İngiltere, Trump'ın dizel tehdidi sonrası AB ile görüşüyor

İngiltere, ABD Başkanı Donald Trump'ın dizel ihracatını yasaklama tehdidinin ardından, olası bir sıkıntıya karşı Avrupa Birliği (AB) ortaklarıyla stratejik yakıt rezervlerinin, bu arada dizelin, gerekirse serbest bırakılmasını görüşüyor. BBC'nin edindiği bilgiye göre görüşmeler sürüyor.

Trump, Amerikalılar için pompada rekor fiyatları düşürmek amacıyla ABD'nin dizel ihracatını yasaklama tehdidinde bulundu. İngiltere'de de dizel fiyatları bu hafta rekor seviyeye ulaştı ve motoring kuruluşu RAC'ın verilerine göre litre başına 200 peninin hemen altında seyrediyor.

ABD, dünyaya dizel sağlayan kilit bir tedarikçi konumunda. Ülke günde 1,2 ila 1,5 milyon varil dizel ihraç ediyor. Uzmanlar, yurt dışına sevkiyata getirilecek bir yasağın diğer ülkelerde fiyatları daha da baskılayabileceği uyarısında bulunuyor.

Trump hafta sonu yaptığı açıklamada ihracat yasağını "çok ciddi biçimde düşündüklerini" söyledi. Perşembe günü ise Avrupa ülkelerinden dizel rezervlerinin bir kısmını serbest bırakmalarını isteyebileceğini ekledi. Hazine Bakanı Scott Bessent de Avrupa ülkelerinin bunu "derhal" yapması gerektiğini belirtti.

Bessent sosyal medyada yaptığı paylaşımda, "Avrupalı ortaklarımız mevcut taahhütlerini hızlandırmalı ve devam eden aksaklıkları gidermek için ek arzı derhal kullanıma sunmalı" ifadelerini kullandı. Bessent ayrıca "Amerikalı çiftçilerin, kamyon şoförlerinin ve işletmelerin küresel dizel kıtlığının yükünü taşımaması gerektiğini" vurguladı.

Enerji Bakanı Martin McCluskey, olası yasağı görüşmek üzere Perşembe günü Avrupalı mevkidaşlarıyla bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.

Amaç koordineli bir yanıt hazırlamak

Görüşmelere aşina bir kaynak BBC'ye, AB dahil diğer ülkelerle koordineli bir yanıt hazırlamanın ihtiyatlı bir adım olduğunu söyledi. Kaynak, yılın başlarında stratejik yakıt stoklarının koordineli biçimde serbest bırakılmasının ardından Avrupa'da hâlâ rezerv kaldığını da ekledi.

Bir hükümet sözcüsü ise "Çeşitlendirilmiş ve dirençli bir tedarikimiz var. Uluslararası ortaklarımızla ve İngiltere yakıt sektörüyle temaslarımızı sürdürüyoruz" dedi. Hükümet, olası bir dizel sıkıntısına ilişkin endişe duyulmasına gerek olmadığını vurgularken fiyatların daha da artmasının beklendiğini belirtti.

Avrupa Komisyonu sözcüsü de dizel durumuyla ilgili olarak ABD yönetimindeki "üst düzey temaslar" dahil "çok sayıda görüşme ve toplantı" yapıldığını açıkladı.

Fiyatlar Şubat ayında İran'da ABD-İsrail savaşının patlak vermesinden bu yana küresel olarak hızla arttı. Dünya petrol ve gazının yaklaşık beşte birini taşıyan kritik Hürmüz Boğazı'nın kapanması, petrolden üretilen ürünlerin fiyatını yükseltti. Önemli bir dizel tedarikçisi olan Rusya'dan gelen bir ihracat yasağı da fiyatlar üzerindeki baskıyı artırdı.

Trump, ABD'de kalacak fazla dizelin yurt içinde pompa fiyatlarını düşüreceğini savunuyor. Ancak Argus Media baş ekonomisti David Fyfe, Amerikan arzının kesilmesinin uluslararası fiyatların hızla artmasına yol açabileceğini belirtiyor.

RAC verilerine göre İngiltere'de dizel fiyatı litre başına ortalama 199,79 peni ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Fiyat bir önceki 142,38 peniden yükseldi.

Dizel, benzinden daha zor rafine ediliyor ve nakliye ile tarım sektöründe kullanıldığından talebi azaltmak oldukça güç.

İngiltere ithalata büyük ölçüde bağımlı. Ülkedeki dört rafineri, talebi karşılamak için yeterinden fazla benzin üretse de ülkenin ihtiyacını karşılayacak kadar dizel üretemiyor.

Ulaştırma Bakanlığı verilerine göre haziran sonu itibarıyla İngiltere yollarında 15,1 milyon dizel araç vardı. Bu sayı, bir önceki yıl 15,7 milyondu. Dizel otomobil sayısı ise 10,4 milyondan 9,8 milyona geriledi.

Dizel fiyatlarındaki artış hem taşımacılık hem de tarım sektörü açısından yakından izleniyor.