İngiltere'de hakem hatası sonrası FA Cup maçı yeniden oynanacak

İngiltere'de Mulbarton Wanderers ile Woodford Town arasındaki FA Cup karşılaşması, hakemin bir penaltı pozisyonunda kuralı yanlış uygulaması nedeniyle yeniden oynanacak. Maçı 2-1 kazanan Mulbarton, kararın ardından "derin üzüntü" duyduğunu açıkladı.

Woodford Town, penaltıdan atılan bir golün iptal edilmesi üzerine itirazda bulundu. Hakem, hücum oyuncularının ceza sahasına erken girmesi (encroachment) gerekçesiyle Woodford'un golünü iptal etti ve Mulbarton'a endirekt serbest vuruş verdi. Oysa FIFA oyun kurallarının 14. maddesine göre penaltının tekrarlanması gerekiyordu.

Federasyon alt komitesi teknik hata tespit etti

İngiltere Futbol Federasyonu (FA) bünyesindeki bir alt komite, hakemin teknik hata yaptığını belirleyerek maçın yeniden oynanmasına karar verdi. Mulbarton, Isthmian League North'ta mücadele ediyor. Kulüp, yeniden oynanma kararının "sonuçların kesinliği" ve "oyunun bütünlüğü" üzerinde geniş etkileri olabileceğini savunuyor.

Kuralların yanlış uygulanması nedeniyle maçların yeniden oynanması aslında sanıldığından daha sık görülüyor. İngiliz futbolunda bir hakem hatası nedeniyle maçın yeniden oynanmasına ilk kez 2006'da karar verildi. O dönem Edgware Town ile Harefield United arasındaki Spartan South Midlands League karşılaşmasında da benzer bir durum yaşandı: Edgware penaltıdan gol attı, hakem hücum eden takımın ceza sahasına erken girdiğini tespit ederek Harefield lehine endirekt serbest vuruş verdi. Oysa penaltının tekrarlanması gerekiyordu.

Yeniden oynanma kararı, kupa maçlarında lig maçlarına göre çok daha olası. Çünkü kupa karşılaşmalarında hatalı karar, turnuvanın sonucunu doğrudan etkiliyor. Ligde ise böyle bir durum sezon boyunca oynanan maçlardan yalnızca birini ilgilendiriyor.

UEFA, 2015'te İngiltere 19 Yaş Altı Kadın Milli Takımı ile Norveç arasındaki Avrupa Şampiyonası elemesi sonrasında ilk kez bu yönde karar aldı. Maçta Leah Williamson, uzatma dakikalarında penaltıyı gole çevirdi ancak hücum oyuncularının erken girmesi gerekçesiyle gol iptal edildi. Penaltının tekrarlanması gerekirken UEFA maçın penaltı anından itibaren yeniden başlatılmasını emretti. Beş gün sonra yeniden bir araya gelen takımlar, Williamson'ın penaltıdan attığı golle 2-2 berabere kaldı ve İngiltere turnuvaya katılmaya hak kazandı.

VAR'lı maçlarda sonuç değişmiyor

Video yardımcı hakem (VAR) sisteminin kullanıldığı maçlarda ise durum farklı işliyor. Uluslararası Futbol Birliği Kurulu (IFAB), VAR kaynaklı yanlış kararların maç sonucunu geçersiz kılmadığını açıkça belirtiyor. Örneğin Manchester derbisinde Manchester City'nin Old Trafford'da 1-0 kazandığı maçta VAR, Fernandez'in olası ofsayt pozisyonunu değerlendirmedi. Ancak bu durum kuralın yanlış uygulanması değil, yalnızca bir hata olarak kabul ediliyor.

İngiltere Premier Ligi'nde VAR protokolünde yer alan bir madde, VAR teknolojisindeki arızaların da sonucu geçersiz kılamayacağını hükme bağlıyor.

Hollanda Eredivisie'de Aralık 2024'te ilginç bir olay yaşandı. PEC Zwolle'nin RKC Waalwijk karşısında attığı geç gol ofsayt gerekçesiyle iptal edildi. Ancak ofsayt kararı bir kornerden verilmişti ve bu kurallara göre mümkün değildi. Yapılan itirazlar sonuçsuz kaldı; Hollanda Futbol Federasyonu hakemin kuralları doğru uyguladığını, yalnızca yanlış bir değerlendirme yaptığını belirtti.

En çarpıcı örnek ise Aralık 2023'te Belçika Pro Ligi'nde yaşandı. Genk'in Anderlecht'e 2-1 yenildiği maçta Yira Sor, kaçan penaltının dönen topunu gole çevirdi. VAR, Sor'un ceza sahasına erken girdiği gerekçesiyle golü iptal etti ancak iki Anderlecht oyuncusunun ihlalini tespit edemedi. Penaltının tekrarlanması gerekirken serbest vuruş verilmişti. Genk, kuralların "yanlış uygulandığı" gerekçesiyle itiraz etti ve maçın yeniden oynanmasını sağladı. Ancak Belçika Spor Tahkim Mahkemesi bu kararı bozarak sonucu geçerli saydı. Mahkeme, kararın "kuralların ihlali" değil, "oyun durumunun değerlendirilmesinde dikkatsizlik" olduğunu belirtti.

Mulbarton ile Woodford arasındaki maçın kazananı, 3 Ekim Cumartesi günü Southern League Premier Division South ekibi Gloucester City'yi konuk edecek.