İngiltere'de gaz faturalarındaki sabit ücretler kaldırılıyor mu?

İngiltere Başbakanı Andy Burnham, gaz faturalarındaki sabit günlük ücretlerin (standing charge) kaldırılmasına yönelik bir plan hazırlanması için bakanlara talimat verdi. Bu ücretler, bir hanenin enerji şebekesine bağlanmasının maliyetini karşılamak için alınan sabit günlük tutarlar. Bölgeye göre değişiyor ve hane enerji kullanmasa bile ödenmesi gerekiyor.

Burnham, Avam Kamarası'ndaki Başbakanlık Soruları oturumunda, Kuzey Denizi'ndeki Jackdaw gaz sahasına onay verilmesinin hükümete yenilenebilir enerji yatırımlarını artırma imkânı tanıyacağını söyledi. Başbakan, Maliye Bakanı John Healey ile Enerji Bakanı Miatta Fahnbulleh'ten "gaz faturalarındaki sabit ücretleri kaldırıp kaldıramayacağımızı incelemelerini ve en kısa sürede bu meclise rapor sunmalarını" istediğini belirtti.

Değişiklik nasıl işleyebilir?

Sabit ücretlerin kaldırılması halinde uygulamanın pratikte nasıl işleyeceğine dair ayrıntı verilmedi. Araştırma kuruluşu Nesta, bu maliyetlerin birim fiyata (kullanılan her kWh için ödenen tutar) aktarılabileceğini öneriyor. Bu durumda tüketiciler yalnızca kullandıkları enerji için ödeme yapar. Düzenleme, az gaz kullanan müşterilere muhtemelen yarar sağlar; yoğun kullananlar ise daha fazla ödeyebilir.

Enerji düzenleyicisi Ofgem (İngiltere enerji piyasası düzenleyicisi), yaklaşık iki yıldır sabit ücretler konusunda bir dizi istişare yürütüyor. Sürece, sabit ücreti düşüremeyen düşük tüketimli kullanıcıların sert tepkisi de dahil geniş bir kamuoyu katılımı oldu. Ofgem düşük sabit ücretli tarifeler üzerinde pilot bir program yürütüyor ancak henüz kesin bir sonuca varmadı; bu da kolay yanıtlar bulunmadığına işaret ediyor.

Ortalama sabit ücretler elektrikte günde 54,8 peni, gazda günde 29,7 peni düzeyinde. Başbakanlık sözcüsü, elektrikteki sabit ücretlerin neden kaldırılmadığı sorusuna, elektrik faturalarında KDV'nin (katma değer vergisi) zaten düşürüldüğü yanıtını verdi.

Sabit ücretler; enerjinin boru ve kablolarla evlere taşınması ile bu altyapının bakımı gibi maliyetleri karşılıyor. Ayrıca düşük gelirli haneleri destekleyen programlara da kaynak sağlıyor. Bu maliyetlerin bir şekilde geri kazanılması gerekecek. Tüketici hakları kuruluşu Citizens Advice ise reformun kırılgan müşteriler açısından olası sonuçları konusunda uyardı: Geliri düşük ama enerji tüketimi yüksek kişiler cezalandırılabilir.

Faturalarda zam beklentisi

Nesta'nın sürdürülebilir gelecek direktörü Madeleine Gabriel, "Gazdaki sabit ücreti kaldırıp bu maliyetleri birim fiyata aktarmak, artan enerji fiyatlarından en çok etkilenenlere yardımcı olur" değerlendirmesinde bulundu.

Maliye Bakanı üzerindeki baskı sürüyor: Enerji fiyatlarının ocak ayında yüzde 16 artarak dört yılın en yüksek düzeyine çıkması beklenirken, gelecek haftaki bütçede bu kış için daha esaslı ve hedefli enerji desteği sunulması isteniyor.

Burnham, sabit ücretlerin yanı sıra yenilenebilir enerjiye yatırımın, "bu parlamentoda" gaz ve elektrik fiyatları arasındaki bağın koparılmasıyla hane faturalarını "önemli ölçüde" düşüreceğini söyledi. İngiltere'de elektrik fiyatları büyük ölçüde gaz fiyatlarıyla belirleniyor; bu da ülkedeki elektriğin birçok ülkeye göre daha pahalı olmasının gerekçesi olarak sık sık dile getiriliyor.