İngiltere'de yasa dışı elektrikli bisikletlerle mücadelede yeni önlemler

İngiltere'de yüzleri siyah balaklavalarla gizlenmiş gençlerin elektrikli bisiklet ve scooter kullanması, hem şehir merkezlerinde hem de kırsal bölgelerde artan bir sorun haline geldi. Konuyla ilgili yasal düzenlemeler ve polis uygulamaları giderek sıkılaşıyor.

İskoçya'nın Edinburgh kenti yakınlarındaki Pentland Hills'te bir kişi, elektrikli bisikletli gençlerin bir atı ürküttüğünü sosyal medyada paylaştı. Olayda kimse yaralanmadı ancak başka vakalarda sonuçlar ağır oldu. Bu yıl Sunderland'de bir mahkemede gösterilen araç kamerası görüntülerinde, 18 yaşındaki maskeli bir kişinin elektrikli motosikletle yaya geçidinde 86 yaşındaki Gloria Stephenson'a çarptığı görüldü. Stephenson olay yerinde hayatını kaybetti. Esrar kullandığı ve çarpışma sırasında telefonuyla ilgilendiği belirlenen sürücü Billy Stokoe, tehlikeli araç kullanarak ölüme neden olmak suçundan altı yıldan fazla hapis cezasına çarptırıldı.

Yasal düzenlemeler ve araç tanımları

İngiltere'de elektrikli bisiklet terimi genellikle farklı araçları kapsayacak şekilde kullanılıyor. Yasal olarak elektrikli bisiklet, pedal çevirmeye yardımcı olan ve hızı 25 km/s ile sınırlı, gücü 250 vatı geçmeyen bir motora sahip araçları ifade ediyor. Ancak bu sınırlar, satılan modifiye kitleri veya yazılım müdahaleleriyle kolayca aşılabiliyor. Bazı modifiye araçlar 64 km/s hıza ulaşabiliyor. Sur-Ron gibi markaların elektrikli dağ bisikletleri ise 80 km/s ve üzeri hızlara çıkabiliyor; bu araçlar için ehliyet ve sigorta zorunlu.

Elektrikli scooter'lar da yaygın ancak belirli kiralama bölgeleri dışında kamuya açık yollarda kullanılması yasa dışı. Bu araçların fiyatları birkaç yüz ila birkaç bin sterlin arasında değişiyor, modifikasyonlar ise ekstra yüzlerce sterlin tutabiliyor.

Polis yetkileri ve yeni uygulamalar

Bu yaz yürürlüğe giren yeni yasa, İngiltere ve Galler'de polise yasa dışı araçlara el koyma konusunda daha geniş yetki tanıdı. Anti-sosyal davranışlarda resmi uyarıya gerek kalmadan araçlara el konulabiliyor ve 48 saat içinde imha edilebiliyor. İskoçya'da yetkililer el koyma yetkilerinin artırılmasını destekliyor.

Suçluları yakalamak polis için zorlu bir görev. Kaçış yolları dar sokaklar ve bariyerlerden geçebiliyor. İskoçya Polis Federasyonu'ndan David Kennedy, sürücülerin tek yönlü sokaklara ters yönden girdiğini ve polis araçlarının güvenli takip yapamadığını belirtiyor. Bazı bölgelerde polis, dronlarla şüphelileri havadan takip ediyor. Londra'nın bazı bölgelerinde Met Police, 25 adet Sur-Ron dağ bisikletiyle donatıldı; bu araçların suç gelirleriyle finanse edildiği belirtiliyor. Londra'da cep telefonu hırsızlığına yönelik operasyonlarda bu bisikletlerin bir yılda 13.000 suçun önlenmesine yardımcı olduğu ifade ediliyor. Gwent Polisi ise yasa dışı sürücüleri dronlarla takip ediyor. Devon ve Cornwall'da polis, yasa dışı sürücülere ve bisikletlerine SmartWater adlı bir kimyasal işaretleyici sıkıyor.

Balaklava takmanın yarattığı endişe de tartışılıyor. Nottingham'da bu hafta başlatılan Operation Reclaim kapsamında polis ve belediye görevlileri, yüz örtüsü takma emri verebiliyor; uymayanlara 70 sterlin para cezası uygulanıyor. Dini, tıbbi ve bazı meşru nedenlerle muafiyet tanınıyor.

Uzmanlar, ebeveynlerin çocuklarının yasa dışı elektrikli bisiklet veya scooter kullanmasına izin vermesinin para cezası ve ehliyet puanıyla sonuçlanabileceği konusunda uyarıyor. 18 yaşından küçükler için ebeveynler "suça neden olma veya izin verme" ile suçlanabiliyor; bu durumda 300 sterlin para cezası ve altı ceza puanı uygulanabiliyor. Ayrıca çok genç çocuklar için "hayalet ehliyet" sistemine puan eklenebiliyor ve bu puanlar ileride geçici ehliyete aktarılabiliyor.

Bazı kesimler sorunun satış noktasında çözülmesi gerektiğini savunuyor. Geçen yıl Westminster'da yapılan bir parlamento soruşturması, yol dışı kullanım kisvesi altında yasa dışı araç satışını kolaylaştıran yasal boşluğun kapatılması çağrısında bulundu. Milletvekilleri ayrıca çevrimiçi pazar yerlerinin sattıkları modifiye kitleri gibi güvensiz ürünlerden sorumlu tutulmasını önerdi.

Aberdeen'de polis uygulamalarının yanı sıra bir go-kart merkezi, elektrikli scooter ve bisiklet sürücülerine yasal ve güvenli bir ortamda kullanım imkânı sunan ücretsiz seanslar düzenliyor. Ancak gençlere yönelik hizmetlerde uzun süredir devam eden azalma ve yerel yönetimler üzerindeki mali baskılar göz önüne alındığında, bu tür girişimlerin ne kadar etkili olacağı belirsizliğini koruyor. YMCA'nın geçen yıl yayımladığı rapora göre İngiltere ve Galler'de belediye fonlu gençlik hizmetleri 2010'dan bu yana 1 milyar sterlinden fazla kayıp yaşadı; yüzlerce gençlik kulübü kapandı ve gençlik çalışanı kadroları kayboldu.