İklim krizi dünyanın en iyi sörf noktalarını tehdit ediyor

İklim krizi, dünyanın en ünlü sörf dalgalarını tehdit ediyor. Yükselen deniz seviyesi bazı dalgaları su altında bırakırken, kıyı yapılaşması nedeniyle sıkışan klasik sörf noktaları da kaybolma riskiyle karşı karşıya.

Dünya Sörf Rezervleri'nde (World Surfing Reserves, WSR) yer alan onlarca ünlü dalganın incelendiği bir araştırmaya göre, dalgaların dörtte üçünden fazlası gelgit seviyelerindeki değişim, betonlaşan kıyı şeritleri ve kum hareketleri nedeniyle yüksek risk taşıyor. Bu etkiler yalnızca sörfçüleri değil, çoğu başka gelir kaynağı bulunmayan bölgelerde milyarlarca dolarlık sörf ekonomisine bağlı yaşayan toplulukları da ilgilendiriyor.

En riskli dalgalar hangileri

Araştırmada en yüksek riskli dalgalar arasında İngiltere'nin kuzeyindeki Devon bölgesinde yer alan Croyde plajının "bombing barrels" olarak bilinen dalgaları, Avustralya'daki Noosa ve El Salvador'daki Oriente Salvaje nokta dalgaları ile Kaliforniya'nın Santa Cruz resiflerindeki Sewer Peak ve Wind and Sea gibi noktalar yer aldı.

En iyi sörf dalgaları; deniz tabanının şekli, dalga yönü ve gelgitin karmaşık birleşimiyle oluşuyor. California State University Channel Islands'ta doçent olan ve araştırmanın ortak yazarlarından Dan Reineman, "Sörf noktaları son derece özgün oşinografik olaylardır; dalgayı oluşturmak için bir araya gelen tüm bu faktörlerin birleşimidir ve bu süreçler gerçekten hassastır" dedi.

Küresel ısınma deniz seviyesini yükseltiyor ve tortu hareketini etkileyen yağış düzenlerini değiştiriyor. Bu durum hassas dengeyi bozarak dalgayı yok edebiliyor. Araştırmacılar, dalgaların korunmasında sörfçülerin yerel uzmanlığından yararlanılabileceğini belirtiyor.

Yerel bilgi korumada kilit rol oynayabilir

WSR programını 2009'da başlatan Save the Waves Coalition'da kıdemli program yöneticisi olan ve araştırmanın ortak yazarlarından Trent Hodges, "İklim değişikliği, kendine özgü coğrafyalarına bağlı olarak dünyanın her yerindeki sörf noktalarını farklı şekillerde etkileyecek. Dalgalarının nasıl değiştiğini doğrudan yerel sörfçülerden öğrendik. Bu aynı zamanda bir maden ocağındaki kanarya gibi: bir dalga değiştiğinde bu genellikle plajın da değiştiği anlamına gelir ve plajdan herkes yararlanır" ifadelerini kullandı.

Climatic Change dergisinde yayımlanan araştırma, "İklim değişikliği ve kıyı yönetimi, küresel öneme sahip çok sayıda sörf noktasının gelecekteki sürdürülebilirliği ve dolayısıyla bunların desteklediği sayısız yerel topluluk, kültür ve ekonomi üzerinde ciddi olumsuz etkiler yaratıyor" sonucuna varıyor.

Sekiz ülkeye yayılmış 13 WSR'nin ikisi hariç tamamındaki 57 sörf noktası, yaklaşık 200 yerel uzman tarafından incelendi. Araştırmacılar, dünya genelinde binlerce başka sörf dalgasının da benzer tehlikeyle karşı karşıya olduğunu belirtiyor.

Öne çıkan bulgulardan biri, kıyı şeritlerinin daha doğal olduğu yerlerde iklim krizinin getirdiği değişimlere içeriye doğru kayarak ve tortuları taşıyarak daha iyi uyum sağlayabildiği yönünde. Reineman, deniz duvarları, iskeleler ve mahmuzlar gibi yapılaşmanın plajları ve dalgaları daha dayanıksız hale getirdiğini söyledi.

North Devon WSR'nin kurucu ortaklarından Adam Hall, araştırmaya katkıda bulunan yerel sörfçülerden biri. Hall, "North Devon çok özel. Gerçekten uzun ve yumuşak sörf imkânı sunan, dünyaca ünlü uzun tahta dalgası Saunton Sands'e ve İngiltere'nin en iyi plaj dalgasına sahibiz. Sol ve sağ nokta dalgalarımız ile rüzgâr çok arttığında sığınabileceğimiz bir noktamız var" dedi.

Hall, sörfün yerel ekonomi için çok önemli olduğunu ve bunun yalnızca yaz aylarıyla sınırlı kalmadığını belirtti. "Sörfçüler yıl boyunca gelir. Ocak, şubat ve mart aylarında dalgalar iyi olduğunda barları, restoranları ve otoparkları doldururlar. Sörfü olmayan başka bir turistik bölgeye giderseniz o dönemde buralar adeta ölü durumdadır" diye konuştu.

Araştırmacılar, daha fazla yerel sörfçünün kendi dalgalarını değerlendirmek için geliştirilen araçları kullanmasını ve dalgaları kıyı yapılaşması ile iklim değişikliğinden korumak için yerel yönetimler ve diğer gruplarla işbirliği yapmasını istiyor.

Bazı yerler bunu hâlihazırda yapıyor. Avustralya'daki Gold Coast kenti sörf korumasını planlama mevzuatına dahil etti. Yeni Zelanda "ulusal öneme sahip" sörf noktalarını belirliyor. Peru'da ise listelenen sörf noktalarını koruyan Ley de rompientes (dalga kıranlar yasası) bulunuyor.

Hodges, "Sörf yerel ekonomilerin büyük bir itici gücüdür. Sörfçü olsanız da olmasanız da bu para yerel işletmeleri, otelleri ve konaklama yerlerini destekler" dedi.

Hodges, Santa Cruz'da sörfün yılda yaklaşık 200 milyon dolar (151 milyon sterlin) gelir getirdiğini; El Salvador'un doğusunda ise karşılaşabileceğiniz en mükemmel nokta dalgalarından bazılarının bulunduğunu ve bölge ekonomisinin neredeyse tamamen sörfe bağlı olduğunu ekledi.