İngiltere'de her dört dakikada bir araç çalınıyor

İngiltere ve Galler'de araç hırsızlığı son on yılda yaklaşık yüzde 50 arttı. BBC'nin elde ettiği verilere göre ülke genelinde her dört dakikada bir araç çalınıyor. Geçen yıl araç hırsızlığı suçlarının yalnızca yüzde 3'ü mahkemeye sevk edildi veya para cezasıyla sonuçlandı.

BBC muhabirleri, doğu Londra'da gece devriyesine katılarak polisin araç hırsızlarıyla mücadelesini izledi. Saat 01.00'de başlayan operasyonda çalınan bir Ford Transit kamyonet 25 dakika içinde bulundu ve bir şüpheli gözaltına alındı. Yetkililer, gece boyunca başka tutuklamaların da yapıldığını belirtti.

BBC, Londra ve Sussex'teki operasyonların yanı sıra altı polis teşkilatından 20 polis memuruyla görüştü. Memurlar, araç suçlarıyla mücadele için gerekli beceri ve deneyime sahip olduklarını ancak aşırı iş yükü ve yetersiz kaynak nedeniyle giderek karmaşıklaşan suç ağlarına ayak uydurmakta zorlandıklarını söyledi.

Çalınan araçları parçalara ayırdığını iddia eden bir kişi, BBC'ye yetkililerden korkmadığını, çünkü polisin "nezle bile yakalayamayacağını" söyledi. Polise göre araç hırsızlığı artık kârlı bir küresel suç işi haline geldi. Araçlar sipariş üzerine çalınıyor, saatler içinde ülke genelinde taşınıyor veya parçalanıyor. Birçok araç Birleşik Arap Emirlikleri, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Jamaika gibi ülkelere gönderiliyor.

Mağdurlar çaresiz hissediyor

Araç hırsızlığı mağdurları hayal kırıklığı ve çaresizlik içinde. Bir kadın, hırsızların BMW'sini yalnızca 35 saniyede çaldığını ancak polisin soruşturmaya ancak bir gün sonra başladığını söyledi. Bir başka mağdur ise maskeli hırsızların gece evine girip araç anahtarını istemesinden duyduğu korkuyu anlattı.

Güvenlik düşünce kuruluşu Rusi'ye (Royal United Services Institute) göre 2021'den bu yana sigorta teklifleri yüzde 82 arttı. Araç suçu, Rusi'nin tahminine göre İngiltere ekonomisine yılda 1,7 milyar sterline mal oluyor.

Polis, geçen yıl İngiltere ve Galler'de bildirilen araç hırsızlıklarının yüzde 5 azalarak 119 bine düştüğünü belirtiyor. İskoçya ve Kuzey İrlanda'da araç hırsızlıkları büyük ölçüde sabit kaldı; sırasıyla yılda yaklaşık 5.000 ve 1.200 vaka kaydedildi.

BBC'nin Bilgi Edinme Özgürlüğü başvurusuna yanıt veren İngiltere ve Galler'deki 32 polis teşkilatından 15'i, araçları detaylı inceleyebilecek tam zamanlı, özel eğitimli çalıntı araç inceleme görevlisi istihdam etmediğini bildirdi.

Ulusal polis araç suçu sorumlusu Yardımcı Emniyet Müdürü Sarah Grahame, doğu Londra'daki gece operasyonu gibi çalışmaların etkili olduğunu söyledi. İngiliz polisinin Interpol, deniz taşımacılığı şirketleri ve araç üreticileriyle işbirliği yaptığını belirten Grahame, mevcut hırsızlık seviyelerinin kabul edilemez olduğunu ancak İçişleri Bakanlığı'nın (Home Office) belirlediği bütçeyle büyük çaplı operasyonlar için fon bulunmadığını kabul etti.

Geçen ay 32 polis teşkilatının katıldığı Operation Alliances (İttifaklar Operasyonu) kapsamında en az 286 tutuklama yapıldı ve 319 araç ele geçirildi.

Eylül ayında Doğu Sussex'te düzenlenen daha küçük çaplı bir operasyonda, önceki iki ayda Hastings ve Rother bölgelerinde 17 aracın çalındığı bildirildi. Araçların çoğu, anahtarsız Toyota RAV4'lerdi ve hırsızlar araç güvenlik sistemlerini atlatan teknoloji kullandı. Üç araç saatler içinde bulundu ve üç şüpheli tutuklandı; ikisi hakkında suçlama yapıldı.

Sussex araç suçu sorumlusu Başmüfettiş Oliver Fisher, polis kaynaklarının artık "suç ağının tepesine" odaklandığını söyledi.

Araç güvenliği konusunda çalışan Thatcham Research'a göre üreticilerin güvenliğe "sürekli odaklanması" gerekiyor. Bir aracın piyasaya çıkmasından "aylar içinde" hırsızlar o aracı çalmak için özel araçlar geliştirebiliyor. Thatcham Research'ün otomotiv güvenliği baş mühendisi Steve Launchbury, hükümetin düzenlemeleri güncellemesi gerektiğini söyledi.

Mike Bull (33), BMW M3'ünü korumak için her şeyi yaptığını düşünüyordu: CCTV, ev alarmı ve anahtar koruma kabı. Ancak aracı aldıktan yalnızca iki ay sonra iki maskeli adam gece evine girdi ve anahtarları istedi. Arabasına kavuşamayan Bull, artık daha ucuz bir araç kullanıyor.

Rose-Marie Clarke üç yıl içinde iki kez araç hırsızlığı mağduru oldu. En son mart ayında BMW'si, evdeki anahtarlığın sinyalini güçlendiren bir anten kullanılarak evinin önünden çalındı. Polisin olası şüpheliyi bildiğini ancak kanıtlayamadığını söyleyen Clarke, "Yüreğim kırılıyor… kendinizi güçsüz hissediyorsunuz çünkü polis de güçsüz" dedi.

Nisan ayından bu yana araç hırsızlığında kullanılan elektronik cihazlara sahip olmak suç. Ancak Rusi'den Eli Glantz, mevzuatın hâlâ suçlulara ayak uyduramadığını düşünüyor. Hükümetin araç hırsızlığına daha fazla dikkat göstermesini olumlu bulan Glantz, mevcut polis kaynaklarıyla suç sayısının anlamlı biçimde azalmayacağını vurguluyor.

İçişleri Bakanlığı (Home Office), organize araç hırsızlığıyla mücadelede polisi desteklemeye devam edeceğini ve bu kapsamda yılda 300.000 sterlin sağladığını açıkladı. Fonun büyük kısmı Ulusal Araç Suçuyla Mücadele Ortaklığı'na (National Vehicle Crime Reduction Partnership) aktarılıyor.