İngiltere'de akaryakıt fiyatları İran savaşının başından beri en yüksek seviyede

İngiltere'de benzin fiyatları, İran'daki savaşın başlamasından bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Motorist örgütü RAC'a göre benzinin ortalama litre fiyatı 163 peniyi aştı ve fiyatların daha da yükselebileceği uyarısında bulunuldu.

Akaryakıt fiyatları genellikle petrolün toptan satış fiyatını takip eder. 28 Şubat'ta İran savaşının başlamasıyla petrol fiyatları yükseldi ve çatışmalar Orta Doğu'daki petrol arzını ciddi şekilde kesintiye uğrattı. Haziran ayında ABD ile İran arasında çatışmayı sona erdirmek için bir çerçeve anlaşması yapılmasıyla fiyatlar keskin bir düşüş yaşadı, ancak barış görüşmelerinin çökmesiyle tekrar yükseldi.

Ham petrol, benzin ve dizelin önemli bir bileşenidir. Bu nedenle toptan maliyetlerdeki artış, araç yakıtını daha pahalı hale getirir. Petrol ve dizel fiyatları ayrıca talep ve rafineri kapasitesinden de büyük ölçüde etkilenir.

Analistler, varil başına petrol fiyatındaki her 10 dolarlık (7,44 sterlin) artışın pompa fiyatlarını litre başına kabaca 7 peni artırdığını söylüyor. Savaşın başlamasından bu yana, küresel toptan petrol fiyatlarının referansı olan Brent petrolünün varil fiyatı oldukça değişken oldu. Çatışmanın devam ettiği haberleri fiyatı yukarı çekerken, savaşın sona ermesi umudu fiyatı aşağı çekti.

Petrol fiyatlarındaki dalgalanma

Çatışmadan önce Brent petrolü varil başına yaklaşık 70 dolardı, ancak çatışmaların başlamasıyla 120 doların üzerine çıktı. Temmuz başında çerçeve anlaşmasının imzalanmasıyla fiyatlar 70 dolar civarına geriledi. Barış görüşmelerinin çökmesiyle yeniden yükselen fiyatlar 100 doların üzerine çıktı, şu anda ise 94 dolar civarında seyrediyor.

RAC'a göre benzin şu anda en yüksek seviyesindeyken, dizel 15 Nisan'da ulaştığı litre başına 191,54 penilik zirve seviyesinin altında kaldı. Temmuz başında benzin litre başına 150,59 peniye, dizel ise 164,52 peniye kadar gerilemişti. O tarihten bu yana fiyatlar yükseldi; benzin şu anda litre başına 163,6 peni, dizel ise 184,99 peni.

RAC politika başkanı Simon Williams, petrol fiyatlarının yüksek seyretmeye devam etmesiyle sürücülerin önümüzdeki haftalarda pompalarda belirgin şekilde daha fazla ödeme yapmaya başlayacağını söyledi. Petrolün taşınmasının yavaş bir süreç olduğunu belirten Williams, toptan piyasalardaki fiyat hareketlerinin pompalara yansımasının yaklaşık iki hafta sürdüğünü ifade etti.

Fiyatlar 2022 seviyesinin altında

Çatışmaya rağmen, benzin ve dizel fiyatları Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından 2022 yazında ulaşılan seviyelerin altında kaldı. O dönemde benzin litre başına 191,5 peniye, dizel ise 199 peniye ulaşmıştı.

Akaryakıt satıcıları, çatışma sırasında fiyat şişirme suçlamalarını reddetti. Resmi piyasa düzenleyicisi, perakendecilerin krizden yararlanmak için fiyat stratejilerini aktif olarak değiştirdiklerine dair bir kanıt görmediklerini açıkladı. İngiltere hükümetinin Fuel Finder adlı programı, sürücülerin ülke genelindeki benzin istasyonlarında yakıt fiyatlarını karşılaştırmasına olanak tanıyor.

AA otomobil kulübünün politika başkanı Luke Bosdet, fiyatların düşme hızı konusunda şaşırdıklarını ve bunu Fuel Finder programına bağladıklarını söyledi. Mayıs ayında İngiltere Başbakanı Sir Keir Starmer, çatışma nedeniyle Eylül ayında yapılması planlanan 5 penilik akaryakıt vergisi artışını Aralık sonuna kadar ertelendiğini duyurmuştu.

Orta Doğu'daki çatışma, dünya petrolünün yaklaşık yüzde 20'sinin ve sıvılaştırılmış doğal gazın geçtiği Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatarak küresel petrol fiyatlarının yükselmesine neden oldu. Uzmanlar, boğazın yeniden açılması için bir anlaşma sağlansa bile normal nakliye seviyelerinin eski haline dönmesinin zaman alacağını ve savaşın etkisinin küresel ekonomiyi aylarca etkilemeye devam edeceğini belirtiyor.