İngiltere hükümetinden belediyelere yaya yolu uyarısı

İngiltere hükümeti, ülkedeki yüksek caddelerin (high street) araç trafiğinden arındırılmasına yönelik iyi düşünülmemiş planlar konusunda belediyeleri uyardı. Konut, Topluluklar ve Yerel Yönetim Bakanlığı (MHCLG), milletvekillerinin yürüttüğü bir soruşturmaya sunduğu yazılı delilde, yayalaştırmanın yüksek caddeleri "daha çekici, güvenli ve davetkâr" hale getirebileceğini belirtti.

Ancak bakanlık, "sürecin iyi düşünülmesi gerektiğini" ekleyerek trafiğin kaldırılmasının yüksek caddeleri daha az erişilebilir kılabileceği ve yerel ekonomilere zarar verebileceği uyarısında bulundu. Bakanlığın delilinde, "Yayalaştırma peşinde koşan yerel yöneticiler risklerin farkında olmalı ve bunları daha geniş bir mekân stratejisi çerçevesinde azaltmaya çalışmalıdır" ifadesi yer aldı.

Delil, İngiltere'nin yüksek caddelerini canlandırmak için gereken adımları inceleyen Konut, Topluluklar ve Yerel Yönetim Komitesi'ne sunuldu. Bir MHCLG sözcüsü, hükümetin yerel yönetimlere yayalaştırma konusunda resmi bir rehber yayımlamadığını söyledi. Hükümetin yıl içinde yüksek caddelere ilişkin yeni bir strateji yayımlaması bekleniyor.

Sözcü, "Yerel yöneticilerin, kendi topluluklarının ihtiyaçlarına göre yayalaştırma konusunda kendi kararlarını vermelerini destekliyoruz" dedi. Sözcü ayrıca, "Yakında açıklayacağımız yüksek caddeler stratejisi, yüksek caddeleri nasıl yeniden canlandıracağımız ve herkes için erişilebilir kılacağımız konusunda daha fazla ayrıntı sunacak" diye ekledi.

Oxford Street'te yayalaştırma tartışması

Araştırmalar, Birleşik Krallık genelinde şehir ve kasaba merkezlerinde otomobillerin yasaklanmasının giderek yaygınlaştığını gösteriyor. Bazı belediyeler, Covid-19 salgını sırasında yayalaştırma denemeleri yapmış, bu da açık kamusal alanların kullanımına ilişkin tartışmaları alevlendirmişti.

Ancak bazı yüksek caddelerin yayalaştırılması, özellikle Londra'da tartışmalara yol açtı. Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan, Oxford Street'in trafikten arındırılması planları nedeniyle yerel belediye ile karşı karşıya geldi. Oxford Street'in bazı bölümleri 26 Ekim'den itibaren yayalaştırılacak. BBC, hükümetin delili hakkında başkanlık ofisinden yorum istedi.

Yapılı Çevre Üniversitesi Mimarlık Fakültesi başkanı Profesör Lee Ivett, çoğu yayalaştırma projesinin hemen bir düzeyde yerel muhalefetle karşılaştığını söyledi. Ivett, BBC'ye yaptığı açıklamada, muhalefetin genellikle yerel işletmelere yönelik kısa vadeli aksamalara odaklandığını, ancak delillerin uzun vadede yayalaştırmanın yüksek caddelerin ekonomik canlılığını artırdığını gösterdiğini belirtti.

Ancak Ivett, bu ekonomik faydaların gerçekleşmesi için yayalaştırmanın toplu taşıma iyileştirmeleriyle birlikte yürütülmesi gerektiğini söyledi. "Trafik miktarındaki azalmanın ticaret hacmini düşüreceği argümanını çürütmek istiyorsanız, toplu taşıma altyapısına yapılan yatırımın merkeze erişilebilirliği sürdürecek araç olacağı argümanını da ortaya koyabilmelisiniz" dedi.

İngiltere hükümeti, kentsel tasarım rehberliğinde ve önceki yüksek caddeler stratejilerinde yüksek caddelerin daha çekici ve insan dostu hale getirilmesini desteklemişti. 2021'de Muhafazakârlar iktidardayken yayımlanan son yüksek caddeler stratejisi, hükümetin daha fazla şehir ve kasaba merkezinin "mekân duygusuyla tasarlanmasını ve yürüyen, bisiklete binen ve toplu taşıma kullanan insanlar için çekici olmasını" istediğini belirtiyordu. Ancak hükümetin bugüne kadarki yaklaşımı, yayalaştırma konusunda yerel yönetimlere kendi kararlarını vermeleri için araçlar ve esneklik sağlamaya odaklandı.

Yolların yayalaştırılması, sakinlerle istişareleri ve etki değerlendirmelerini içeren uzun ve karmaşık bir hukuki süreç olabiliyor. Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan'ın Oxford Street'in bazı bölümlerini yayalaştırma önerisinin hayata geçmesi, öneriyi ilk kez 2016'da ortaya atmasının ardından on yıl sürdü.

Başka yerlerde bazı yayalaştırma denemeleri başarısız oldu. Geçen ay West Berkshire Belediyesi, Newbury'deki akşam yayalaştırma denemesini, kamu istişaresine katılanların yüzde 75'inin karşı çıkması üzerine sonlandırdı. Buna karşılık Manchester'ın Kuzey Mahallesi'ndeki Stevenson Meydanı'nın büyük bölümü, başarılı bir denemenin ardından kalıcı yaya dostu alana dönüştürüldü.