İki yıl iş aradıktan sonra çalışmaya başladı

Glasgow'da yaşayan 20 yaşındaki Neala Sheils, iki yıl boyunca iş başvurusu yaptı ancak başarılı olamadı. Geçtiğimiz ay sonunda bir otelde iş bulan Sheils, Birleşik Krallık'ta sayıları giderek artan ve İngilizce'de “Neet” olarak adlandırılan gençlerden biriydi. Neet, eğitimde olmayan, istihdam edilmeyen ve eğitim almayan gençleri tanımlıyor.

Birleşik Krallık'ta 16-24 yaş arası 1 milyondan fazla genç Neet kategorisinde yer alıyor. Bu gençlerin yüzde 57'si iş gücü piyasasından tamamen kopmuş durumda ve aktif olarak iş aramıyor.

Sheils, çalışmak istediğini ancak İş ve Emeklilik Bakanlığı’na bağlı Jobcentre Plus’tan (İş Merkezi) aldığı desteğin yetersiz olduğunu, neredeyse her randevuda farklı bir iş koçuyla görüşmek zorunda kaldığını söylüyor. Sheils, “Sürekli aynı şeyleri tekrarlıyormuş gibi hissettim” diyor.

Durumu, ruh sağlığı derneği SAMH tarafından yürütülen özel bir istihdam programına yönlendirilmesiyle değişti. Bu program, özgüven, takım çalışması, iş görüşmesi becerileri ve iş başvurusu konularında destek sağladı. Sheils, otizmini de dikkate alan bu desteğin ardından üç ay içinde iş buldu.

Otizm ve iş görüşmelerindeki zorluklar

Sheils, otizminin önceki iş görüşmelerinde zorluk yaşamasına neden olduğunu belirtiyor: “Bazı yerler temel olarak 'size iş veremeyiz, özgüveniniz iyi değil, göz temasınız iyi değil' gibi şeyler söylüyordu. Ancak otizm sahibi biri için bu özellikler kolay değil. Bu, özgüvenimi de çok kırdı.” Sheils şimdi koleje başlamaya hazırlanıyor ve demans hastası yaşlılara destek olmak istiyor.

Neet kategorisindeki gençlerin sayısı Birleşik Krallık'ta artıyor. Uzmanlar, özellikle 20-24 yaş aralığındaki gençlerin bu kategoride olma olasılığının 16-19 yaş grubuna göre daha yüksek olduğuna dikkat çekiyor. İskoçya, Neet istatistiklerini Birleşik Krallık'ın geri kalanından farklı bir yöntemle derliyor ve 19 yaşından sonra gençleri takip etmiyor. Bu da ülkedeki durumu değerlendirmeyi zorlaştırıyor.

Fraser of Allander Enstitüsü'nden ekonomist Allison Catalano, İskoçya'nın 20-24 yaş arası gençleri hakkında veri bulunmadığını, bu nedenle ülkenin Birleşik Krallık genelinden daha iyi mi yoksa daha kötü mü durumda olduğunu söylemenin güç olduğunu ifade ediyor. Catalano, “İskoçya'daki 16-19 yaş arası gençler Birleşik Krallık'ın geri kalanından daha iyi görünüyor, ancak 20-24 yaş arasındakiler hakkında ne olduğunu bilmiyoruz” diyor. Bu yaş grubunun eğitimden işe geçiş sürecinde olduğunu ve bu dönemde işsizlik riskinin arttığını belirtiyor.

Ruh sağlığı ve uzman destek eksikliği

Ruh sağlığı, özellikle anksiyete ve depresyon gibi sorunlar ile otizm ve DEHB gibi nörogelişimsel durumların Neet sayısındaki artışta etkili olduğu düşünülüyor. SAMH'den Alex Cumming, Neala gibi gençlerin iş bulması için yeterli uzman istihdam desteği olmadığını söylüyor: “Harika girişimler, iyi ortaklıklar ve projeler var, ancak daha fazlasını yapmamız gerekiyor. Ruh sağlığı sorunları son 10 yılda iki katına çıktı. Daha fazla insan anksiyete, depresyon ve düşük ruh hali yaşıyor.” Okulda bu sorunları yaşayan gençlerin niteliklerinin olumsuz etkilenebileceğini ve bunun da iş yaşamına geçişte özgüven kaybına yol açabileceğini ifade ediyor.

İskoç hükümeti sözcüsü, Nisan 2019 ile Mart 2026 arasında 55 binden fazla gence istihdam hizmeti verdiklerini ve 20-24 yaş arası gençlerin katılımını daha iyi anlamak için çalıştıklarını belirtti.