IRA kurbanı Devine, 2005 cinayetini ilk kez anlattı

Belfast'ta 2005 yılında meydana gelen ve Beyaz Saray'ın dikkatini çeken bıçaklı cinayetten sağ kurtulan Brendan Devine, yaşadıklarını ilk kez televizyonda anlattı. Devine, 31 Ocak 2005'te arkadaşı Robert McCartney ile birlikte Belfast şehir merkezindeki Magennis's barından çıktıktan sonra Market Street yakınlarında saldırıya uğradı. Olayda Devine'ın boğazı kesildi ve karnına ağır bir bıçak darbesi aldı. Arkadaşı Robert McCartney ise hayatını kaybetti.

Saldırının arkasında Geçici IRA'nın (Provisional IRA) üyelerinin olduğu belirtildi. Olayın ardından McCartney'nin kız kardeşleri ve nişanlısı adalet arayışı başlattı. Bu kampanya ABD Başkanı George W Bush ve Avrupa Parlamentosu'ndan destek gördü. Ancak cinayet hâlâ çözülemedi.

Devine: 'Büyük konuşmam olayı alevlendirmiş olabilir'

BBC'nin yeni belgesel dizisi Murder in Belfast: Sisters Seeking Justice için konuşan Devine, arkadaşının ölümünden duyduğu suçluluğu dile getirdi. "Olayın gerçekleşmesinden dolayı suçlu hissetmiyorum ama büyük konuşmamın durumu alevlendirmiş ve Bert'in ölümüne yol açmış olabileceğinden endişeleniyorum" dedi. Devine, arkadaşının ölümüne bir sebep olabileceğini düşünmenin çok zor olduğunu söyledi.

Belgeselde konuşan eski bir dedektif, 33 yaşındaki Robert McCartney'nin "olabilecek en masum insan" olduğunu belirtti. Olay gecesi barda 70 kişi bulunmasına rağmen hiçbir tanık saldırganları teşhis etmek için ortaya çıkmadı. Barın CCTV görüntüleri alınıp yok edildi ve bazı adli delillerin barın çamaşır suyuyla temizlenmesiyle silindiği görüldü.

IRA başlangıçta olaya karıştığını reddetti, ancak daha sonra yaptığı açıklamada iki "üst düzey gönüllü" de dahil olmak üzere üç üyesinin olaya karıştığını kabul etti. Cinayet, Kuzey İrlanda barış sürecinde kritik bir döneme denk geldi. IRA ateşkes ilan etmişti ancak Belfast'taki Northern Bank'tan 26,5 milyon sterlin çalınması da dahil olmak üzere bir dizi yüksek profilli soygunla suçlanıyordu.

McCartney'nin ailesi, saldırganların adalet önüne çıkarılması için kampanya yürüttü. Cinayet, ABD'ye kadar uzanan siyasi bir ilgi gördü; kız kardeşler Washington DC'de Başkan George W Bush ile görüşmeye davet edildi.

Belgeselde Devine, saldırıya uğramalarının nedeninin barın dışında IRA lideri Gerard "Jock" Davison'un adını söylemesi olduğuna inandığını söyledi. "'Jock Davison kim? Bunu boğazıma o mu yaptı?' dedim. O ismi söyler söylemez dört beş adam önümde belirdi ve 'sen de alacaksın, sen de alacaksın' diye bağırmaya başladılar" dedi. Devine, barın dışında konuşarak ve Jock Davison'a bağırarak zaten gergin olan durumu alevlendirdiği için suçluluk duyduğunu ifade etti.

Devine, cinayetle ilgili baskı ve söylentilerin yoğun strese yol açtığını ve o dönemde ruh sağlığını etkilediğini belirtti. Çok sayıda ölüm tehdidi aldığını ve üst düzey cumhuriyetçilerin kendisine "herhangi bir şey hakkında konuşursan başın belaya girer" dediğini aktardı.

Belfast'ın en kıdemli IRA isimlerinden biri olduğu belirtilen Davison, 2015 yılında Belfast'ta silahlı saldırıda öldürüldü.

Devine, belgeselde IRA'nın polis soruşturmasına paralel olarak yürüttüğü gizli soruşturma kapsamında sorgulandığını da anlattı. Daha sonra 2008 yılında cinayetle bağlantılı suçlamalarla yargılanan üç kişinin davasında tanıklık yaptı. Üç sanık da beraat etti.

BBC'ye verilen polis fotoğrafları, adli inceleme için işaretlenmiş kan lekeleri şüphesini gösteriyor. Devine davada bıçaklama olaylarından sonra IRA ile dört kez görüştüğünü söyledi. Polisle tam olarak ancak IRA'dan izin aldıktan sonra işbirliği yaptığını belirtti. Tanık kürsüsünde olay gecesi yaşananlarla ilgili ifadesini değiştirdi, ancak bunu başka bir tanığın ifadesiyle "uyumlu hale getirmek" için yaptığı iddiasını reddetti.

BBC Northern Ireland ve RTÉ ortak yapımı belgeselde Devine, kanıtlarının mahkumiyet için yeterli olmamasından duyduğu pişmanlığı dile getirdi. "Adaletin sağlanamamasından ben mi sorumlu tutulacağım?" diye sordu. "Bütün bu karmaşanın içinde nasıl bir sonuç alabilirim? Her şey. Sadece stresli bir dönemdi."