İngiltere'de şirket reformu tartışması: raporlama kuralları değişiyor

İngiliz hükümetinin şirket raporlamasına ilişkin başlattığı 12 haftalık istişare (kamuoyu danışma) süreci, şirketlerin paylaşması gereken bazı bilgilerin kaldırılmasını gündeme getirdi. The Guardian'ın değerlendirmesine göre bu adım, şeffaflık ve gelir eşitliği açısından geriye doğru bir adım olarak nitelendiriliyor.

İstişare, ilk olarak hükümetin bürokrasiyle mücadele kampanyasının bir parçası olarak duyuruldu. Bazı şirketlerin yıllık raporlarının 98.000 kelimeye kadar uzadığı belirtiliyor ve basitleştirilmesi gereken alanlar olduğu kabul ediliyor. Ancak önerilen değişiklikler, şirket raporlarının hissedarlar dışındaki paydaşlara değil, öncelikle hissedarlara hizmet ettiği varsayımına dayanıyor.

Ücret oranı bilgisi kaldırılmak isteniyor

İstişare kapsamında, CEO ile çalışan ücretleri arasındaki oranı gösteren bilginin kaldırılması öneriliyor. Bu oran, gelir eşitsizliğini ölçen önemli bir gösterge olarak görülüyor. İngiliz şirket yöneticilerinin ortalama kazancının Avrupalı meslektaşlarından yüzde 95 daha fazla olduğu belirtiliyor. Yüksek ücretli CEO'ların daha verimli şirketler yarattığına dair ise sınırlı kanıt bulunuyor.

Harvard Hukuk Fakültesi'nin bir çalışmasına göre ücret oranları, bir şirketin insan sermayesine ne kadar yatırım yaptığını gösteriyor ve hem çalışanlar hem de yatırımcılar açısından önem taşıyor. Bu bilgiye erişen tüketicilerin, oranın daha düşük olduğu şirketlerin ürünlerini tercih etme eğiliminde olduğu ifade ediliyor.

İstişare ayrıca yönetici ücretlerine ilişkin yıllık hissedar oylamalarının kaldırılmasını gündeme getiriyor. Mevcut düzenlemede bu oylamaların her üç yılda bir yapılması yeterli görülüyor. Yıllık oylamalar, Theresa May dönemindeki Muhafazakar hükümetin yönetim kurulu açgözlülüğünü dizginlemek için getirdiği bir önlemdi. Şirket yöneticilerini temsil eden GC100 lobi grubu, bu uygulamanın kaldırılmasını istiyor.

Sanal genel kurul toplantıları önerisi

Öneriler arasında şirketlerin tamamen sanal yıllık genel kurul toplantılarına geçişine izin verilmesi de yer alıyor. Kovid-19 salgınından bu yana şirketler çevrimiçi genel kurul toplantıları düzenliyor ve hükümet bu yöntemin erişilebilirliği artırabileceğini savunuyor. Ancak eleştirmenler, bu tür toplantıların genellikle daha kısa sürdüğünü ve hissedarların daha az soru sormasına yol açtığını belirtiyor.

Bu yılın başlarında BP hissedarlarının yüzde 50'sinden fazlası, yüz yüze genel kurul toplantılarının çevrimiçi toplantılarla değiştirilmesine karşı oy kullanmıştı. Hissedarlar ve iklim grupları, bu değişikliğin hesap verebilirliği tehdit ettiğini savunmuştu. Yüz yüze toplantılar kusurlu bir hesap verebilirlik biçimi olsa da, insanlar aynı odada olmadığında yüzleşmeden kaçınmak daha kolay hale geliyor.

Değerlendirmede, raporlamanın fazla külfetli olduğu düşünülüyorsa, çalışanların ve toplumun genel çıkarlarını tanıyan yeni bir düzenle baştan başlanması gerektiği ifade ediliyor. B Corporation gibi bazı gönüllü girişimlerin halihazırda daha kapsamlı bir bilgi açıklama yaklaşımı benimsediği belirtiliyor. Daha da iyisi, şirket yönetim kurullarında çalışanlara yer verilmesi ve tüm yöneticiler ile geçim ücretinin altında kazanan çalışanların ücretlerinin şeffaf şekilde açıklanması öneriliyor.