İngiltere'nin gıda ve içecek ticaret açığı 21 milyar sterline ulaştı

İngiltere'nin gıda ve içecek ihracatı ile ithalatı arasındaki fark bu yüzyılın en yüksek seviyesine yaklaştı. Gıda ve İçecek Federasyonu (Food & Drink Federation — FDF) tarafından yapılan analize göre açık 21 milyar sterlili aşarak 2000'den bu yana en büyük seviyeye ulaştı. Sektör liderleri bu durumu hükümet için bir uyarı olarak nitelendirerek, ulusal güvenlik gerekçesiyle yerli üretimin korunması çağrısında bulundu.

FDF verilerine göre İngiltere'nin gıda ve içecek ihracat hacmi 2026'nın ilk yarısında yüzde 11,7 düşerek 4 milyar kilograma geriledi. Bu rakam, Covid-19 salgınının zirve dönemindeki ve 2001'deki şap hastalığı salgınının ardından görülen seviyelerin yalnızca biraz üzerinde.

Brexit sonrası ticaretin getirdiği ek maliyetler ve karmaşıklık nedeniyle Avrupa Birliği'ne (AB) yapılan ihracat değer olarak yüzde 0,9 azaldı. FDF, AB dışına yapılan ihracatta daha büyük bir düşüş kaydetti: değer bazında yüzde 6,9. Bu düşüş kısmen Orta Doğu'ya yapılan satışlardaki aksamadan kaynaklandı; ABD-İsrail'in İran'a yönelik savaşı nedeniyle Birleşik Arap Emirlikleri'ne ihracat neredeyse dörtte bir oranında azaldı. ABD'nin uygulamaya koyduğu yüzde 10'luk ithalat tarifesi ise Atlantik ötesi satışları yüzde 16,5 düşürdü.

İthalat rekor seviyeye yakın

Gıda ve içecek ithalatı bu yılın ilk yarısında 19,1 milyar kilograma ulaştı; bu, geçen yılın aynı döneminden sonraki en yüksek seviye. AB dışından yapılan ithalat 2023'ten bu yana beşte birden fazla arttı; ticaret anlaşmalarıyla kısıtlamaların gevşetilmesi, özellikle Avustralya'nın İngiltere'ye değer bazında bir yıl öncesine göre yüzde 25 daha fazla et, yağ, sebze ve hatta viski göndermesinde etkili oldu.

Eski maliye bakanı Rachel Reeves'in yaşam maliyetini düşürme paketi kapsamında bu yıl çikolata ve bisküvi gibi bazı işlenmiş gıdalara uygulanan tarifelerin askıya alınması da ithalat seviyelerini yükseltti. Ayrıca AB'li gıda üreticileri, Brexit sonrası hacim bazında toparlanarak İngiltere'ye değer bazında yüzde 0,8 daha fazla teslimat yaptı.

İngiltere ve Galler Ulusal Çiftçiler Birliği (National Farmers' Union of England and Wales) Başkanı Tom Bradshaw, "Bu rakamlar bir uyarı olmalı" dedi. Artan jeopolitik belirsizlik döneminde gıda üretim kapasitesinin hafife alınamayacağını belirten Bradshaw, ticaret açığının büyümesinin İngiliz üretimini destekleyecek uzun vadeli bir plan ihtiyacını ve "gıda güvenliğinin ulusal güvenlik olduğu" gerçeğini ortaya koyduğunu söyledi.

Yüzlerce gıda ve içecek üreticisini temsil eden FDF, enerji, hammadde, ulaştırma, ambalaj ve iş gücü maliyetlerinin artmaya devam etmesiyle üreticiler üzerindeki baskının "belirgin ve büyüyen" olduğunu bildirdi. Kuruluş, değişen mevzuatın da sektör üzerindeki baskıyı artırdığını kaydetti.

FDF Üst Yöneticisi Karen Betts, "Gıda ve içecek ticaret açığımız büyüyor ve 25 yılı aşkın sürenin en yüksek seviyesinde" dedi. Çatışmaların ve iklim değişikliğinin etkilerinin arttığı bir dünyada bunun gıda güvenliği konusunda ciddi sorular doğurduğunu belirten Betts, hükümetin örneğin Çin'den ithal edilen bisküvilere uygulanan tarifeleri kaldırmayı seçmesi durumunda bu ürünlerin İngiltere'de üretilen bisküvilerden daha ucuza satılmasının şaşırtıcı olmayacağını ifade etti.