İngiltere'de çatı dolandırıcılığı şikayetlerinde artış

İngiltere'de tüketici hakları kuruluşu Citizens Advice (Vatandaş Danışma), son bir yılda kendisine iletilen en yaygın dolandırıcılık türünün şüpheli çatı onarımı işleri olduğunu açıkladı. Kuruluş, Ağustos'a kadar geçen bir yılda İngiltere ve Galler'de 2.200'den fazla çatı dolandırıcılığı şikayeti aldı. Bu sayı önceki yıla göre yaklaşık yüzde 10 artış gösterdi.

Dolandırıcıların en sık kullandığı yöntem, kapıya gelen bir kişinin bölgede çalıştığını ve çatıda gevşek bir kiremit gördüğünü söylemesiyle başlıyor. Uygun fiyat teklifini kabul eden ev sahibi, merdivenle çatıya çıkan kişiden yeni bir sorun duyuyor: Oluklardan su taşıyor ve çevresindeki ahşap zarar görüyormuş. Çözüm olarak suyu yönlendirecek sert PVC kanallar takılması gerektiği söyleniyor.

Hava tahmininde yağmur olduğu ve daha büyük zarar görmekten çekinen kişi, işin hemen yapılması için banka havalesiyle ödeme yapıyor. Ekip bir saat içinde işi bitirmiş gibi ayrılıyor. Ancak ortada gerçek bir sorun olmadığı için hiçbir iş yapılmamış oluyor.

Uzmanlar: 'Çatınız gözden uzak ve erişilemez'

Citizens Advice'in dış ilişkiler direktörü Ruwani Purcell, vakaların büyük bölümünde birinin kapıya gelerek çatıda sorun olduğunu fark ettiğini ve yardım edebileceğini söylediğini belirtiyor. Purcell'e göre asıl zorluk, çatının gözden uzak ve erişilemez olması: Ne olduğunu tam olarak görmek mümkün değil.

Purcell, dolandırıcıların güven verici ve ikna edici bir dil kullandığını, ev sahibinin aşina olmadığı teknik terimlerle konuştuğunu söylüyor. En kötü senaryolarda ise kişileri hemen para vermeye zorlamak için baskıcı davrandıklarını ekliyor. Citizens Advice'e bildirilen çatı dolandırıcılıklarının dörtte üçünden fazlası kapıya gelen biriyle başlasa da bazı dolandırıcılar mağdurlarını internet üzerinden arıyor.

Kuruluşun ele aldığı bir vakada 65 yaşındaki bir kadın, oluklarındaki damlama sesini düzeltmek için birini bulmak üzere çevrimiçi bir platforma ilan verdi. Telefonla arayan bir tamirci işin 250 sterlin olacağını söyledi. Ancak iki kişi gelip çatıyı inceledikten sonra başka sorunlar bulduklarını belirterek fiyatı hızla yükselttiler. Bir noktada kadına bir kova çimento göstererek kiremitlerin altındaki malzemenin dağıldığını söylediler.

Kadın, iki adamın işin derhal yapılması gerektiğini söylediğini ve işi bitirdiklerini iddia ettikten sonra hemen ödeme talep ettiğini aktardı. Yaşadıklarını şöyle anlattı: 'Korktum, karanlıkta karşımda iki adam para istiyor ve gitmeyeceklerini açıkça gösteriyorlardı. Yalnız olduğumu biliyorlardı, sonrasında ne olabileceğiyle baş edemeyeceğimi düşündüm ve 3.500 sterlin ödedim.'

Ödemeyi banka havalesiyle yapan kadın, ertesi gün herhangi bir iş yapıldığına dair hiçbir iz olmadığını söyledi. Kadın, 'Kendimi aptal hissettim, onlara ulaşmaya çalıştım ama bağlantı kuramadım' dedi.

Tüketiciler nelere dikkat etmeli?

Purcell, istenmeyen şekilde kapıya gelen ve işin hemen onaylanmasını, ödemenin de anında yapılmasını isteyen kişilere karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor. Ona göre saygın hiçbir tamirci bu şekilde davranmaz.

Bir çatı ustasının güvenilirliğini kontrol etmek için referans istenmesi ve yapılacak tüm işlerin yazılı olarak teyit edilmesi öneriliyor. Bu taleplerin reddedilmesi ya da ödemenin mutlaka nakit olarak istenmesi uyarı işareti sayılmalı. Yerel belediyenin internet sitesinde güvenilir ustaların listelenip listelenmediğine bakılabilir. Hükümetin yürüttüğü TrustMark programı da onaylı esnafın listesini sunuyor.

Citizens Advice'e göre bir esnaf işi makul özen ve beceriyle yapmadıysa mağdur, 2015 Tüketici Hakları Yasası (Consumer Rights Act 2015) kapsamında sorunun giderilmesini veya para iadesi yapılmasını talep edebilir. Şikayet için belgelerin ve makbuzların saklanması, fotoğraf çekilmesi ve yaşananların kayıt altına alınması öneriliyor.