İngiltere'de Polymarket bahisleri bankalar için endişe yarattı

İngiltere'de yetkililer, çevrimiçi tahmin piyasası Polymarket'in HSBC ve Lloyds gibi büyük bankaların iflas edip etmeyeceği üzerine binlerce dolarlık bahis aldığının ortaya çıkmasının ardından harekete geçmeye çağrılıyor. ABD merkezli şirketin, dünyanın en büyük bankalarının bu yıl sonuna kadar iflas edip etmeyeceği üzerine 77 bin 507 dolar (yaklaşık 58 bin 530 sterlin) değerinde pozisyon alınmasına izin verdiği belirtildi.

Söz konusu bahisler JP Morgan'dan BNP Paribas'a kadar çeşitli bankaları kapsıyor. İngiltere'nin en büyük bankaları arasında yer alan HSBC ve Lloyds Banking Group da listede bulunuyor.

İngiltere, ABD, Kanada ve Avrupa Birliği sakinlerinin Polymarket'in offshore platformunda bahis oynaması yasak. Ancak yaklaşık 150 ülkeden kullanıcı, büyük finansal istikrarsızlık yaratacak ve tüm ekonomilerin sağlığını tehdit edecek olaylardan maddi kazanç sağlayabilecek konumda.

Denetleyiciler harekete geçti

İngiltere'nin mali düzenleyici kurumu Finansal Yönetim Otoritesi (FCA), Guardian'a yaptığı açıklamada, "piyasa bütünlüğünü" koruma çabaları kapsamında tahmin piyasaları konusunda uluslararası düzenleyicilerle görüştüğünü belirtti. Bu gelişme, yetkililerin konuyu ciddiye aldığının işareti olarak yorumlandı.

Polymarket üzerinde kötü niyetli aktörlerin içeriden bilgi kullanarak veya piyasayı manipüle ederek büyük kazanç sağlama girişimlerine dair endişeler artıyor. Bu durum, sosyal medyada hızla yayılan panik dalgalarına karşı hazırlıklı olması söylenen bankacılık sektörü için riski daha da büyütüyor. 2023'te Silicon Valley Bank ve Credit Suisse, büyük hisse satışları ve mevduat çekme dalgalarının ardından çökmüştü. Bu süreçler X ve WhatsApp gibi platformlardaki spekülasyonlarla hızlanmıştı.

Hazine Komitesi üyesi ve Liberal Demokrat Milletvekili Bobby Dean, İngiliz yetkililerin müdahale etmesi gerektiğini söyledi. Dean, "Polymarket'in içeriden işlem yapılmasını veya kötü niyetli aktörlerin platformda bahis oynamasını engelleme konusunda kötü bir üne sahip olduğu biliniyor. Bu nedenle piyasa duyarlılığındaki gerçek değişimleri körüklemek için kullanılabileceğini görmek kolay" dedi.

Dean, "Bankalarla ilgili faaliyetler platformda büyür ve belirli bir piyasa hızla tırmanırsa, bu durum bankalara hücumları bile tetikleyebilir" diye ekledi. "Düzenleyicilerimizi ABD'deki mevkidaşlarıyla iletişime geçmeye ve endişeleri dile getirmeye çağırıyorum. Riskler bugün nispeten küçük diye göz yummamalıyız; bu sektörde işlerin ne kadar hızlı değişebileceğini hep birlikte gördük."

Polymarket savunması ve uzman uyarıları

Polymarket yöneticileri bahislerin kendisinde bir sorun görmediklerini savunuyor. Şirket, daha önce yalnızca seçkin yatırımcılara ve kurumlara açık olan piyasaları demokratikleştirdiğini öne sürüyor.

Şirketin baş hukuk sorumlusu Neal Kumar, "Bu piyasalardaki bilgiler zaten kamuya açık. Bankalar, hedge fonları ve kredi uzmanları yıllardır kredi temerrüt takası piyasalarına erişebiliyor. Banka iflasları gibi önemli bir konuda bilgiye erişmek için böyle bir kurumda çalışmanız gerekmez" dedi. Kumar, Polymarket'in soruyu basitleştirerek çok daha geniş bir kitleye bilgi sağladığını ve piyasaların güçlü bir bilgi kaynağı oluşturduğunu savundu.

Ancak akademisyenler, bu platformların ciddi bir ahlaki tehlike yarattığı uyarısında bulunuyor. Uzmanlara göre platformlar, piyasa katılımcılarına sözleşmenin sonucunu değiştirmek için "yolsuz, yasa dışı veya tehlikeli eylemlere girişme teşviki" veriyor.

Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi (ESMA), geçen ay yayımladığı altı aylık risk raporunda, "giderek artan sayıda olay, tahmin piyasalarının içeriden işlemlerle dolu olduğunu gösteriyor" uyarısında bulundu. Raporda, "Piyasa manipülasyonu ve içeriden işlem riskleri, tahmin piyasaları bağlamında yeni seviyelere ulaşıyor. Özellikle Polymarket gibi dağıtık defter teknolojisi tabanlı platformlarda kimlik doğrulaması sınırlı yapılıyor ve platform belirli bir bahsin arkasında kimin olduğunu bilmeyebiliyor" denildi.

Polymarket'in offshore platformu bir blokzincir üzerine kurulu. Hesaplar, kamuya açık şekilde izlenebilen ancak bir bireyle ilişkilendirilmesi zor olan kripto cüzdanlarına bağlı. Şirket ABD merkezli olsa da piyasaları uluslararası ve kullanıcıları anonim. Yasaklı ülkelerden bazı kullanıcılar, kullanım şartlarını ihlal etmesine rağmen sanal özel ağ (VPN) aracılığıyla engelleri aşabiliyor.

ESMA raporunda, Şubat ayında ABD-İsrail'in İran'a yönelik saldırısı öncesinde yeni oluşturulan birkaç cüzdanın askeri operasyon kamuoyuna duyurulmadan kısa süre önce 1,2 milyon dolar kâr elde ettiği belirtildi. Ocak ayında Venezuela lideri Nicolás Maduro'nun yakalanmasının ardından bir ABD askerinin, gizli bilgileri kullanarak operasyon öncesinde Polymarket'te kazançlı bahisler oynamakla suçlandığı hatırlatıldı. Bu yıl nisan ayında ise Paris Charles de Gaulle Havalimanı'ndaki hava durumu sensörlerine müdahale edildiği şüphesiyle polise başvurulduğu kaydedildi. Söz konusu sensörler Polymarket'in hava durumu sözleşmelerini sonuçlandırmak için kullanılıyordu.

İngiltere Merkez Bankası, denetçilerinin şirketlerle çok çeşitli piyasa gelişmeleri ve yeni ortaya çıkan riskler konusunda düzenli olarak görüştüğünü açıkladı. Lloyds ve HSBC ise konuya ilişkin yorum yapmayı reddetti. Hazine Bakanlığı, yorum talebine yanıt vermedi.