IMF uyardı: Yüksek enerji sübvansiyonları sürdürülemez

Uluslararası Para Fonu (IMF), hükümetlerin yükselen petrol fiyatlarına karşı vatandaşlarını korumak için devreye aldığı enerji desteklerinin küresel hasılanın yüzde 0,5'ine ulaştığını ve bu düzeyin uzun süre sürdürülemeyeceğini açıkladı. IMF'nin başkenti Bangkok'ta düzenlenen yıllık toplantısında, son altı ayda petrol fiyatlarındaki yüksek seviyeye ve jeopolitik çalkantılara rağmen küresel ekonominin beklenenden daha dirençli çıktığı vurgulandı.

Toplantıya 100'den fazla ülkeden politika yapıcı katıldı. IMF'nin amiral gemisi yayını Dünya Ekonomik Görünümü'nün (WEO) kapak sayfasında "Baskı altında direnç, acil tercihler" ifadesi yer aldı. Kurum, birçok ülkenin bu ölçekteki desteği daha fazla sürdüremeyeceğini, bazılarının sübvansiyonları kademeli olarak kaldırmaya başladığını ve bunun halkı çatışmanın maliyetine daha fazla maruz bıraktığını belirtti.

IMF, hükümetlere geniş kapsamlı sübvansiyonlar yerine geçici ve hedefli önlemlerle yetinmeleri, maliyetleri sınırlamaları ve piyasa sinyallerinin işlemesine izin vermeleri çağrısında bulundu.

Kamu maliyesi ve borç yükü uyarısı

IMF'nin öne çıkardığı ilk risk, özellikle dünyanın en zengin ülkelerinde kamu maliyesinin sürdürülemez durumu oldu. WEO, gelişmiş ekonomiler için bu yıl Kovid salgınının en ağır döneminden bu yana en yüksek bütçe açıklarını öngörüyor. Bu ülkelerde kamu borcunun gayrisafi yurt içi hasılaya oranının geçen yılki yüzde 108'den beş yıl içinde yüzde 115'e çıkması bekleniyor.

IMF Başkanı Kristalina Georgieva, çok sayıda ülkenin salgın sonrası toparlanmayı mali tamponlarını yeniden inşa etmek için kullanmadığını, her yeni şokun borç seviyesini daha da yükselttiğini söyledi. Georgieva, hükümetlere kemer sıkma çağrısı yaparak "Mali evdeki çatlaklar büyümeden acil onarım" yapılması gerektiğini belirtti.

Kurumun ikinci uyarısı yapay zeka piyasasına ilişkin. Georgieva, beklentilerin verimlilik artışının hızla önüne geçebileceğini ve bunun kısa vadede hayal kırıklığına zemin hazırladığını ifade etti. IMF, yapay zeka yatırım patlamasını finanse eden borç seviyelerinin arttığına, şirketler arasındaki karmaşık mali bağlantılara ve bu şirketleri destekleyen yatırımcıların, aralarında hedge fonların da bulunduğu, giderek daha fazla kaldıraç kullandığına dikkat çekti.

Güney Kore'de Kospi endeksi hafta boyunca yüzde 14,5 düşerek Ekim 2008'den bu yana en büyük haftalık kaybını kaydetti. Satışlarda Samsung ve SK Hynix gibi çip üreticileri öne çıktı.

G20 toplantısından ortak bildiri çıkmadı

Bangkok'taki G20 maliye bakanları toplantısının ardından alışılmadık biçimde ortak bildiri yayımlanmaması, çok taraflı uzlaşmanın ne kadar zorlaştığını gösterdi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent toplantıya katılmadı; oturumu İngiltere Maliye Bakanı John Healey yönetti. Georgieva, İngiltere'nin bütçe açığını azaltma yönünde kararlı adım attığını belirtti. İngiltere gelecek yıl G20 dönem başkanlığını devralacak.