İngiltere, Afgan kadınlar ve Filistinliler için yeni yasal göç yolu açıyor

İngiltere İçişleri Bakanı Shabana Mahmood, en kırılgan mültecilere kalıcı statüye daha hızlı giden bir yol sağlayacak yeni bir yasal yeniden yerleştirme programını duyuracak. Program kapsamında Afgan kadın ve kız çocukları ile Filistinli mültecilere öncelik verilecek.

Mahmood'un bu adımı, geçen yıl Afgan yeniden yerleştirme programının aniden kapatılmasının ardından sığınma politikasında bir yön değişikliğine işaret ediyor. Bakan, mülteci statüsünün yirmi yıl boyunca sürekli gözden geçirilmesini öngören düzenlemeleri de sürdürüyor.

İçişleri Bakanı, değişikliklerle göç sisteminde adaletin sağlanacağını ve en kırılgan mültecilere destek verileceğini, dengeli bir sistemin "bu ülkenin doğasında var olan cömertliği ortaya çıkaracağını" söyleyecek.

Ancak göç uzmanları ve mülteci yardım kuruluşları, programa hak kazanacak kişi sayısının küçük teknelerle Manş Denizi'ni geçen sığınmacıları caydırmak için çok az olduğunu belirtiyor.

Programa başvuru ve seçim süreci

Yeniden açılan Birleşik Krallık yeniden yerleştirme programı iki yıl boyunca fiilen askıya alınmış, ancak resmi olarak kapatılmamıştı. Program, Aralık 2024'te yeni yönlendirmeleri durdurmuştu. Mahmood, programın derhal yeniden açılacağını ve önceliğin engelliler ile kırılgan olduğu değerlendirilen kadın ve kız çocuklarına verileceğini açıklayacak.

İçişleri Bakanlığı'na (Home Office) göre, programa katılacak kişiler güvenlik ve suç kaydı kontrolünden geçirilecek. Program kapsamında gelenler, süresiz oturum izni alarak beş yıllık kalıcı statü yolundan yararlanacak. Bu kişiler, küçük teknelerle düzensiz yollardan gelenlerin tabi olduğu sürekli statü gözden geçirmesinden muaf olacak.

Mülteciler, Birleşmiş Milletler Mülteci Ajansı (UNHCR) ve Uluslararası Mülteci Yardım Projesi (IRAP) tarafından belirlenecek. Aile birimleri program kapsamında birlikte gelebilecek, ancak hükümetin daha önce yürürlüğe koyduğu aile birleşimi kısıtlamaları nedeniyle geniş aileler kapsam dışında tutulacak.

Diğer yerleştirme programları ve uzman görüşleri

Mahmood, daha önce duyurulan diğer iki yerleştirme programını da resmen başlatacak. Ekim ayından itibaren hayır kurumları ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlar sponsor olmak için başvurabilecek; topluluklar ve üniversiteler mültecilere ev sahipliği yapabilecek. Bu program kapsamındaki ilk mültecilerin gelecek yıl sonbaharında İngiltere'ye ulaşması bekleniyor. İş sponsorluğu programı için başvurular ise 2027 baharında açılacak. Sponsorlar konaklama, entegrasyon desteği ve iş bulma yardımı sağlamak zorunda olacak.

İçişleri Bakanlığı kaynaklarına göre, tüm programlardaki sayıların sıkı biçimde sınırlı tutulması bekleniyor. Başlangıçta yüzlerle ifade edilen sayıların, yasa dışı göç azaldıkça birkaç bine çıkması planlanıyor. Her yıl için bir üst sınır belirlenecek.

Oxford Üniversitesi Göç Gözlemevi Direktörü Madeleine Sumption, yeniden açılan programın geçen yıl İşçi Partisi tarafından kapatılan bir programa benzediğini belirterek, etkisinin İngiltere'ye kabul edilecek kişi sayısına bağlı olacağını söyledi. Sumption, "En kırılgan" kişilerin kabulünün devlet maliyetlerindeki artış nedeniyle bir "ödünleşme" anlamına geldiğini ifade etti.

Mülteci Konseyi'nden Jon Featonby ise yeni güvenli ve yasal yolların insan kaçakçılarının iş modelini zayıflatmak için önemli olduğunu, ancak bunun ancak yüzler değil binler seviyesinde işlemesi durumunda etkili olacağını kaydetti.

İçişleri Bakanlığı istatistiklerine göre, bu yılın ilk yarısında mevcut yeniden yerleştirme programı kapsamında yaklaşık 300 "eski dosya" İngiltere'ye geldi. Yetkililer, bunların program askıya alınmadan önce yönlendirilen ve İngiltere'ye ulaşması zaman alan kişiler olduğunu belirtti.