IMF'den borç uyarısı: İngiltere ve ABD faiz yükünü azaltmalı

Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, İngiltere ve ABD başta olmak üzere gelişmiş ekonomilerin artan borçlanma faiz maliyetlerine karşı önlem alması gerektiğini söyledi. Georgieva bu uyarıyı New York'ta düzenlenen Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantısı sırasında yaptı.

Georgieva, küresel ekonomik şokların borç seviyelerini yukarı ittiğini ancak hükümetlerin bu borçlanma maliyetini kontrol altına almak için adım atmadığını belirtti. Siyasetçilerin gerekli adımları atabilmesi için "cesaret" gerektiğini vurguladı.

İngiltere'de borçlanma rakamları

Savaşların petrol arzını bozması ve buna bağlı enflasyon artışı, hükümetlerin borçlanma maliyetlerini yükseltti. İngiltere'de başbakan Andy Burnham'ın gelecek ay açıklanması beklenen ilk bütçesi öncesinde vergi ve harcama politikalarına dair spekülasyonlar sürüyor.

Son verilere göre ağustos ayında borçlanma (vergi gelirleri ile hükümet harcamaları arasındaki fark) 18,3 milyar sterlin oldu. Bu rakam bir önceki yıla göre neredeyse beşte bir oranında yüksek ve resmi tahminlerin üzerinde. Ağustos ayındaki borç faizi ödemesi ise 1997'de aylık kayıtların başlamasından bu yana en yüksek seviyeye çıktı.

Artan borçlanma maliyetleri, dünyanın en büyük ekonomisi ABD'yi de etkiledi. ABD'nin toplam borcu 40 trilyon doları aştı. Bu tutar on yıl içinde iki katına çıkarak iç ve dış piyasalarda endişeye yol açtı.

Georgieva, IMF'nin gelişmiş ekonomilere mesajının, hükümetlerin kontrolü dışındaki ekonomik faktörlere rağmen iç politikalar üzerinde söz sahibi oldukları yönünde olduğunu belirtti. "Yapılması gereken iki şey var: borç seviyelerini düşürmek, mali konsolidasyonu öncelik haline getirmek ve merkez bankalarının fiyat istikrarı hedeflerini yerine getirmesini sağlamak" dedi.

İngiltere'nin diğer büyük ekonomilere kıyasla daha yüksek faiz maliyeti sorulduğunda Georgieva, ülkenin durumunun diğerlerinden "çok farklı olmadığını" söyledi. Borç azaltmada "oldukça tutarlı bir eylem" olduğunu belirterek planlama ve konut reformlarını övdü. Gelişmiş ekonomilerin büyümeyi destekleyecek nakdi olmadığını, bu nedenle özel sektör yatırımlarını teşvik edecek reformlara güvenmeleri gerektiğini ekledi.

Hükümetler tahvil satarak borçlanıyor ve bu tahvilleri alan yatırım fonlarına faiz ödüyor. Enflasyonun getirileri aşındırması endişesi, son aylarda tahvil faizlerini yükseltti. Yapay zeka (AI) yatırımları için büyük fon toplamaya çalışan teknoloji şirketlerinin tahvil piyasasındaki artan rekabeti de faizleri yukarı çeken faktörler arasında.

Georgieva, yapay zeka sistemleri üzerindeki güvenli kontrolün kaybına dair endişelerin borç seviyeleriyle birlikte finansal istikrar riski oluşturabileceğini söyledi. "Yapay zekanın kendi başına hareket ettiği daha fazla olay görürsek, önemli bir finansal istikrar riskiyle karşılaşabiliriz" dedi.

IMF Başkanı, küresel ekonominin zıt yönlere iten iki güçten etkilendiğini yineledi: enerji fiyat şoku ve yapay zeka yatırımları. Körfez'den petrol ve gaz ihracatının kalıcı biçimde normale dönmesinin ve enerji arz şokunun geride kalmasının önemli olduğunu belirtti, ancak bunun henüz gerçekleşmediğini kabul etti.