İngiltere'de 'sonsuz kimyasallar' için ilk ulusal araştırma

Birleşik Krallık hükümeti, PFAS olarak bilinen ve 'sonsuz kimyasallar' diye adlandırılan maddelerin ülke nüfusundaki seviyelerini araştırmak için ilk kez kapsamlı bir çalışma başlattı. UKHSA (Birleşik Krallık Sağlık Güvenliği Ajansı), mevcut Sağlık Araştırması'ndan (Health Survey for England) toplanan kan ve idrar örneklerini kullanarak PFAS'ın yanı sıra kurşun, arsenik, bisfenoller, ftalatlar ve alev geciktiriciler gibi diğer olası kirleticilerin de temel seviyelerini belirleyecek.

Çalışmanın ilk sonuçlarının gelecek yıl açıklanması bekleniyor. UKHSA, mevcut kanıtların PFAS'ın olası sağlık etkilerinin sınırlı olabileceğini gösterdiğini, ancak büyük popülasyon gruplarında en güçlü bağlantıların yüksek kolesterol ve düşük doğum ağırlığıyla kurulduğunu belirtti.

PFAS nedir, neden endişe yaratıyor?

PFAS (per- ve polifloroalkil maddeler) 1940'lı ve 1950'li yıllardan bu yana suya, yağa ve ısıya dayanıklı oldukları için yaygın olarak kullanılıyor. Bu nedenle tencere ve tavalar, giysiler ve yangın söndürmede kullanılan köpükler gibi binlerce üründe yer alıyor. Ancak çevrede kolayca parçalanmadıkları için 'sonsuz kimyasallar' olarak adlandırılıyorlar ve son yıllarda sağlık endişelerine yol açıyorlar.

İki PFAS türü - PFOA ve PFOS - Birleşik Krallık'ta zaten yasaklanmış durumda. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre bu maddelere uzun süre maruz kalmak kanser riskini artırabiliyor. Ancak PFAS araştırmaları hâlâ gelişen bir alan ve 15 binden fazla türün incelenmesi gerekiyor.

UKHSA'da radyasyon, kimyasallar, iklim ve çevresel tehlikeler direktörü Dr Edward Wynne-Evans, BBC Radio 4'ün Inside Health programına verdiği özel röportajda, "farklı maruziyet seviyelerinin bireyin uzun vadeli sağlığı için ne anlama geldiği" konusunda boşluklar olduğunu söyledi. Wynne-Evans, Birleşik Krallık hükümetinin bireylere rutin PFAS kan testi yaptırmalarını önermediğini, çünkü yüksek seviyelerde "yerleşik bir klinik müdahale" bulunmadığını belirtti. "Takip edecek bir eylem öneremeyeceğiniz bir testi normalde önermeyiz" dedi. Wynne-Evans, bu çalışmanın "neler olabileceğini daha iyi anlamak için bir kanıt tabanı oluşturmaya" yardımcı olacağını ekledi.

Uzmanlar: Herkesin kanında düşük seviyede PFAS var

Çalışma açıklanmadan önce konuşan London School of Hygiene & Tropical Medicine'dan Profesör Tony Fletcher, herkesin kanında düşük seviyede PFAS bulunduğuna inandığını söyledi. "Rastgele herhangi birinin kanını test etsek, düşük seviyelerde PFAS ölçeriz" dedi. "Bu yüzden hepimiz ölmüyoruz ama daha yüksek seviyelerde ve daha büyük popülasyonlarda olumsuz sağlık etkileriyle ilişkilendirildi."

Yasaklı iki PFAS - PFOA ve PFOS - için bilinen riskler arasında yüksek kolesterol, artan kanser riski, çocukluk çağı aşılamalarının ardından azalan antikor seviyeleri, tiroidle bağlantılı bir dizi endokrin etki ve düşük doğum ağırlığı yer alıyor. Fletcher, kontaminasyon bölgelerinde yaşayan insanlarla tanıştığını ve öfkeli olduklarını söyledi. "Onlara açıklamaya çalıştığım şey, büyük popülasyonları incelerken maruziyet ve etki arasında nedensel ilişkiler bulduğumuz. Ancak bireysel düzeyde, kötü bir hastalığa yakalanma veya olumsuz bir sağlık etkisi görme şansınız oldukça düşük" dedi. Fletcher, önemli olanın devam eden maruziyeti durdurmak ve uzun vadeli etkilerden kaçınmak olduğunu belirtti.