Irak'tan son İngiliz ve ABD askerleri çekildi

Irak'ın kuzeyindeki Erbil'de konuşlu son İngiliz ve ABD askerleri ülkeden ayrıldı. Böylece IŞİD'e karşı yürütülen uluslararası koalisyon misyonu sona erdi. Irak güvenlik güçleri, ülkenin güvenliğinin tam sorumluluğunu devraldı.

Erbil'deki yaklaşık 100 kişilik İngiliz askeri personelinin çıkışı, ABD güçleriyle haftalar süren eşgüdüm sonucunda gerçekleşti. ABD askerleri de Çarşamba günü ülkeden ayrıldı. Çekilme, iki yıl önce imzalanan ve yabancı güçlerin bu ayın sonuna kadar ülkeden çıkmasını öngören ABD-Irak anlaşmasına dayanıyor.

İngiliz ve ABD güçleri, aşırılık yanlısı IŞİD grubunun yenilmesine yardımcı olmak üzere uluslararası koalisyonun parçası olarak 2014'ten bu yana Irak'ta bulunuyordu. Askerlerin ayrılmasıyla Operation Inherent Resolve (Doğal Kararlılık Harekâtı) adlı misyon da sona erdi.

Irak Başbakanı Ali el-Zaidi, koalisyon misyonunun sona ermesini "Irak'ın güvenliği ve istikrarına ilişkin tam sorumluluğu üstlendiği bir aşamaya geçişi" olarak değerlendirdi. Irak, çekilmeyi işaretlemek için dört günlük "Egemenlik Günü"nü resmi tatil olarak düzenleyecek.

Savunma bakanlıklarından açıklamalar

İngiltere Savunma Bakanlığı (MoD) yaptığı açıklamada, "On yılı aşkın süren harekât, eğitim ve kapasite geliştirme çalışmalarının ardından Irak Güvenlik Güçleri (ISF) ve Kürt Peşmerge, Daesh'in Irak'taki kalıcı toprak yenilgisini sağladı" ifadelerini kullandı. Bakanlık, IŞİD için Arapça kısaltma olan "Daesh" ifadesini kullandı.

Bakanlık, İngiliz personelinin 111 binden fazla Irak Güvenlik Gücü mensubuna, bunların arasında yarı özerk Kürdistan Bölgesi'ndeki 21 binden fazla Peşmerge gücüne de "değerli destek, eğitim ve yardım" sağladığını belirtti. Ayrıca Kraliyet Hava Kuvvetleri'nin (RAF) binlerce sorti düzenlediği ve 2 binden fazla IŞİD hedefini vurduğu kaydedildi. RAF'ın, IŞİD kalıntılarının yeniden tutunmasını önlemek için komşu Suriye üzerinde uçuş görevlerini sürdürmesi bekleniyor.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) sözcüsü Sean Parnell, koalisyonun Erbil'den çekilmesinin "IŞİD'i Irak'ta yenilgiye uğratan askeri misyonun başarıyla tamamlandığını" gösterdiğini söyledi. Parnell, IŞİD kalıntıları ve İran yanlısı milisler dahil Irak'ın kalan güvenlik sorunlarının çözümünde asıl sorumluluğun artık Irak hükümetine ait olduğunu ekledi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), koalisyonun ortak görev gücünün faaliyetini sürdürdüğünü ve artık Ürdün'de konuşlandığını bildirdi. ABD güçleri, Birleşmiş Milletler'in grupta 3 bine kadar savaşçı bulunduğunu tahmin ettiği Suriye'de de IŞİD'e karşı misyonunu sürdürecek.

Irak hükümeti, IŞİD'in askeri yenilgisini 2017'de ilan etmişti; ancak koalisyon güçleri grubun yeniden güç kazanmasını önlemek için ülkede kalmıştı. Son BM raporu, Irak güvenlik güçlerinin sürekli terörle mücadele baskısının IŞİD'i "yalnızca gelişmiş olmayan eylemler düzenleyebilen" birkaç yüz savaşçıyla bıraktığını tahmin ediyor.

Irak hükümeti ayrıca ülkedeki İran destekli milislerle ilgili sorunla karşı karşıya. Mayıs ayında göreve gelen Başbakan Zaidi, koalisyonun çekilmesinin ardından milisleri silahsızlandırma ve tüm silahları devlet denetimine alma sözü verdi. Ancak birkaç güçlü grup bu plana direniyor ve ABD varlığının sona ermesiyle etkilerinin artabileceği değerlendiriliyor.

Bu, ABD ve İngiliz güçlerinin Irak'tan üçüncü çekilişi. 1991'de Saddam Hüseyin'in Kuveyt'i işgalinin ardından on binlerce ABD ve İngiliz askeri ülkeye konuşlandırılmıştı. 2003'te ABD Başkanı George W. Bush'un emriyle Irak'a yeniden giren güçler, 2011'de çekilmiş; ancak IŞİD'in ülkeyi ele geçirme tehdidi üzerine üç yıl sonra geri dönmüştü.