İngiltere'de özel otopark cezalarına yeni düzenleme

İngiltere Başbakanı Andy Burnham, özel otopark işletmelerinin kestiği cezalara karşı sürücülere yeni haklar tanıyan düzenlemeyi duyurdu. Burnham, sürücülerin "haksız" olarak nitelendirdiği özel otopark cezalarına itiraz edebileceğini ve ödeme için daha fazla süre verileceğini açıkladı.

Başbakan, sürücülerin özel işletmelerin kestiği cezaların çok ağır olduğu ve adil olmayan şekilde cezalandırıldıkları yönündeki şikayetlerinin ardından bu değişiklikleri duyurdu. Derby'de bir kadın, bir otoparkta ödeme yapmak için beş dakikadan fazla zaman harcadığı gerekçesiyle 1.906 sterlinlik bir davayla mahkemeye verilmiş, ceza daha sonra iptal edilmişti. Derby, İngiltere'nin Doğu Midlands bölgesinde yer alıyor.

Özel otoparklar için hâlihazırda bir sektör uygulama kılavuzu bulunuyor. Ancak İngiliz otomobil kuruluşu RAC, hükümetin değişikliklerinin sürücüleri "bazı özel otopark şirketlerinin kötü uygulamalarından" koruyacağını belirtti.

Burnham, "Aracınıza birkaç dakika geç dönmek ya da plakanızın bir rakamını yanlış yazmak, kapınıza ağır bir ceza gelmesiyle sonuçlanmamalı" dedi. "Bu cezalar insanlara kazıklandıkları ve ceplerinin boşaldığı hissini veriyor; ben bunları durduruyorum."

Yeni kurallar neleri kapsıyor?

Yeni düzenlemeye göre sürücülere otoparka girip park edip etmeyeceğine karar vermesi için garantili 5 dakika, ceza almadan ayrılabilmesi için de 10 dakikalık bir süre tanınacak.

• Otoparkta araç arızası gibi sürücünün kontrolü dışındaki durumlarda kesilen cezalar iptal edilecek.
• Yol tarifi kontrol etmek için durmak gibi dürüst hatalar, tıbbi acil durumlar ve arızalı otomatlar için de cezalar iptal edilecek.
• Park iznini unutmak, yanlış araç plakası girmek ya da park ederken plakayı makinede onaylamayı unutmak gibi hatalarda itiraz üzerine en fazla 20 sterlin alınabilecek.
• Azami otopark cezası, mevcut özel otopark uygulama kılavuzundaki sınırla aynı şekilde 100 sterlin olarak dondurulacak.

Kurallara uymayan işletmeler, DVLA (İngiltere Sürücü ve Araç Ruhsat Dairesi) verilerine erişimini kaybetme riskiyle karşılaşacak. Bu veriler, işletmenin ceza kesse bile aracın sahibini takip etmesini çok daha zor hale getirecek.

Sektörden ve sürücü kuruluşlarından farklı tepkiler

Özel otoparklar, belediyeye ait otoparklardan ve sokaklardan farklı. RAC'in hükümet verilerine dayalı analizine göre 2025/2026 döneminde 17 milyon özel otopark cezası kesildi; bu sayı bir önceki yıla göre yüzde 17 arttı. Press Association ve RAC Foundation tarafından yapılan analiz, her cezanın 100 sterline kadar çıkabildiği dikkate alındığında sürücülerin toplu olarak günde 4,6 milyon sterlinin üzerinde cezayla karşılaşabileceğini ortaya koyuyor.

Araç sahiplerinin ödeme yapmasını sağlayan sarı-siyah zarf, otopark cezası bildirimi anlamına gelen PCN (Penalty Charge Notice) sürücüler için istenmeyen bir manzara. AA, bazı sürücülerin uğraşmamak için haklı olsalar bile cezayı ödediği uyarısında bulundu. Kuruluş, birçok sürücünün itiraz durumunda adil dinlenmeyeceğini düşündüğünü ve yasal işlemden çekindiğini belirtiyor.

Mevcut sektör uygulama kılavuzu British Parking Association (İngiliz Otopark Derneği) ve International Parking Community tarafından oluşturulmuş ve 2024'te yürürlüğe girmişti. Dernek, BBC'ye değişiklikleri memnuniyetle karşıladığını ancak "yeni çerçevedeki ilkelerin çoğunun hâlihazırda gönüllü uygulama kılavuzunda yer aldığını" söyledi. Yeni kılavuzun İngiltere, İskoçya ve Galler'de geçerli olması bekleniyor.

AA yol politikaları sorumlusu Jack Cousens, sürücülerin "en kötü özel otopark işletmelerine karşı nihayet daha iyi koruma sağlayabilecek bir düzenlemeye" kavuştuğunu söyledi. RAC politika sorumlusu Simon Williams ise düzenlemenin kuruluşunun talep ettiği ölçüde ileri bir adım olmadığını belirterek ceza bildirimlerinin üzerine eklenen borç tahsilat ücretlerinin yasaklanmasını ve sektörün yönettiği mevcut itiraz kurullarının tek bir bağımsız kurulla değiştirilmesini istedi. Hükümet, borç tahsilat ücretleri ve Rekabet ve Piyasalar Kurumu'nun diğer önerileri konusunda istişare yapacağını açıkladı.