İngiliz donanması Rus tehdidine karşı yetersiz kaldı

İngiltere parlamentosunun Savunma Komisyonu, Kraliyet Donanması'nın (Royal Navy) denizaltı ve savaş gemisi sayısındaki ve bunların kullanılabilirliğindeki eksiklikler nedeniyle ülkenin kuzey denizlerinde gelecekteki Rus saldırganlığını caydırmakta başarısız olma riski taşıdığını bildirdi.

Komisyon, bu yılın baharında HMS Dragon adlı destroyerin Kıbrıs'a konuşlandırılmasının gecikmesini, firkateyn sayısının azalmasını ve bu yaz beş Astute sınıfı saldırı denizaltısının da limanda bulunduğuna dair raporları, donanmanın tehdit karşısında kaynak sıkıntısı çektiğinin kanıtı olarak gösterdi.

Komisyon Başkanı Tan Dhesi, "İngiltere zor bir gerçeği kabul etmeye istekli olmalı: şu anda kuzey denizlerinde başarıyla hareket edecek tüm kabiliyetlere sahip değil," dedi. Dhesi, destroyer, firkateyn ve saldırı denizaltılarının düşük kullanılabilirliğine ilişkin kamuya açık kanıtların, İngiltere'nin taahhütlerini yerine getirip getiremeyeceğini sorgulattığını söyledi.

Kuzey denizlerinin stratejik önemi artıyor

İskoçya'nın kuzeyindeki denizler olarak tanımlanan bölge, Rusya'nın enerji boru hatlarına ve deniz altı kablolarına artan ilgisi ve küresel ısınma nedeniyle Arktik deniz yollarının açılmasıyla stratejik açıdan giderek daha önemli hale geldi.

Donanma, geçen yıl kasım ve ocak aylarında İngiltere'nin ekonomik sularında faaliyet gösteren Yantar adlı Rus casus gemisini izlemişti. gemideki denizciler, stratejik kabloları haritalamaya çalışmak ve gemiyi izleyen Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF) pilotlarına lazer tutmakla suçlanmıştı.

Rusya ayrıca ülkenin Arktik kıyısı boyunca uzanan 5.600 kilometrelik kuzey deniz yolunda kontrol sağlamak istiyor. Bu yol, Çin'den Avrupa'ya en hızlı deniz güzergahı olup geçen yıl dört buçuk ay boyunca gemi geçişine açık kaldı.

Milletvekilleri, İngiltere'nin on yılın sonuna kadar "çarpıcı bir ilerleme" kaydetmesi gerektiğini savunarak Savunma Bakanlığı'nı 2030'a kadar daha fazla savaş gemisi ve denizaltının denizde olmasını sağlayacak bir plan hazırlamaya çağırdı.

Komisyon, ABD'nin bir kriz durumunda İngiltere'yi desteklememesi halinde sorunun özellikle ciddi olacağını ekledi. Bu, Donald Trump döneminde ABD'nin askeri yardımına güvenilmeyeceğine, özellikle de bölgedeki küçük bir NATO üyesinin tehdit edilmesi veya saldırıya uğraması durumunda dair nadir görülen bir partiler arası kabul olarak dikkat çekti.

Milletvekilleri, "ABD bu tür Rus saldırganlığına karşı koymaya dahil olmasaydı kritik askeri boşluklar ortaya çıkardı," dedi ve bölgedeki en büyük ikinci NATO ordusu olan İngiltere'nin donanmasını güçlendirmeye hazır olması gerektiğini savundu.

Gemi ve denizaltı eksikliği

Mart ayında Kıbrıs'taki bir RAF üssünün insansız hava aracıyla vurulmasının ardından destroyer HMS Dragon'un doğu Akdeniz'e ulaşması üç haftadan fazla sürdü. Konuşlandırılacak savaş gemisi bulunamadı ve Dragon'un kuru havuzdan çıkarılması gerekti.

Komisyon, donanmanın Rus denizaltılarını uzaktan tespit etmeye yönelik sonarı bulunan beş firkateyni olduğunu, bunun sekizlik hedefin altında kaldığını belirtti. Yaşlanan savaş gemileri, yerlerine yenileri hizmete girmeden hurdaya çıkarıldı. Komisyon, belirtilen ihtiyacın karşılanmasının 2037'yi bulabileceğini ekledi.

Rus deniz faaliyetlerini izlemek için kullanılan beş Astute denizaltısının hiçbiri hazirandan itibaren yaz boyunca denizde bulunmadı. Komisyon, bunların kısa ve uzun vadeli tadilatlar için limanda olduğunu belirtti. Denizaltılar ayrıca Rus muadillerinin aksine buz altında faaliyet gösterme kabiliyetinden yoksun, ancak sertifikasyon çalışmaları sürüyor.

Öte yandan savunmaya önümüzdeki on yıla kadar önemli ek kaynak ayrılması beklenmiyor. Başbakan Andy Burnham'ın hükümeti, selefi Keir Starmer döneminde kabul edilen orta vadeli harcama planlarına bağlı. Starmer, 2035'e kadar savunma harcamalarını yılda yaklaşık 30 milyar sterlin artırarak GSYH'nin yüzde 3,5'ine çıkarmayı kabul etmiş, ancak 2030'a kadar yalnızca yüzde 2,7 düzeyindeki harcamayı onaylamıştı. Bu durum Savunma Bakanı John Healey'in istifasına yol açmış, Healey daha sonra Burnham yönetiminde eski harcama planları yürürlükteyken maliye bakanı olarak göreve dönmüştü.

Savunma Bakanlığı sözcüsü rapora yanıt olarak deniz altı altyapısının korunmasına yönelik son 330 milyon sterlinlik yatırıma dikkat çekti ve şu anki Savunma Bakanı Wes Streeting'in bu ay İzlanda'yı ziyaret ederek HMS St Albans adlı firkateynin kuzey Atlantik'te Rus denizaltılarını nasıl izlediğini gördüğünü belirtti. Sözcü, "Rusya'nın oluşturduğu tehdidin bilincindeyiz," dedi.