İngiltere'de ara seçimi İşçi Partisi kazandı, Yeşiller kaybetti

Londra'nın kuzeyindeki Holborn ve St Pancras seçim bölgesinde yapılan ara seçimi İşçi Partisi kazandı. Seçimin galibi, Somali'den 1990'larda çocuk mülteci olarak Britanya'ya gelen ve yerel Camden bölgesinde büyüyen Sagal Abdi-Wali oldu. Abdi-Wali, dört yıl önce belediye meclisi üyeliğine, mayıs ayında ise Camden Belediye Meclisi liderliğine seçilmişti. Şimdi ise eski Başbakan Keir Starmer'ın yerine milletvekili olarak parlamentoya giriyor.

Ancak seçim sonuçlarının açıklandığı sabahın erken saatlerinde basının asıl odağında, İngiltere ve Galler Yeşiller Partisi lideri Zack Polanski vardı. Holborn ve St Pancras, uzun yıllardır İşçi Partisi'nin kalesi konumunda. Bölge, daha önce eski başbakanların ve kabine bakanlarının seçim bölgesi olarak biliniyordu. Bu nedenle İşçi Partisi'nin zaferi, başbakanlık ofisi için 'sevinç' değil 'rahatlama' olarak yorumlandı.

Yeşiller'in yükselişi ve Polanski'nin durumu

Yeşiller Partisi mayıs ayındaki yerel seçimlerde Londra'da önemli bir başarı elde etmişti. Bu yükseliş, Polanski'nin parti liderliğine gelmesinden kısa süre sonra başlayan siyasi dalganın bir parçası olarak görülüyordu. Ancak bu ara seçimde beklenen sonucun alınamaması, parti içinde ve dışında 'momentumun durduğu' yönünde soruları gündeme getirdi. Yine de parti, genel seçimlerden bu yana oylarını önemli ölçüde artırdığını ve bu sonucun Westminster'daki ara seçimlerde elde ettikleri en iyi ikinci sonuç olduğunu vurguluyor.

Bu arada Muhafazakar Parti, genel seçimlerden bu yana İngiltere'deki bir ara seçimde ilk kez Reform UK'nin önünde üçüncü sırada yer aldı. Reform UK'nin oylarının, aynı bölgede yarışan Restore Britain partisi nedeniyle azaldığı tahmin ediliyor.

Zionizm tartışması ve parti içi baskılar

Polanski'ye yönelik basın ilgisinin asıl nedeni ara seçim sonucu değil, geçtiğimiz hafta sonu Brighton'da yapılan Yeşiller Partisi konferansında kabul edilen bir önergeydi. Konferansta kabul edilen önerge, Zionizm'i bir tür ırkçılık olarak tanımlıyor ve 'etno-milliyetçi bir Yahudi devletini' destekleyen bir ideoloji olarak nitelendiriyordu. Önerge ayrıca, günümüz İsrail'ini de kapsayan 'tarihi Filistin topraklarının tamamında tek ve demokratik bir Filistin devleti' kurulmasını destekliyordu.

Polanski, oylamaya katılmadı. Seçim kampanyası nedeniyle Holborn ve St Pancras'ta bulunduğunu belirtti. Oylama sırasında orada olsaydı 'değiştirilmiş haliyle önergeye evet oyu vereceğini', ancak değiştirilmemiş haliyle hayır oyu vereceğini söyledi. Önergeyi 'mükemmel olmayan' bir metin olarak nitelendirdi ve bazı kısımlarına katılmadığını, bazı kısımlarını ise desteklediğini ifade etti.

Parti içinde bazı isimler yaşananlardan duydukları öfkeyi dile getiriyor. Bir parti yetkilisi, Polanski için 'kontrol edemediği ya da etmek istemediği bir canavar yarattığını' söyledi. Yeşiller Partisi üye sayısı son bir yılda üç katından fazla arttı. Polanski'ye yönelik iç eleştiriler, bu yeni üyeler arasında çevre sorunlarından çok Orta Doğu'ya odaklanan aşırı sol kampanyacıların bulunduğunu savunuyor.

Kendisi de Yahudi olan Polanski'ye İsrail'e giriş yasağı uygulanmış durumda. İngiliz Yahudi liderlik kuruluşları Jewish Leadership Council ve Board of Deputies of British Jews, partiyi eleştirdi. Avrupa'daki kardeş Yeşiller partileri de benzer eleştirilerde bulundu. Partinin eski lideri ve Yeşil hareketin önemli isimlerinden Caroline Lucas, BBC Newsnight'a verdiği demeçte Polanski'nin bu konuda liderlik gösteremediğini söyledi. Lucas, Polanski'nin liderliğini sürdürmesine destek de vermedi.

Seçim sonrası gazetecilerin sorularını yanıtlayan Polanski, liderliğini sürdürebileceğini belirtti. Partisinin kabul ettiği önergeyi açıkça reddetmedi. 'Devam eden bir soykırım ve Filistin halkının yerinden edilmesi' olduğunu savundu ve bunun 'açıkça ırkçı' olduğunu söyledi. İsrail, Gazze'deki eylemlerinin soykırım teşkil ettiği iddialarını defalarca reddetti. Polanski, iki devletli çözüme inanıp inanmadığı sorusuna ise 'buna karar vermek bizim rolümüz değil' yanıtını verdi. Ayrıca 'kimsenin inancı ve dini nedeniyle Yeşiller Partisi'nden dışlanmayacağını' vurguladı.

Polanski şimdi liderliğinin en büyük kriziyle karşı karşıya. Parti içindeki üst düzey isimlerden açık ve kamuoyu önünde gelen eleştirilerin yanı sıra parti dışından da yoğun tepki alıyor.