İngiliz asker Rusya için savaşırken kayboldu

İngiltere'nin Newcastle kentinde yaşayan Valerie Stobbart, oğlu 30 yaşındaki Nathan Stobbart'ın Ukrayna'da Rusya adına savaşırken kayıp ilan edildiğini açıkladı. Aile, Nathan'ın Rus ordusuna katıldığını aylarca bilmedi.

Nathan, 25 Aralık 2024'te Rusya'ya taşınarak eşi Ksenia ve yeni doğan oğullarıyla yeni bir hayat kurdu. Çift internet üzerinden tanışmış, Ksenia daha önce Nathan'ı İngiltere'de ziyaret etmişti. Evlendikten sonra Rusya'da yaşamaya başladılar ve Ksenia'nın önceki ilişkisinden olan üç çocuğunu da yanlarına aldılar. Valerie'ye göre tüm aileyi İngiltere'ye taşımak maddi olarak mümkün değildi.

BBC'nin gördüğü bir Rus ordu belgesine göre Nathan, 12 Aralık'ta birliği tarafından resmen kayıp ilan edildi. Ancak naaşı bulunamadı. Son sesi, kaybolmasından bir hafta önce askeri telsizinden duyuldu.

Kayıp haberi Aralık'ta geldi

Valerie, Aralık 2025'te gelini Ksenia'dan gelen panik dolu bir mesajla durumu öğrendi. Nathan ailesine elektrik müteahhidi olarak çalıştığını söylemiş, Nisan 2025'te Rus ordusuna katıldığını gizlemişti. Valerie'ye göre Ksenia, Rus yetkililerin Nathan'a ülkede kalabilmesi için vize verilmeyeceğini, bir yıllık askerlik hizmetine katılmaması halinde sınır dışı edileceğini bildirdiğini aktardı. Rus basını daha önce ülkedeki yabancı erkeklerin vatandaşlık karşılığında Ukrayna savaşına katılmaya zorlandığını yazmıştı.

Valerie oğlunun kararını onaylamadığını ancak zor bir seçimle karşı karşıya kaldığını kabul ediyor: Nathan ya eşi ve yeni doğan oğlu olmadan Newcastle'a dönecek ya da Rus ordusuna katılacaktı. "Ailesiyle kalmak için o kadar çaresizdi ki her şeyi yapardı" diyor.

1870 tarihli Yabancı Ülke Ordularına Katılma Yasası'na (Foreign Enlistment Act) göre İngilizlerin, İngiltere'nin barış içinde olduğu ülkelerle çatışan yabancı devletler adına savaşması yasa dışı. Çifte vatandaşlığı olanlar bu kuraldan muaf. Ancak Nathan, bu şekilde Rusya adına savaşan tek İngiliz değil. Ben Stimson ve Aiden Minnis'in işgal altındaki Donbas bölgesinde savaşarak Rus vatandaşlığı aldığı düşünülüyor. Bradley Townsend ise haziran ayında Ukrayna'da öldü ve Rusya adına savaşırken hayatını kaybeden ilk İngiliz vatandaşı olduğu sanılıyor.

Annesi cevap arıyor

Valerie, Nathan'ın savaşmak amacıyla Rusya'ya gitmediğini vurguluyor. "Orduya hiç katılmak istemedi. Orada ailesiyle yaşamak için bulunuyordu" diyor. Oğlunun kaybolmasının ardından İngiltere'de ve Rusya'da hükümete ve çeşitli yardım kuruluşlarına başvurdu. Dışişleri Bakanlığı'na (Foreign Office) bir dosya sorumlusu atandığını ancak kendilerinin de bir şey yapamayacaklarını kabul ettiklerini söylüyor.

Dışişleri, Milletler Topluluğu ve Kalkınma Ofisi (FCDO), bir İngiliz vatandaşının Ukrayna'da Rusya adına savaştıktan sonra kaybolduğuna dair raporlardan haberdar olduğunu ve ailesiyle iletişim halinde olduğunu belirtti. Kurum, Rusya'ya tüm seyahatlere karşı uyarıda bulunduğunu ve bu koşullarda konsolosluk desteği sağlama kapasitesinin ciddi biçimde sınırlı olduğunu ifade etti.

Valerie, Nathan'ın kaybolduğu bölgeye ilişkin Rus yetkililere yönelttiği soruların yanıtsız kaldığını aktarıyor. "Sürekli her şeyin gizli olduğunu söylüyorlardı. Nerede olduğunu bile söylemediler" diyor. Boş zamanlarının tamamını internette ipucu aramakla geçiriyor.

Araştırmaları sırasında The Telegraph gazetesinde bir Ukraynalı savaş esiri kampına ilişkin haber gördü ve haberi yazan gazeteciyle temasa geçti. Ancak gazeteci, ziyareti sırasında Nathan'ı görmediğini söyledi. Valerie, bu temasın ardından İçişleri Bakanlığı'ndaki (Home Office) işine ilişkin bir disiplin süreci yaşadı. Sığınma kararı veren bir yetkili olarak çalıştığı kuruma, oğlunun kaybolduğunu ve gazeteciden yardım istediğini bildirdiğini; bunun üzerine derhal eve gönderilip açığa alındığını ve sözleşmesini ihlal ettiği gerekçesiyle işten çıkarıldığını söylüyor. Valerie, gazeteciyle "sadece bilgi bulmak amacıyla" konuştuğunu ve nerede çalıştığını paylaşmadığını belirtiyor. İtirazı reddedildi. Home Office, bireysel istihdam dosyaları hakkında yorum yapmadığını bildirdi.

Valerie, oğlunun esir düşmüş ama hayatta olabileceği umudunu koruyor ve Rusya ile Ukrayna arasındaki resmi esir takaslarını Reuters haber servisinden izliyor. Şimdiye kadar hiçbir haberde Nathan'ın adı geçmedi. Oğlunun en azından kimlik tespitinin yapılabileceğine inanıyor çünkü Rus yetkililerin bebeğinden alınan DNA örneğine sahip olduğunu belirtiyor.

"Her gün telefonumun çalabileceğini ve bir yerlerde birinin 'onu bulduk' diyeceğini düşünüyorum" diyor. "Yani her gün onun bulunabileceğine dair yeni bir umut var."