İngiltere'de mega bağışçılara sınırlama için hükümetten adım

İngiltere'de hükümet, 'mega bağışçılar' olarak adlandırılan ve siyasete büyük meblağlarda para akıtan kişilerin etkisini sınırlamak için harekete geçiyor. Hükümet adına konuşan Bakan Florence Eshalomi, konunun çözümü için bir ekip kurulacağını ve 'hızlı bir şekilde çalışacaklarını' açıkladı.

İşçi Partisi hükümeti, yurt dışında yaşayan Britanya vatandaşlarının yıllık bağışlarına 100 bin sterlin sınırı getirme sözü vermişti. Ancak bazı milletvekilleri, sınırın ülke içindeki bağışçıları da kapsayacak şekilde genişletilmesini istiyor.

Şu anda Birleşik Krallık'ta yaşayan bağışçıların siyasi partilere veya politikacılara ne kadar para verebileceğine dair herhangi bir sınır bulunmuyor. İşçi Partisi milletvekili Stella Creasy, son on yılda 1 milyon sterlin ve üzeri bağışların 'arttığını' belirterek, farklı partilere verilen büyük bağışlara örnekler gösterdi.

Creasy, Tayland merkezli iş insanı Christopher Harborne'un Reform Partisi'nin en büyük destekçilerinden olduğunu ve geçen yıl partiye tek seferde 9 milyon sterlin bağışladığını söyledi. Bu, Birleşik Krallık'ta yaşayan bir kişinin bir siyasi partiye yaptığı en büyük tek bağış olarak kayıtlara geçti.

Bağış limiti önerileri

Stella Creasy, ülke içindeki bağışçılara da sınır getirilmesi için değişiklik önergesi verdi. Önerisinde, ilk yıl için 500 bin sterlin, ikinci yıl için 100 bin sterlin sınırının uygulanması ve kalıcı bir tavan belirlenmesi öngörülüyor. Öneri, Meclis'te oylamaya sunulmadan önce 60'tan fazla milletvekilinin desteğini aldı.

Creasy, Avam Kamarası'nda yaptığı konuşmada, 'Ahlaksız zenginlik, kimin sesinin duyulacağını, hangi konuların önceliklendirileceğini ve çıkarların politika kararlarını nasıl şekillendireceğini giderek daha fazla belirliyor' dedi. Ayrıca, sendika bağışlarının 'temiz para' olduğu gerekçesiyle limitin dışında tutulmasını önerdi.

Reform UK milletvekili Danny Kruger ise önerilere ve yasa tasarısına sert tepki gösterdi. Kruger, 'Bu yasa tasarısının demokrasiyi savunacağı iddiası asılsız; aslında bu, Reform UK'yi zayıflatmak için yapılmış bariz bir partizan girişim' ifadelerini kullandı.

Hükümetten yanıt

Hükümet adına konuşan Bakan Florence Eshalomi, tasarının 'siyasi finansman rejimini güçlendirmek için önemli önlemler içerdiğini' savundu. Eshalomi, başbakanın da aralarında bulunduğu hükümet yetkililerinin 'mega bağışçılar' sorununu çözmeye kararlı olduğunu belirterek, 'Bunun için yeni bir hükümetler arası görev ekibi kuracağız ve hızlı bir çözüm bulacağız' dedi.

Geçen ay Başbakan Andy Burnham'ın, iş insanı Lord Sainsbury'den 164 bin 347 sterlin de dahil olmak üzere geçen yıl toplam 345 bin sterlin bağış kabul ettiği ortaya çıkmıştı. Liberal Demokratlar, siyasi bağışlara tavan getirilmesi için kraliyet komisyonu kurulmasını önerdi, ancak bu öneri Avam Kamarası'nda 427'ye karşı 85 oyla reddedildi.

Yeşiller Partisi milletvekili Ellie Chowns, tüm bağışlara sınır getirilmesi gerektiğini ve bu sınırın yıllık 50 bin sterlin olmasını tercih ettiğini belirtti. Muhafazakar Parti'nin gölge konut bakanı Katie Lam ise, yabancı etkiden korunmanın 'asil bir hedef' olduğunu ancak hükümetin önerilerinin 'özen ve dikkatle' hazırlanmadığını söyledi.

Mart ayında hükümet, siyasi partilere kripto para bağışlarının yasaklanacağını ve yurt dışında yaşayan Britanya vatandaşlarının bağışlarının yıllık 100 bin sterlin ile sınırlandırılacağını açıklamıştı. Ayrıca, yurt dışından Birleşik Krallık'a taşınan seçmenlerin, geldikten sonraki bir yıl içinde 100 bin sterlinin üzerinde bağış yapması engellenecek. Şirket bağışlarına yönelik daha sıkı kontroller getirilmesiyle yabancı paranın seçimleri etkilemesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Yasa tasarısı ayrıca, 16 ve 17 yaşındakilere oy hakkı verilmesi gibi seçim sistemi değişikliklerini içeriyor. Tasarı, Avam Kamarası'nda üçüncü okumada 411'e karşı 102 oyla kabul edilerek Lordlar Kamarası'na gönderildi.