlenme aldıktan sonra İran yargısı sanık hakkında soruşturma başlattı ve gösterinin "ülkenin yasal ve kültürel düzenlemelerini ihlal ettiğini" bildirdi.

İran yasaları kadınların halk önünde sahne almasını yasaklıyor; ayrıca başörtüsü takmaları ve vücut hatlarını örtmeyen kıyafet giymeleri şart koşuluyor.

Mahkeme kararı ve savunma

BBC'nin aktardığına göre Haziran ayında Kum kentindeki bir ceza mahkemesi Ahmadi ile birlikte sekiz kişiyi daha suçlu buldu. Aralarında müzik grubu ve prodüksiyon ekibinin de bulunduğu bu kişiler "genel ahlaka saldırı" ve "müstehcen içerik yayımlamak" gibi suçlamalarla karşı karşıya kaldı.

Sadece 74 kırbaç cezası verilmedi. Sanıklar aynı zamanda iki yıl boyunca görsel ve işitsel faaliyetlerden men edildi ve ülkeden çıkış yasakları konuldu.

Avukatlardan biri Cuma günü yaptığı açıklamada temyiz başvurusunun duruşma yapılmadan reddedildiğini söyledi. Avukat, BBC'ye şu ifadeleri kullandı: "Bize göre konseri düzenlemek hiçbir şekilde suç değildi. Mahkeme, para cezası ya da daha hafif yaptırımlar mümkünken bu suçlamalar için en ağır cezalardan birini verdi."

Avukat, temyiz mahkemesinin duruşma yapma imkânı olmasına rağmen bunu yapmadığını belirterek "Bu kararın ana gerekçesinin benzeri olayların tekrarını caydırmak olduğu anlaşılıyor" dedi.

İran'da başörtüsü uygulaması ve tepkiler

İlk cezanın duyulması İran kamuoyunda ve sosyal medyada geniş yankı buldu. Sürgündeki şarkıcı Googoosh Instagram hesabından yaptığı paylaşımda "Bu karanlık günler sona ersin, kadınlar nasıl yaşayacakları ve giyinecekleri konusunda seçim özgürlüğünü yeniden kazansın" ifadelerini kullandı.

Müzisyen Hossein Alizadeh ise cezaya ilişkin "Parastoo Ahmadi'nin yerine 70 kırbaç yemeye hazırım" dedi.

Uluslararası Af Örgütü de kararı kınadı. Örgüt, "Kırbaçlama zalimce, insanlık dışı ve aşağılayıcı bir cezadır; işkence ve kötü muamele yasağını ihlal eder" uyarısında bulundu.

İran'da Şeriat yorumuna dayanan yasalara göre ergenlik çağına gelmiş kadın ve kızların başlarını başörtüsüyle örtmesi ve vücut hatlarını gizleyen uzun, bol giysiler giymesi gerekiyor. 2022'de Mahsa Amini adlı 22 yaşındaki kadının ahlak polisi tarafından gözaltına alındıktan sonra hayatını kaybetmesi ülke çapında protestolara yol açmıştı.

O tarihten bu yana birçok kadın kamusal alanda başörtüsü takmayı bıraktı. Yetkililer dönem dönem gözaltılar, uyarılar ve iş yeri kapatma gibi yaptırımlarla karşılık veriyor.